Untitled Flashcard Set

dobry wieczór moi drodzy Witam was bardzo serdecznie w tej powtórce ze społeczeństwa przed maturą próbną albo przed maturą docelową W zależności kiedy to wideo oglądasz przygotowałem dla was taki secik sześciu powtórek właśnie przed maturą próbną tą styczniową ale równie dobrze mogą się przydać również i w kolejnych miesiącach Jeśli najważniejsze zagadnienia z tych poszczególnych działów chcesz sobie omówić to w tym nagraniu właśnie opowiem ci o najważniejszych pojęciach i terminach związanych właśnie ze społeczeństwem które ci się przydadzą do czego do formułowania odpowiedzi do zadań otwartych gdzie trzeba użyć konkretnych sformułowań żeby na te pytania odpowiedzieć oraz przydadzą ci się do wypracowania gdzie też trzeba się powołać na konkretne argumenty Opowiem również o pułapkach egzaminacyjnych w które najczęściej wpadają moi uczniowie na ćwiczeniach I po to żebyście nie wy też nie wpadali to wam o takich pułapkach egzaminacyjnych w każdym z nagrań opowiem I na koniec też przedstawię tematy wypracowań no bo to jest istotne To wiem że to też was ciekawi jakie tematy wypracowania mogą się pojawić Jeśli spojrzymy sobie na wyniki średnie egzaminu z WOS-u to on jest na szarym końcu Smuteczek ale to nie jest wasza wina że ten te wyniki z Wosu są na szarym końcu Po prostu większość uczniów uczy się z repetytoriów uczy się z podręczników a tam są informacje albo nieaktualne albo są przeładowane niepotrzebną treścią Bo moi drodzy bardzo proszę nie martwcie się że tego wosu jest tak dużo bo jego nie ma dużo Jak pobraliście sobie listę 100 zagadnień kto jeszcze nie ma to pod tym nagraniem jest do pobrania to zobaczcie tych tematów jest dokładnie 100 a ze społeczeństwa żeby wszystkie umówić to zajmuje dokładnie 3 i p godziny bo tyle na kursie tych 28 mini lekcji zajmuje więc naprawdę nie jest dużo żeby całą teorię sobie powtórzyć Ja dzisiaj wskażę ci na takie najważniejsze tematy na nowe tematy też których nie ma w podręcznikach Być może nie ma ich jeszcze w repetytoriach a one na egzaminie mogą się pojawić Dobrze więc wybrałem takie kilka właśnie tych tematów najważniejszych które szczególnie sobie warto powtórzyć Temat numer jeden filozoficzna koncepcja człowieka nowość I co z tego tematu trzeba do matury pamiętać trzeba pamiętać to żeby przedstawić te główne filozoficzne koncepcje Ile ich jest myślę że pięć trzeba znać spokojnie czyli materializm idealizm dualizm egzystencjalizm i humanizm I teraz pokrótce o każdym Egzystencjalizm Człowiek jest wolny choć z tą wolnością wiąże się odpowiedzialność Każdy człowiek jest różny i każdy w swój sposób los swój kształtuje Tutaj przedstawiciele Jean Paul Sartr Albert Kamil Na przykład jeśli chodzi o egzystencjalizm jeśli chodzi o humanizm to tutaj mamy człowieka w roli gospodarza człowieka w centrum i również nie tylko sam człowiek ale również jego godność Tak a rozwój człowieka może następować dzięki rozumowi nauce i kulturze Jeśli chodzi o najważniejsze nurty to właśnie dalej mamy materializm Człowiek to część przyrody Wszystkie procesy w nim można wyjaśnić przez materię i prawa fizyki Brak odrębnej duszy Następnie mamy idealizm Najważniejszy jest świat idei wartości i ducha Materia jest wtórna i dualizm Człowiek składa się z ciała i dusz dwóch różnych ale powiązanych ze sobą sfer I teraz jeśli zastanowiemy się jakie pytania mogą paść na maturze z tych tematów to może paść fragment yyy opisu jednej z tych koncepcji i będzie trzeba wybrać która to jest koncepcja albo napisać samodzielnie Dobrze więc tego typu pytania możesz na maturze się spodziewać Za głęboko egzaminatorzy nie powinni w te tematy wchodzić Teraz przejdźmy sobie do roli rodziny bo tutaj właśnie czeka na nas i pułapka egzaminacyjna ale czeka też nas pewien wielki powrót tej rodziny do wymagań egzaminacyjnych bo tu jesteśmy proszeni o to żeby wyjaśnić kluczową rolę rodziny jako miejsca budowania najważniejszych relacji społecznych