Untitled

Dulle Griet: Schilderij van Pieter Breugel uit 1563, te zien in het Mayer van den Bergh Museum in Antwerpen.
Centraal figuur: Dulle Griet, symbool voor de hoofdzonden hebzucht en gulzigheid, afgebeeld in harnas met een zwaard, die een brandende stad ontvlucht, gevolgd door plunderende vrouwen.
Vragen opgeworpen: Is dit werk een verwijzing naar de strijdige tijden?

Doelen:
- Verken de reactie van de katholieke kerk en vorsten op de contrareformatie.
- Onderzoek de territoriale veranderingen in de Nederlanden.
Werkstappen:
1. Vergelijk kaarten over territoriale veranderingen in de Nederlanden (HV1).
2. Blijf stil staan bij samenwerking van vorsten en de kerk tijdens de reformatie (HV2).
3. Zoek naar parallellen tussen Antwerpen in de 16e eeuw en New York in de 20e eeuw (HV3).
4. Onderzoek de collectieve herinnering rond de Pot van Olen (HV4).
5. Analyseer religieuze onverdraagzaamheid in fragment uit Wildevrouw (U1).

Voorvloeiers van de Bourgondische staatsvorming:
- Huwelijkspolitiek en centralisatie als drijvende krachten.
- De Bourgondische hertogen als centrale figuren in de staatsvorming.

Territoriale veranderingen van de Nederlanden: Wat was de oorzaak?
Reacties van de vorsten en katholieke kerk op de reformatie: Hoe verliepen deze?
Culturele vergelijking: Was 16e-eeuws Antwerpen het New York van die tijd?
Collectieve herinneringen rond de Pot van Olen: Wat is de historische basis?

Tijdlijn en stamboom als hulpmiddelen om oorzaken van territoriale veranderingen te begrijpen.
Vergelijking van kaarten te gebruiken om de evolutie van de grenzen te zien, vooral na de Vrede van Munster (1648).

Historische factoren, zoals politieke gebeurtenissen, oorlogen, en sociale veranderingen.
Belang van de centrale rol van huwelijkspolitiek in staatsvorming, evenals de reacties van keizers en vorsten op religieuze conflicten.

Karel V probeerde centralisatie te bereiken maar gaf zijn macht op door gebrek aan succes.
Filips II verscherpte de reactieve aanpak, ontmoette weerstand van de adel en steden.

Het concilie van Trente: reactie op de reformatie om katholieke leerstellingen te herstellen.
Directe vervolging van protestanten via de inquisitie en bloedplakkaten.

Oorzaken hiervan zijn opstanden door hoge belastingen en geloofsonderdrukking, leidend tot de splitsing van Nederland in twee delen.
Belangrijke jaartallen: Vrede van Munster (1648) als eindpunt van de oorlog.

Barok als kunstenaarstraditie ingezet om katholieke waarden te versterken.
Voorbeelden van Barokke kunst en architectuur, inclusief werken van Peter Paul Rubens en de Carolus Borromeuskerk.

Verschillende kunstwerken gelinkt aan religieuze thema's die bedoeld zijn om het katholicisme te promoten.
Functioneren als educatief middelpunt voor gelovigen.

Economische en sociale structuren: Beide steden als handelscentra met multiculturele elementen.
Kunst en cultuur als speerpunt van identiteit.

Bronoverzicht vergaart culturele en sociale contrasten als context voor de analyse.

Collectieve herinnering: gemeenschappelijke herinneringen van een groep, vaak in verband met materieel en immaterieel erfgoed.
Voorbeeld van het verhaal van de Pot van Olen: leidt tot een discussie over historische waarheden en folklore.

Rol van verhalen en tradities in het behoud van cultuur en geschiedenis, en hun impact op identiteitsvorming.

Belang van territoriale veranderingen en de reactie daarop door autoriteiten en religie.
Impact van de reformatie op sociaaleconomische structuren toen.

Hypothesevorming over de duiding van het historische geheugen, kracht van narratieven in de samenstelling van identiteit en geschiedenis.
Vergelijkende analyses van historische gebeurtenissen hernieuwd.

Wat zijn de oorzaken van de territoriale veranderingen van de Nederlanden?
Hoe reageerden vorsten en de katholieke kerk op de reformatie?
Was 16e-eeuws Antwerpen het New York van zijn tijd?
Welke elementen van collectieve herinneringen rond de Pot van Olen zijn historisch onderbouwd?