italia

Friuli-Wenecja Julijska

  • Położenie

    • Region znajduje się w północno-wschodniej części Włoch.

    • Rozciąga się od Alp do Adriatyku.

    • Granice z:

    • Austrią na północy,

    • Słowenią na wschodzie,

    • Wenecją Euganejską na zachodzie.

    • Nazwa regionu pochodzi od rzymskiego osiedla Forum Iulii, obecnie znanego jako Cividale del Friuli.

  • Przyroda

    • Różnorodny krajobraz z:

    • Górami, lasami świerkowymi,

    • Przejrzystymi jeziorami,

    • Malowniczymi nizinami,

    • Morzem i laguną, które w zachodniej części ma długie plaże, a wschodniej skaliste wybrzeże.

    • Górzysta północ terytorium jest bardziej alpejska, podczas gdy południowe tereny są świadectwem starodawnej kultury chłopskiej.

  • Dziedzictwo kulturowe

    • Region łączy wpływy:

    • Śródziemnomorskie,

    • Środkowo-europejskie (austriacko-węgierskie,

    • Bałkańskie).

    • Nazywany „ziemią kontrastów” z różnorodnymi tradycjami i historią.

  • Dane statystyczne

    • Powierzchnia: 7847 km² (17. miejsce wśród regionów Włoch).

    • Populacja: 1,193,284 (15. miejsce pod względem liczby mieszkańców).

    • Region autonomiczny od 1964 roku.

    • Mówi się tu w języku włoskim, friulskim, niemieckim i słoweńskim.

  • Klimat

    • Zróżnicowany:

    • Alpejski w górach,

    • Kontynentalny w obszarach wewnętrznych,

    • Łagodny na wybrzeżu.

    • Wiatr bora, zimny i porywisty, osiąga prędkość do 180 km/h, stwarzając zagrożenie.

Ukształtowanie powierzchni

  • Charakterystyka terenu

    • 43% regionu górzyste,

    • 19% pagórkowate,

    • 38% niziny.

  • Główne obszary

    • Karnija (Carnia) z Alpami Karnickimi (Monte Coglians 2780 m),

    • Krótki odcinek Alp Julijskich (le Alpi Giulie) na granicy ze Słowenią.

    • Prealpy Karnickie i Julijskie (le Prealpi Carniche e Giulie).

    • Ostatnie odnogi płaskowyżu Krasu na południowym wschodzie.

  • Rzeki i woda

    • Nizina friulska (la pianura friulana), wschodni kraniec Niziny Padańsko-Weneckiej.

    • Główne rzeki:

    • Tagliamento (172 km, początek w Alpach Karnickich), uchodzi do Adriatyku,

    • Isonzo (również wpływa z Słowenii),

    • Timavo (płynie pod ziemią w Chorwacji, znowu pojawia się we Włoszech).

Gospodarka i przemysł

  • Rolnictwo

    • Główne uprawy:

    • Zboża,

    • Buraki cukrowe,

    • Winorośl (produkcja win).

    • Hodowla bydła i trzody chlewnej oraz jedwabników.

  • Przemysł

    • Kluczowe gałęzie:

    • Metalurgiczny,

    • Mechaniczny,

    • Chemiczny,

    • Stoczniowy,

    • Spożywczy,

    • Tekstylno-papierniczy.

    • Rozwój działalności portowej w Trieście.

    • Park Naukowo-Technologiczny (il Parco scientifico e tecnologico) w Trieście.

    • Laboratorium Elettra jako międzynarodowe centrum badań.

  • Kuchnia

    • Wpływy kulinarne:

    • Austro-węgierski,

    • Wenecki,

    • Słowiański.

    • Przyklady lokalnych win:

    • Friulano (wcześniej Tocai),

    • Ribola Gialla.

    • Specjalności kuchni:

    • Prosciutto di San Daniele,

    • Ser Montasio,

    • Wiedeńskie kiełbaski,

    • Gulasz,

    • Strudle.

Prowincje regionu

  • Podział administracyjny

    • Region składa się z czterech prowincji:

    • Triest (stolica regionu),

    • Gorizia,

    • Udine,

    • Pordenone.

Triest

  • Historyczna rola

    • Ważny pomost do Europy z międzynarodowym charakterem.

    • Położony na granicy z Bałkanami.

    • W XVIII wieku wolny port dla importu kawy.

  • Kultura i miejsca

    • Kawiarnie literackie odwiedzane przez wielkich autorów.

    • Przeszłość habsburska miasta.

Gorizia

  • Miasto kultury

    • Miejsce spotkania kultur włoskiej, słoweńskiej i austriackiej.

    • Castello di Gorizia z XI wieku jako przykład średniowiecznej architektury.

    • Piazza della Vittoria otoczona zabytkowymi budynkami.

    • Powiązanie z miastem Nova Gorica w 2004 roku.

Udine

  • Architektura i atrakcje

    • Elegancka renesansowa architektura pod panowaniem Republiki Weneckiej.

    • Piazza Libertà z loggią Lionello.

    • Castello di Udine z Muzeum Miejskim i dziełami sztuki.

Pordenone

  • Strategiczne położenie

    • Położone u zbiegu trzech rzek,

    • Wpływy Wenecji widoczne w architekturze i dialekcie.

    • Zachowane freskowane fasady domów, symbol „malowanego miasta”.