Okej bo w tym nagraniu też chcę no nie tylko ci przedstawić samą teorię ale zwrócić twoją uwagę na konkretne zagadnienia które na maturze mogą być sprawdzane bo tego to w podręcznikach trudno jest wyczytać Więc po pierwsze te siedem funkcji rodziny warto zapamiętać siedem dobrze i nauczyć się ich nazwę Funkcja prokreacyjna wiadomo biologiczna ciągłe społeczeństwa opiekuńczezpieczająca funkcja socjalizacyjna Bardzo ważna funkcja właśnie w kontekście tego wymagania gdzie jednostka nabywa normy i wartości które potem umożliwią jej życie w społeczeństwie Kolejne funkcje to funkcja ekonomiczna materialne zaspokajanie potrzeb funkcja kulturowa zapoznanie jednostki z dziejami i tradycją i kulturą dannego społeczeństwa oraz funkcja rekreacyjna w sposób odpoczynku i rozrywki I wreszcie siódma funkcja funkcja stratyfikacyjna bardzo ważna również w kontekście nowych wymagań która wyznacza pozycję i status społeczny jednostki I teraz uwaga zadanie Proszę bardzo Tutaj był tekst źródłowy ale jego pominiemy bo on nie jest istotny dla tego zadania Na podstawie tekstu jest własnej wyjaśnij rolę rodziny jako miejsca budowania najważniejszych relacji społecznych odnosząc się do typologii funkcji rodziny I teraz duża część uczniów na ćwiczeniach odpowiada mniej więcej w taki sposób Rodzina jest najważniejszą grupą społeczną ponieważ w niej człowiek uczy się relacji z innymi ludźmi i zdobywa pierwsze doświadczenie społeczne W rodzinie kształtują się więzi emocjonalne i postawy które wpływają na funkcjonowanie jednostki w społeczeństwie Bardzo ładna odpowiedź merytoryczna ale za zero punktów Dlaczego dlatego że mamy tutaj w poleceniu prośbę żeby odnieść się do typologii funkcji rodziny W wielu poleceniach właśnie to odniesienie się do typologii funkcji do typologii nie wiem na przykład sposobów legitymizacji władzy tak jest wskazywane w poleceniach I co to oznacza to oznacza że trzeba nazwać po prostu to pojęcie Tak czyli w tym przypadku odpowiedź właściwa wygląda w ten sposób Rodzina pełni funkcję socjalizacyjną ponieważ to w niej jednostka uczy się podstawowych norm wartości ta Pełni również funkcję wychowawczą kształcu kształtując postawy i zachowania potrzebne do funkcjonowania w społeczeństwie prawda czyli widzicie z jednej strony wiedza o funkcjach rodziny to jedno a z drugiej wykorzystanie w tego zadaniach to trochę co innego ale teraz już wiesz jak to powinno wyglądać Przechodzimy do kolejnego pojęcia Nowość też nowość w wymaganiach egzaminacyjnych też bardzo proszę zwróćcie na nią uwagę ale pod jakim kątem pod kątem takim żeby po pierwsze przedstawić ogólne określenie tego dobra wspólnego ale dalej przedstawić sprawiedliwość społeczną jako zasadę udziału członków wspólnoty w dobru wspólnym Słuchajcie to jest bardzo skomplikowane Postaram się to prosto wyjaśnić Na początek czym w ogóle to dobro wspólne jest jeśli będzie trzeba to pojęcie na maturze wyjaśnić to jest wartość która służy wszystkim członkom danej wspólnoty To jest wartość Tak jak definiujemy jakieś pojęcie jak mamy na maturze polecenie wyjaśnij pojęcie to stosujemy zasadę od ogółu do szczegółu Ogół to jest co to jest Czyli jak mamy wyjaśnić przykład socjalizację pierwotną to mówimy że jest to pewien proces tak w którym jednostka tata ta ta tam Jak mamy wyjaśnić dobro wspólne to jest to wartość która i tutaj szczegół służy wszystkim członkom danej wspólnoty i umożliwia im pełny rozwój Dobra I teraz właśnie jako ta zasada udziału członków wspólnoty dobór wspólnym żeby było wiadomo o co chodzi jak tak będzie sformułowane polecenie mamy najpierw rodzaje wspólnoty Rodzina szkoła społeczność lokalna państwo Możecie sobie zrobić zdjęcie tej tej tabelki potem do niej wrócić Przykład dla szkoły Tak opis Sprawiedliwość społeczna oznacza równe prawo do nauki i obiektywną ocenę osiągnięć A teraz jak w praktyce to zastosować na przykład poprzez system stypendiów socjalnych i naukowych wsparcie dla uczniów z