2-is-letme-tu-rleri-d-X4uP (1)(1)

İşletmeler, ürettikleri mal ve hizmetler türüne göre, mülkiyet durumuna göre, hukuki şekillerine göre ve büyüklüğüne göre farklı kategorilere ayrılır.

Sanayi İşletmeleri:
- Hammaddeleri fiziksel veya kimyasal değişim süreçlerinden geçirerek yeni mal haline dönüştüren işletmelerdir.
- Örnek: Petro kimya, demir çelik, beyaz eşya, mobilya, tekstil.
Ticaret İşletmeleri:
- Üretici işletmeler ile tüketiciler arasında aracılık yapan perakendeci ve toptancı işletmelerdir.
- Örnek: Arçelik, Renault bayileri, mobilya, giyim, gıda mağazaları.
Hizmet İşletmeleri:
- Elle tutulamayan, stoklanamayan hizmetler üreten işletmelerdir.
- Örnek: Otelcilik, bankacılık, sigortacılık, avukatlık, ulaşım, sinema vb.
Tarım İşletmeleri:
- Üretici işletmelerin ihtiyaç duyduğu tarımsal ürünleri üreten işletmelerdir.
- Örnek: Pamuk, mısır, fındık, meyve sebze vb.

Mal (Fiziksel Ürünler):
- Dokunulabilir, stoklanabilir, üretim ve dağıtım tüketimden ayrı.
- Sahiplik transfer edilebilir, müşteriler üretim sürecine katılmaz.
Hizmet:
- Dokunulamaz, stoklanamaz, üretim ve tüketim eş zamanlıdır.
- Sahiplik transfer edilemez, müşteriler üretime katılır.

Özel İşletmeler:
- Sermayesinin tamamı veya büyük bir bölümü özel kişi veya kuruluşların mülkiyetindedir.
- Örnek: Bossa, Eczacıbaşı, Vestel.
Kamu İşletmeleri:
- Sermayesinin tamamı veya büyük bir bölümü devlete veya kamuya aittir.
- Örnek: SGK, belediyeler, üniversiteler, hastaneler.
Karma İşletmeler:
- Özel ve kamu işletmelerinin birlikte oluşturduğu işletmelerdir.
Yabancı Sermayeli İşletmeler:
- Mülkü başka ülke özel ya da kamu işletmesine ait olan işletmelerdir.

İşletmeler, Türk Hukuk sistemine göre Ticaret Kanunu çerçevesinde farklı hukuki şekillerde organizasyonlarını kurmaktadırlar.
Tek Kişi İşletmeleri: Mülkiyet bir kişiye aittir, sorumluluk kişi kendine aittir, kolay kuruluş.
Şahıs Şirketleri: İki veya daha fazla kişi tarafından kurulur.
- Adi Şirket: Ortaklar tüm mal varlıklarıyla sorumlu.
- Kolektif Şirket: Ortaklardan en az birinin sorumluluğu sınırsız.
- Adi Komandit Şirket: Bir kısım ortakların sınırlandırılmış sorumluluğa sahip olduğu yapıya sahiptir.

Anonim Şirket: Paylara bölünmüş sermaye, ortaklar sadece taahhüt ettikleri sermaye ile sorumludur.
Limited Şirket: En az 10.000 TL başlangıç sermayesi ile kurulabilir, ortakları yalnızca taahhüt ettikleri sermaye ile sorumlu.
Hisseli Komandit Şirket: Sermaye paylara bölünmüş, ortaklardan birkaçı kollektif, diğerleri anonim şirket ortağı gibi sorumludur.

İşletmeler, çalışan sayısı, sermaye, üretim kapasitesi gibi kriterlere göre çok küçük, küçük, orta, büyük ve çok büyük işletmeler olarak sınıflandırılabilir.
KOBİ'ler istihdamın %74,2'sini, cironun %63,8'ini oluşturarak ekonomide büyük bir paya sahiptir.

Birleşmeler: İşletmelerin bir araya gelmesiyle oluşan yapılar; şirket evliliği, stratejik işbirlikleri, holding, franchising vb. gibi.
Sebepler: Rekabet gücünü artırmak, maliyetleri düşürmek, yeni pazarlara girmek, ürün çeşitlendirmesi vb.

Başarılı bir işletme kurma şartları: Etkin yönetim, rekabet ortamı, müşteri memnuniyeti, sürekli gelişim.
Kuruluş için gereklilikler: İş planı, finansman kaynakları, etkin yönetim.
Fizibilite çalışmaları: Yatırımın karlılığını değerlendirmek için ekonomik, teknik, mali, hukuki ve örgütsel etütler yapılmalıdır.
Kuruluş yeri belirleme: Verimlilik, karlılık ve ekonomiklik ilkelerine uyulması gerekmektedir.
Maliyet analizi: Kuruluş sürecinde enerji, su, iş gücü maliyetleri gibi faktörler dikkate alınmalıdır.