Wprowadzenie do Notacji BPMN

Informacje o Projekcie

• Projekt: Tworzenie i modyfikacja kierunków studiów w Uniwersytecie Ekonomicznym w Poznaniu

• Numer projektu: FERS.01.05-IP.08-0360/23

• Współfinansowanie: Unia Europejska, Europejski Fundusz Społeczny Plus

• Program: Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027

• Osoby prowadzące: Mgr Ewelina Księżniak, Mgr Izabela Czumałowska

Notacja BPMN - Wprowadzenie

Definicja BPMN

• BPMN: Business Process Model and Notation

• Graficzny język do opisywania procesów biznesowych

• Umożliwia:

  • Czytelne przedstawienie działań

  • Przedstawienie zdarzeń

  • Przedstawienie przepływu pracy

• Stanowi wspólny język dla biznesu i IT

• Stosowany standard: BPMN 2.0

• Cel wykładu:

  • Wprowadzenie do podstaw BPMN

  • Poznanie najczęstszych elementów i koncepcji

  • Przykłady są uproszczone, zaawansowane konstrukcje pomijane świadomie

Dokumentacja i Oprogramowanie

• Dokumentacja dostępna na stronie: bmpn.org

• Oprogramowanie do wizualizacji BPMN dostępne na stronie: demo.bpmn.io

Podstawowe Pojęcia

Zdarzenia

• Zdarzenie: Element, który sygnalizuje, że coś się dzieje w procesie.

  • Może:

  • Uruchamiać działania

  • Przerywać działania

  • Kończyć cały proces

Aktywności (Zadania)

• Aktywność: Praca, która musi zostać wykonana w ramach procesu.

  • Może być:

  • Prosta (Task)

  • Złożona (Sub-Process)

Przepływ

• Przepływ: Strzałka pokazująca kolejność działań i zdarzeń w procesie.

Bramki Decyzyjne

• Służą do kontrolowania rozgałęzień oraz łączenia ścieżek na podstawie:

  • Warunków

  • Decyzji

  • Równoległości działań

Basen i Tory

• Basen (Pool): Reprezentuje uczestnika procesu (np. organizację lub stronę interakcji).

• Tory (Lanes): Dzielą pulę na role, działy lub systemy, które wykonują zadania.

Zdarzenia w BPMN

Typy Zdarzeń

• Zdarzenie Początkowe: Element, który uruchamia proces lub podproces.

  • Może być wywołane przez:

  • Komunikat

  • Czas

  • Sygnał

  • Ręczną akcję

• Zdarzenie Końcowe: Oznacza zakończenie przepływu procesu.

  • Po jego osiągnięciu dana ścieżka nie jest kontynuowana.

• Zdarzenie Pośrednie: Występuje w trakcie przebiegu procesu i wskazuje, że coś przerywa, kontynuuje lub zmienia jego bieg.

  • Uwaga: Nie wymagane w trakcie zajęć.

Aktywności i Przepływy

• Przykład: Aktywność prosta oraz pojedynczy przepływ sekwencyjny.

  • Na slajdzie pokazano jedynie podstawowe elementy BPMN.

Bramki Decyzyjne

Typy Bram

• XOR (Exclusive OR):

  • Służy do rozdzielenia przepływu procesu, aby wybrana została dokładnie jedna ścieżka spośród wielu możliwych.

• OR (Inclusive OR):

  • Pozwala uruchomić jedną, kilka lub wszystkie ścieżki równocześnie, w zależności od spełnionych warunków.

• AND:

  • Tworzy lub synchronizuje równoległe ścieżki procesu, które są wykonywane jednocześnie.

Przykłady Zastosowania BPMN

Przykład 1

• Brak basenu, torów oraz zdarzeń pośrednich.

Przykład 2

• Zwróć uwagę na koniec procesu.

• Porównaj z przykładem 1.

Przykład 3

• Zawiera basen i tory.

Ćwiczenia

Ćwiczenie 1

• Proszę przedstaw na diagramie BPMN proces realizacji zamówienia w sklepie internetowym:

  • Proces zaczyna się w chwili, gdy klient składa zamówienie.

  • Dział obsługi klienta sprawdza dostępność produktu:

  • Jeśli dostępny, zamówienie trafia do działu logistyki.

  • Jeśli nie, pracownik informuje klienta o braku towaru oraz anuluje zamówienie.

  • Proces kończy się po:

  • Wysłaniu przesyłki

  • Anulowaniu zamówienia.

Ćwiczenie 2

• Zaprojektuj diagram BPMN ilustrujący proces przygotowania kampanii reklamowej w agencji marketingowej:

  • Proces zaczyna się od otrzymania zlecenia od klienta.

  • W dziale kreatywnym równolegle realizowane są dwa zadania:

  • Przygotowanie tekstu reklamowego

  • Opracowanie materiałów graficznych.

  • Po ich zakończeniu wyniki pracy trafiają do działu akceptacji:

  • Jeśli wszystkie materiały zatwierdzone, kampania jest wysyłana do klienta.

  • Jeśli wymagają poprawek, wracają do odpowiednich zespołów.

  • Proces kończy się po ponownej akceptacji lub wysyłce materiałów do klienta.