niepełnosprawnościami Tak czyli mamy w jaki sposób tę sprawiedliwość społeczną yyy jako zasadę udziału członków wspólnoty w dobru wspólnym zastosować Dobra tutaj macie opis i praktyczny przykład do zapamiętania Bardzo proszę sobie tutaj te poszczególne kwestie doczytajcie i i zapamiętajcie żeby wiedzieć w jaki sposób odpowiedzieć na tego typu pytanie Kolejne kolejną taką kwestię na którą chciałem zwrócić twoją uwagę to jest zmiana struktury narodowościowej Tak to też mamy w tym module społeczeństwo I teraz o co chodzi też mamy nowość Nowość która powstała po połączeniu WOSU z Hiten i wyszło nam coś takiego Charakteryzuje zmiany w strukturze narodowościowej Polski po 39 roku oraz ich kulturowe polityczne i społeczne konsekwencje No właśnie kulturowe polityczne i społeczne konsekwencje To jest coś na co czemu chciałbym się bardziej przyjrzeć bo zobaczcie sobie przed 39 rokiem tak wyglądała struktura narodowościowa Polski tak czyli bardzo dużo mieliśmy mniejszości którzy które to mniejszości stanowiły znaczny odsetek społeczeństwa I teraz po II wojnie światowej co się stało polska utraciła wschodnie ziemie na rzecz ZSRR natomiast uzyskała tak zwane ziemie odzyskane na zachodzie i północy w wyniku czego kraj stał się niemal jednorodny Tak przed wojną mniejszości narodowe stanowiły około 30% ludności natomiast po 45 roku odsetek ten spadł do kilku procent I to jest najważniejsze porównanie tych zmian jeśli tego typu pytanie na maturze się pojawi Ale może pojawić się pytanie o bardzo konkretne skutki I właśnie jakie konkretne skutki tutaj musimy znać Kulturowe czyli co co będzie skutkiem kulturowym tych zmian ujednolicenie społeczeństwa pod względem języka religii i tradycji Tak z jednej strony ale też utraty różnorodności kulturowej kiedy to całe te społeczeństwa mniejszości zanikają To jest skutek kulturowy Następnie mamy konsekwencję polityczną i tutaj jakiego słowa chwileczkę jakiego słowa klucza użyjemy realizacja idei jednolitego narodu tak wzmocnienie władzy komunistycznej która właśnie wykorzystywała tę ideę jednolitego narodu do kontroli społeczeństwa i ograniczania praw mniejszości Państwo promowało polonizację i centralizację kultury no bo wiadomo jednolitym narodem łatwiej jest rządzić Okej To co tutaj podkreślam na kolorowo to są właśnie te słowa klucze których trzeba użyć przy odpowiadaniu na pytania albo do argumentów w wypracowaniu Dobrze więc bardzo proszę zapamiętujcie je sobie zapisujcie Konsekwencje społeczne właśnie trzeci tutaj ten próg obejmowały masowe migracje przymusowe przesiedlenia i poczucia wykorzenienia wielu ludzi Jednocześnie nowa struktura sprzyjała powstaniu bardziej spójnego społeczeństwa ale mniej otwartego na różnorodność Właśnie te te kwestie związane z migracją to też są nowości One też moim zdaniem na maturze mogą się pojawić w tym roku I jeszcze dzisiaj do nich nawiążę o właśnie już teraz do nich nawiążę najważniejsze pojęcia No bo spójrzcie co mamy tam w wymaganiach egzaminacyjnych Mamy to żeby przedstawić takie cztery pojęcia: migracja imigracja emigracja repatriacja I te pojęcia musimy umieć zdefiniować Więc teraz pierwsze pojęcie to migracja czyli ogólne pojęcie oznaczające przemieszczanie się ludności po prostu z jednego miejsca do drugiego Najczęściej w celu zmiany miejsca zamieszkaniu lub pracy Czyli mamy tę ruchliwość jako ruchliwość poziomą prawda która może się łączyć z ruchliwością pionową z awansem społecznym lub degradacją społeczną I to też są słowa klucze które bardzo proszę pamiętajcie przy tych kwestiach ze społeczeństwa Dobrze ale na razie jesteśmy przy migracjach Ogólnie na czym polega migracja to już wiemy No dobrze to teraz jeszcze co nam się przyda a propos tej migracji właśnie że może mieć charakter wewnętrzny w obrębie kraju lub zewnętrzny między państwami I co ważne też migracje są procesem naturalnym który miał miejsce od początku istnienia gatunku ludzkiego Tak to też warto o tych migracjach