ESP

L1: KILOS NG TAO [acts of man]

normal na gawain - natural
walang pananagutan

MAKATAONG KILOS [human act]

may kilos-loob at isip — pagkukusa
may pananagutan

— TATLONG URI NG KILOS AYON SA PANANAGUTAN —

KUSANG LOOB [isip at kilos-loob]
pananagutan — ginustong gawin
DI-KUSANG LOOB [mabuti at masama]
walang pagkukusa — walang pananagutan
WALANG KUSANG LOOB [walang isip at kils-loob]
walang pagkukusa — walang pananagutan

L2: LAYUNIN AT PARAAN

LAYUNIN [mabuti o masama]
[ARISTOTLE] “ang kilos ay ayon sa layunin”
lahat ng kilos ay may intensyon
TELOS [pinakagustong gawin] — TAMA AT MABUTI
pagbabalik sa lumikha sa tao — DIYOS
— makataong kilos ay obligado
— paglalayon ng kilos at pagsasakilos

L3: MAKATAONG KILOS

— ang makataong kilos ay kaya maging ordinaryo:

hindi ginamit ang kilos
impluwensiya ng mga salik
MGA SALIK NA NAKAKAAPEKTO SA MAKATAONG KILOS
Kamangmangan
Masidhing damdamin (sense of appetite)
Karahasan (pagpilit)
Takot
Gawi (kilos)

L4/5

ISIP — umunawa

KILOS LOOB — magpasiyang pumili
— 12 YUGTO NG MAKATAONG KILOS [1-8 — pagdedesisyon]
pagunawa sa layunin
nais ng layunin
paghusga sa makakamtan
intensyon
masusing pagsusuri
paghuhusga sa paraan
praktikal
pagpili
utos
paggamit/pagkamit
pagkaisipang kakayahan
bunga

DELIBERASYON

pagsusuri bago magpasiya
— MORAL NA PAGPAPASIYA
MORAL - maayos at mabuti [kaugalian]
PASIYA - hatol, utos, desisyon [isip]
MABUTING PASIYA
proseso ng pagkakaiba-iba ng mga bagay-bagay
nakasalalay ang pagpili
Mangalap ng patunay (Look for facts)
Isaisip ang posibilidad (Imagine the possibilities
Maghanap ng kaalaman (Seek beyond your own
Tignan ang kalooban (Turn inward)
Umasa sa tulong ng Diyos (expect God’s help)
Magsagawa ng pasiya (Name your decision)
layunin
pag-iisip ng paraan
pagpili sa pinakamalapit
pagsasakilos

LAYUNIN (panloob)
→ motibo
→ hindi nakikita ng iba
→ nakatuon sa kilos loob
PARAN (panlabas)
→ obheto
SIRKUMSTANSYA
→ sitwasyon
→ nagpapalala o nagpapabawas sa kabutihan o kasamaan ng kilos
KAHIHINATNAN
→ pananagutan