4.4 Delphi

Amphyctionie (bond rond religieus centrum)

• 2 vergaderingen per jaar

• heiligdom verdedigen

  • eerste heilige oorlog (600-590v.C.) crissa

  • derde (356-346v.C.) Phociërs

• eerst heiligdom voor demeter in thermopylae-> verhuisd voor apollo in Delphi (phocis-> Pylazïsche-Delphisch)

orakel van Apollo

• priesteres-> Pythia

• locatie bij Phaedriadenrotsen-> daar apollo Python verslagen

  • mythe-> python was dochter van gaia-> apollo versloeg het en als straf moest hij 8 jaar slaaf van lokale koning-> hierna keerde hij terug naar Delphi en werd er de hoofdgod.

• omphalus (de navel) daar gelegen en gezien als middenpunt van wereld nadat zeus het daar had verhangen had

tempel van apollo (panhelleens heiligdom-> vr heel griekse wereld)

• 6 versies-> laatste 4de eeuw v.C.

• 8 eeuwen in gebruik met spreuken van 7 wijzen op inkom

• aardbeving verwoesten het

• ambtenaren aangesteld voor resteauratie-> onderbroken door 3de heilige oorlog-> Phociërs heilige grond bebouwd-> zware boete en oorlog waar ze schenkingen van apollo smolten om huurlingen te betalen-> verloren en moesten regio amphyctionie verlaten en enorme boete voor heiligschendenis.

• op tempelmuur opschriften over oa vrijlating van slaven

geschenken en schathuizen

• griekse steden schonken schatten, beelden en heiligdommen om Apollo gunstig te stemmen

• vb: schathuis Siphnos -> eerste marmere gebouw hier, schathuis van Thebe, schathuis van Athene, sphinx van Naxus

  • steden kregen promanteia-> voorang door grote schenking

het orakel raadplegen

• de pythia zat op 3voet en door gassen uit scheur in de grond kwam ze in extase-> brabbelde wat enkel priester kon verstaan, hij vertaande het aan de raadpleger die dan vertrok

• de priesters waren wijze mannen die veel kennisen hadden over griekse wereld-> ze wisten hierdoor aan wie ze welke raad moeste geven-> orakel had regel om op politieke twist bij de sterkste te staan. Uit voorzorg maakte ze de voorspellingen wel dubbelzinnig-> pas erna wisten ze meestal wat het orakel bedoelde.

wedstrijden

• na 1ste heilige oorlog om 4 jaar pytische spelen, muziek en dans maar ook atletiek en paardenwedrennen.

• theater met 5000 zitplaatsen

• hippodromos voor wagenrace

gebouwen

• altaar vn Chius-> dierenoffers

• het orakel heiligdom, pythia zit over de scheur (3 scheuren die samen komen) waar gas (ethyleen) uit komt op haar 3poot (staat iets lager dan de rest van de tempel

• gymnasium-> school maar ook veel sportieve aspecten

• tempelcomplex voor Athena Pronaia (voortempel)