wspomnieć To jest też kolejny argument do budowania tej naszej siatki yyy argumentów które nam się przyda do wypracowaniu o tematach wypracowania yyy czyli o takich kwestiach które bardzo proszę sobie o ułóżcie w głowie też jeszcze yyy dzisiaj zgodnie z obietnicą wspomnę Imigracja proszę bardzo Imigracja czyli napływ ludności do danego kraju z zagranicy w celu osiedlenia się podjęcia pracy lub nauki Przykład: imigracja Wietnamczyków do Polski w latach 90 XX wieku w celu podjęcia pracy i prowadzenia działalności handlowej na przykład Tak bo może być też takie polecenie żeby podać przykłady albo wybrać przykłady z jakiejś tabelu czy czy tabeli czy tekstu źródłowego Następnie mamy emigrację czyli wyjazd ludności z własnego kraju do innego państwa w celu podjęcia pracy nauki lub poprawy warunków życia tak żeby wam się nie myliła imigracja z emigracją I tutaj mamy przykład emigracja Polaków do Wielkiej Brytanii po wejściu Polski do Unii Europejskiej Ale teraz jak spojrzymy na zjawisko z ostatnich miesięcy no to co to znowu mamy odwrócenie tej sytuacji tak i to jest też bardzo fajny przykład na przykład przykład na przykład do zastosowania w wypracowaniu Repatriacja właśnie i to jest coś co na maturze może się pojawić Bardzo proszę pamiętajcie że repatriacja oznacza inaczej powrót do ojczyzny Okej powrót do ojczyzny osób pochodzenia danego kraju które przez dłuższy czas mieszkały za granicą często wbrew własnej woli na przykład wskutek deportacji lub zmiany granic zorganizowany właśnie przez władzę i dotyczy obywateli który którzy wskutek zmiany granic lub działań wojennych znaleźli się na terytorium innych państw Uwaga repatriacja ma charakter dobrowolny W przeciwieństwie do przesiedleń wysiedleń które są przymusowe Po II wojnie światowej był urząd do spraw repatriacji gdzie przesiedlano ludność z kresów wschodnich do Polski ale te przesiedlenia były właśnie przymusowe i ta repatriacja to była tylko z nazwy Pamiętajcie to proszę w kontekście matury bo to może się pojawić To jeszcze na odrębnych lekcjach dokładnie wyjaśniam Tutaj właśnie repatrycja Polaków z Kazachstanu po roku 89 czy repatriacja powrót do ojczyzny Tatarów kremskich wysiedlonych stamtąd w roku 44 przez Związek Radziecki To są przykłady repatriacji I kolejne zagadnienie bardzo istotne w kontekście nowej matury to jest niż i wyż demograficzny To również tutaj są moje takie typy na tę maturę w tym roku co może się pojawić I właśnie bo w wymaganiach mamy że po prostu uczeń wyjaśnia pojęcie niżu i wyżu demograficznego Na razie wyjaśnia pojęcie tak no to wyjaśnijmy sobie ten No to wyjaśnijmy sobie ten niż i wyż demograficzny Wyż demograficzny to jest co to jest pewien okres Tak okres To pamiętajcie definicja od ogółu do szczegółu Czyli wyż demograficzny to jest pewien okres nie mówić okres czasu bo to będzie pleonazm w którym liczba urodzeń w danym kraju znacząco rośnie prawda czyli ten wskaźnik urodzeń liczba urodzeń na 1000 mieszkańców jest wtedy wysoki co prowadzi do szybkiego wzrostu populacji To już mamy skutek Zjawisko to często występuje po zakończeniu wojen lub w czasie poprawy sytuacji gospodarczej Przykłady Bysz demograficzny po II wojnie światowej lata 50 tak zwany baby boom gdzie rocznie rodziło się 700 800 000 dzieci Sporo prawda w świecie w tej chwili występuje w krajach Afryki subsaharyjskiej właśnie ten wyż demograficzny To jeśli chodzi o takie tendencje światowe warto zapamiętać i kojarzyć No dobrze a czym jest w takim razie niż demograficzny niż demograficzny to znowu to okres w którym liczba urodzeń znacząco spada czyli współczynnik dzietności jest niski poniżej 2,1 dziecka na kobietę czyli poziomu zastępowalności pokoleń Ten poziom zastępowalności pokoleń też powinienem podkreślić bo to też jest słowo klucz przy wypracowaniu jeśli będzie o niżu demograficznym bardzo proszę wspomnijcie te dane dobrze ten wskaźnik zastępowalności pokoleń co to jest ten nisz demograficzny do