vertaaltips latijn
VERTALEN VAN LATIJN
tips voor het vertalen van (nog) niet gelezen Latijnse teksten
- lees de inleiding (of het reeds vertaalde gedeelte) goed door.
- lees eerst de hele Latijnse zin een keer door, let daarbij vooral op:
- uitgangen van (voor)naamwoorden en werkwoorden, zodat je je al een beeld kunt vormen van onderwerp, persoonsvorm etc.
- structuurkenmerken zoals leestekens, voegwoordjes, hoofd- en bijzinnen.
- vormen of woorden waarbij een lichtje
moet gaan branden! - welke woorden je niet kent en moet opzoeken!
- zoek de woorden die je niet kent op! zie ook.
- Vertaal pas als je precies weet wat elk woord is!
- Ga met de informatie die je nu hebt de zin vertalen volgens het aloude POL-concept: (in het Latijn immers is niet de woordvolgorde bepalend voor de betekenis, maar wordt alles bepaald door de woord-uitgangen! )
- zoek per hoofd- en bijzin de Persoonsvorm en vertaal deze in de juiste persoon en tijd. (Als er geen pv. is, maar alleen een infinitivus denk dan aan a.c.i. = indirecte rede of aan infinitivus historicus!). Laat ook tot je doordringen wat voor soort ww. de pv. is en wat je kunt verwachten: bijv.
- een koppelwerkwoord ( bijv. esse, videri, e.d.) dan volgt een naamwoordelijk deel van het gezegde
- komt er na het ww. een aanvullingsinfinitivus ( bijv. kunnen)
- kun je na het ww. een a.c.i. verwachten? (bijv. dicere, iubere e.d.) volledig hier!
- heeft het ww. een speciale naamval als object? (bijv. utor 3 + abl.)
- is het een onovergankelijk ww.? dan volgt er geen object.
- kijk nu of het Onderwerp ook uitgedrukt is en/of nadere bepalingen heeft ( zoek dus de nominativi!). Vertaal nu P en O en eventuele hierbij horende bepalingen.
- kijk nu of er een Lijdend voorwerp (object) is. Zo ja, vertaal dan nu P, O en L. Hiermee heb je de "kapstok", waaraan je de rest van de zin kunt "ophangen".
- kijk tenslotte welke woorden je niet vertaald hebt en vertaal deze.
- vertaal participia en ablativi absoluti het laatst.
- zoek per hoofd- en bijzin de Persoonsvorm en vertaal deze in de juiste persoon en tijd. (Als er geen pv. is, maar alleen een infinitivus denk dan aan a.c.i. = indirecte rede of aan infinitivus historicus!). Laat ook tot je doordringen wat voor soort ww. de pv. is en wat je kunt verwachten: bijv.
- Lees je vertaling door en ga na of je een begrijpelijke zin hebt gekregen. Zo niet kijk dan of je kunt ontdekken wat je fout gedaan hebt.