Untitled

XX. yüzyıl, Osmanlı Devleti için içte muhalefetin güçlenmesi ve dışta gerginliklerin artmasıyla başlamıştır.
II. Meşrutiyet, iç muhalefetin güçlenmesi sonucu ilan edilmiş, Trablusgarp, Balkan ve I. Dünya Savaşları süreçleri Osmanlı'nın sonunu hazırlamıştır.

1878'de Abdülhamit’in meclisi feshetmesi sonrasında özgürlükçü aydınlar arasında gizli örgütlenmeler başladı.
1889’da kurulan İttihad-ı Osmanî Cemiyeti, zamanla İttihat ve Terakki Cemiyeti adını aldı.
Cemiyet, 1895 Edirne'deki Ermeni olaylarıyla gündeme gelerek muhalefetini artırdı.
Cemiyetin Paris’teki temsilcileri Jön Türkler olarak tanındı.

II. Meşrutiyet, 23 Temmuz 1908’de padişahın Mebusan Meclisi seçimlerini duyurması ile ilan edildi.
Hükümet, İttihat ve Terakki’nin kontrolünde, yasama ve yürütme alanında önemli düzenlemeler yaptı.

II. Meşrutiyet sonrası gerçekleşen Hürriyet ortamı, gerici ayaklanmalara yol açtı.
31 Mart Olayı, İttihatçıların tasfiyesine yönelik bir eylem olarak ortaya çıktı ve bastırıldı.

II. Meşrutiyet döneminde anayasa değişiklikleri ile padişahın yetkileri kısıtlandı ve kişi hakları geliştirildi.
İttihat ve Terakki, otoriter bir yönetim anlayışına kaymış, çeşitli askeri ve siyasi müdahalelerde bulunmuştur.

1911 Trablusgarp Savaşı, Osmanlı'nın Afrika'daki son toprağını kaybetmesine neden oldu.
1912 Balkan Savaşları, Osmanlı’nın Balkanlardan çekilmesiyle sonuçlandı.
I. Dünya Savaşı (1914-1918) sırasında Osmanlı, Almanya yanında savaşa katıldı ve çok sayıda cephede mücadele etti.

XX. yüzyıl başında Osmanlı; Trablusgarp, Balkan Savaşları ve I. Dünya Savaşı gibi ardı ardına gelen savaşlarla toprak bütünlüğünü koruma mücadelesi vermiştir.
İç Siyasi Durum: İstibdat dönemine karşı gelişen Jön Türk muhalefeti, parlamenter sistemi (Meşrutiyet) geri getirmeyi hedeflemiştir.

Kuruluş: 1889'da Mekteb-i Tıbbiye-i Şahane'de İbrahim Temo, İshak Sükuti ve Abdullah Cevdet gibi öğrenciler tarafından kuruldu.
Dönüşüm: Cemiyet zamanla askerlerin de katılımıyla (Selanik şubesi) güçlenmiş ve Meşrutiyet'in ilanı için silahlı baskı unsuru oluşturmuştur.
İdeoloji: Başlangıçta Osmanlıcılık (şemsiye kimlik) savunulurken, Balkan ayrılıkçılığı sonrası Türkçülük akımı baskın hale gelmiştir.

Reval Görüşmeleri: İngiltere ve Rusya'nın Osmanlı topraklarını (özellikle Makedonya'yı) paylaşma planları, İttihatçı subayları harekete geçirdi.
İlan Süreci: Resneli Niyazi ve Enver Bey'in Makedonya'da dağa çıkmasıyla başlayan isyanlar sonucunda II. Abdülhamit Kanun-i Esasi'yi tekrar yürürlüğe koydu.
Kritik Kayıplar: İlan sırasındaki otorite boşluğunda Avusturya-Macaristan Bosna-Hersek'i ilhak etti, Bulgaristan bağımsızlığını ilan etti ve Girit Yunanistan'e katıldı.

Önemi: Türk tarihinde mevcut rejime (meşrutiyete) yönelik ilk gerici (irticai) ayaklanmadır. Gazeteci Hasan Fehmi'nin öldürülmesi fitili ateşlemiştir.
Bastırılması: Selanik'ten gelen ve Mustafa Kemal'in Kurmay Başkanı olduğu Hareket Ordusu tarafından bastırıldı.
Siyasi Sonuç: II. Abdülhamit meclis kararıyla tahttan indirilmiş, yerine V. Mehmet Reşat getirilmiştir. 1909 Anayasa değişiklikleri ile padişahın veto ve meclisi feshetme gibi yetkileri sınırlandırılmıştır.

Neden: İtalya'nın sömürgecilik yarışı ve Trablusgarp'ın İtalya'ya coğrafi yakınlığı.
Gönüllü Subaylar: Mustafa Kemal (Derne ve Tobruk) ve Enver Bey (Bingazi) gibi subaylar yerel halkı teşkilatlandırarak milis kuvvetleri kurdular.
Uşi Antlaşması: Kuzey Afrika'daki son toprak parçası kaybedildi. On İki Ada, Balkan Savaşları nedeniyle korunması için geçici olarak İtalya'ya bırakıldı.

I. Balkan Savaşı: Karadağ, Yunanistan, Sırbistan ve Bulgaristan'ın saldırısıyla başladı. Osmanlı ordusu ağır yenilgi alarak Midye-Enez hattının batısındaki toprakları kaybetti.
Bab-ı Ali Baskını (1913): Savaşın kaybedilmesinden hükümeti sorumlu tutan İttihat ve Terakki, bir darbe ile yönetimi tamamen ele geçirdi (Enver Paşa liderliği).
II. Balkan Savaşı: Balkan devletlerinin toprak paylaşımında anlaşamaması üzerine çıktı. Osmanlı bu fırsatı değerlendirerek Edirne ve Kırklareli'ni geri aldı.

Mustafa Kemal: Tarih sahnesine ilk çıkışı Hareket Ordusu, ilk askeri başarısı Trablusgarp Savaşı'dır.
Anayasal Değişim: 1909 değişiklikleri ile yasama (Meclis) yürütme (Hükümet) karşısında daha güçlü hale gelmiştir.