czego on prowadzi Za to wszystko będziecie łapać punkty Tak właśnie Do czego prowadzi no bo do czego prowadzi do stopniowego zmniejszania się liczby ludności i starzenia się społeczeństwa Przykłady Polska od początku lat 90 prawda obserwuje się trwały niż demograficzny U nas współczynnik dzietności na kobiety wynosi 1,2 1,3 Teraz się mówi że nawet jeszcze mniej Przykładowo z 2023 roku liczba urodzeń roczna spadła poniżej 270 000 dzieci prawda najmniej od II wojny światowej ale to jest tendencja w większości krajów Europy gdzie występuje stagnacja demograficzna Kolejne słowo klucz Zapiszcie sobie proszę stagnacja demograficzna żeby określić sytuację większości krajów Unii Europejskiej ale też azjatyckiej W niektórych Japonia Korea Południowa W Korea ten współczynnik wynosi 0,7 Tak może być takie porównanie Mogą być kraje azjatyckie na przykład słabie rozwinięte gdzie występuje wyż demograficzny Może być Korea Południowa gdzie jest niż będzie trzeba porównać żebyście to wiedzieli o co tutaj chodzi No i konsekwencje niżu demograficznego To jest bardzo ważne do wypracowania Tutaj koniecznie zróbcie sobie zdjęcie tego albo zapiszcie Co mamy tutaj mamy problemy gospodarcze niedobór pracowników mniejsza liczba płacących składki emerytalne wzrost obciążeń dla budżetu Kolejna konsekwencja starż się społeczeństwa Rośnie udział osób w wieku poprodukcyjnym maleje liczba młodych zmiany społeczne ograniczony rozwój szkolnictwa zmniejszanie liczby uczniów przekształcenia na rynku nieruchomości tak więcej osób starszych mniej młodych rodzin skutki polityczne i migracyjne państwa o niskim przyroście naturalnym coraz częściej powinny przyjmować imigrantów by uzupełnić braki na rynku pracy co się dzieje chociażby w Niemczech czy w Kanadzie szczególnie tak bo te migracja sprzyja poprawie sytuacji gospodarczej kraju No dobrze I teraz co teraz mam dla was y tematy wypracowań przypominam moim uczniom jeśli oglądają to nagranie o że sporo z was też ogląda to we wtorek o 19:25 mamy dodatkową grupę grupę literacką yyy i na niej zaczynamy od stycznia właśnie ćwiczenie wypracowań formułowanie argumentów pisanie planu i pisanie aspektów we wszystkich formach jakie na maturze mogą się pojawić Więc bardzo proszę bądźcie na tych zajęciach obecni Kto jeszcze nie jest z nami będzie dogrywka będzie rejestracyjna dogrywka ale będą tylko trzy miejsca wolne Najbliższy piątek o godzinie 20:00 więc kto jeszcze chciałby dołączyć to będzie to jedna z niewielu szans żeby jeszcze kto przegapił i kogo jeszcze nie ma z nami na pokładzie żeby właśnie w piątek o godzinie 20:00 jeszcze do nas dołączył Ale tak jak mówię będą tylko trzy miejsca dostępne Nie więcej bo po prostu nie jestem w stanie zapewnić większej liczbie osób poczucie że są w pełni zaopiekowani jeśli chodzi o przygotowania do matury No dobra tematy wypracowań Proszę bardzo na co zwracamy uwagę dobro wspólne jako podstawa życia społecznego Dobra to dobro wspólne jest tutaj naszym hasłem przewodnim Kolejny temat który bardzo proszę sobie powtórzcie przyczyny charakterystyka i skutki niżu demograficznego jako problemu społecznego w Polsce Dobra ten niż demograficzny temat obowiązkowy Następnie mamy zjawisko nierówności społecznych jako problem globalny Nierówności społeczne Kolejne hasło kolejny temat Polityka wobec mniejszości z uwzględnieniem akulturacji i asymilacji Te pojęcia akulturacja asymilacja one już się pojawiły na maturze w ubiegłym roku ale w zadaniu otwartym w temacie wypracowania ich jeszcze nie było więc może będą w tym roku No i wreszcie piąty temat przyczyny i kierunki ruchów migracyjnych we współczesnym świecie Też bardzo aktualny temat bardzo istotny No i co jeśli dotarłeś do tego miejsca to teraz przejdź do powtórki z zakresu państwa kolejnej powtórki Jeśli już jest dostępna bardzo cię zapraszam żeby kliknąć na to wideo tutaj i powtórzyć sobie najważniejsze zagadnienia właśnie z tematu państwo Do zobaczenia Cześć Hej M