Generyczne leczenie i działanie leków blokujących receptory β-adrenergiczne

• Leki blokujące receptory β-adrenergiczne (β-adrenolityki) dzielą się na różne generacje oraz mają różne profile działania.

Generacja I

• Blokada receptorów β (β₁ i β₂)
• Może występować bez działania agonistycznego oraz z działaniem agonistycznym
  • Przykłady leków bez działania agonistycznego:
  • Propranolol
  • Sotalol
  • Nadolol
  • Przykłady leków z działaniem agonistycznym:
  • Pindolol
  • Oksprenolol
  • Nangch

Generacja II

• Blokada β₁
• Znowu może występować bez działania agonistycznego oraz z działaniem agonistycznym
  • Leki bez działania agonistycznego:
  • Metoprolol
  • Betakselol
  • Bisoprolol
  • Atenolol
  • Leki z działaniem agonistycznym:
  • Acebutolol

Działanie receptorów α i β

• Specyficzne leki
  • Celiprolol (agonista β₂ + antagonista α₁)
  • Przykład działania: rozszerzenie naczyń obwodowych
  • Karwedilol
  • Działanie: blokada receptorów adrenergicznych α₁, β₁, β₂, uwalnianie NO, blokada kanałów Ca²⁺
  • Nebiwolol (β₁)
  • Działanie: uwalnianie NO
  • Labetalol
  • Działanie: blokada receptorów adrenergicznych α₁, β₁, β₂

Działanie przeciwniedokrwienne β-adrenolityków

• Zmniejszenie zapotrzebowania serca na tlen
• Efekty:
  • Zwolnienie rytmu serca
  • Wzrost perfuzji mięśnia sercowego
  • Zmniejszenie kurczliwości mięśnia sercowego
  • Obniżenie skurczowego ciśnienia tętniczego
  • Wydłużenie fazy rozkurczu

Działanie przeciwnadciśnieniowe β-adrenolityków

• Działanie:
  • Zmniejszenie rzutu serca
  • Zmniejszenie uwalniania reniny, angiotensyny II oraz aldosteronu
  • Mechanizm: blokada receptorów β-adrenergicznych komórek aparatu przyklebuszkowego nerek
  • Blokada presynaptycznych receptorów β-adrenergicznych, które nasilają uwalnianie noradrenaliny

Poprawa budowy i czynności serca

• Efekty działania β-adrenolityków
  • Zmniejszenie rozmiaru lewej komory serca
  • Wzrost frakcji wyrzutowej
  • Zmniejszenie częstości rytmu - zwiększenie napełnienia rozkurczowego
  • Spadek zapotrzebowania na tlen
  • Usprawnienie procesów energetycznych serca
  • Hamowanie uwalniania wolnych kwasów tłuszczowych
  • Zmniejszenie stresu oksydacyjnego mięśnia sercowego
  • Wzrost gęstości receptorów β-adrenergicznych

Efekt antyarytmiczny β-adrenolityków

• Mechanizmy działania:
  • Stabilizacja błony komórkowej (działanie chinidynopodobne)
  • Zmniejszenie spontanicznych wyładowań ektopowych
  • Zwolnienie przewodzenia impulsów
  • Wydłużony okres refrakcji węzła przedsionkowo-komorowego
  • Zmniejszenie niedokrwienia mięśnia sercowego

Działania niepożądane β-adrenolityków

• Skutki sercowo-naczyniowe:
  • Bradykardia
  • Blok przedsionkowo-komorowy
  • Zmniejszenie przepływu tkankowego
  • Blokada naczyń receptorów β₂ adrenergicznych: ochłodzenie kończyn, zjawisko Raynauda
• Wzrost napięcia naczyniowego tętnic wieńcowych
• Skutki płucne