P22-58
Zeven Didactische Principes voor Taalcompetentie
Inleiding
Taalontwikkeling begint bij kleuters "s ochtends als ze uit bed stappen tot 's avonds als ze weer gaan slapen.
Taalontwikkeling is een integraal onderdeel van de ontwikkeling van kleuters.
Zeven didactische principes helpen om taalonderwijs krachtig te maken en worden als handvatten gebruikt voor onderwijspraktijken.
Principes van Taalkrachtig Onderwijs
Taalkrachtig onderwijs stimuleert:
Een positief-talige grondhouding
Contextuele rijkheid
Functionaliteit
Interactiviteit
Ondersteuning
Explicitering
Reflectie
De Basis van de Principes
Onderzoeksbasis
Deze principes zijn gebaseerd op onderzoek over hoe kinderen taal leren.
Ze kunnen de hele dag door toegepast worden, zowel in geplande als spontane situaties om taalvaardigheid te oefenen.
De principes worden in elk hoofdstuk van het boek verder uitgewerkt met praktijkvoorbeelden.
Betrokkenheid bij het Onderwijs
Voorbeeld van kleuterschool De Wegwijzer: Kleuters werken gedurende drie weken rond het thema kunst, waarbij ze kunstwerken namaken en tentoonstellen.
Reflectievragen helpen bij het herkennen van effectieve aanpakken in de klas.
Positief-Talige Grondhouding Stimuleren
Het Belang van Ondersteuning
Kleuters hebben zowel educatieve als emotionele ondersteuning nodig.
Een positieve-talige grondhouding creëer je door:
Een uitdagende, veilige oefenomgeving te bieden.
Kleuters te stimuleren om zelf taal te gebruiken en te experimenteren.
Zin en Durf
"Zin" betekent dat kleuters vanuit eigen interesses en motivatie willen leren.
"Durf" betekent dat ze zichzelf willen uitdrukken, ook als ze fouten maken.
Het doel is een omgeving creëren waarin kleuters willen leren.
Hoge Verwachtingen
Ondersteun kleuters door hoge verwachtingen te stellen:
Laat hen voelen dat je in hen gelooft.
Bied uitdagende taalaanbiedingen en opdrachten.
Zorg voor een veilige leeromgeving met feedback en ondersteuning.
Het Volledige Talige Repertoire Gebruiken
Creëer een inclusieve leeromgeving die meertaligheid waardeert.
Stimuleer respect voor andere talen en culturen.
Gebruik thuistalen als ondersteuning bij het leren van het Nederlands.
Contextuele Rijkheid
Taalkansen Verbinden met Levenservaringen
De rol van de leraar is om betekenis te geven aan nieuwe woorden.
Een contextrijke omgeving helpt bij het aanbrengen van verbanden tussen nieuwe en bekende concepten.
Activeren van Voorkennis
Het ophalen van voorkennis helpt kleuters nieuwe taalconstructies te begrijpen.
Voorbeeld: Bespreek met de klas hoe het is om met de bus te gaan en gebruik verhalen uit hun leven.
Functionaliteit in Taalonderwijs
Taal wordt gebruikt als een middel om niet-talige doelen te bereiken.
Voorbeeld: Bestellen van eten in een restaurant, of fantasierijke taken uitvoeren.
Interactiviteit in de Klas
Leraar-Kleuterinteractie
Zorg ervoor dat elke kleuter voldoende taalaanbod ontvankelijke input en output krijgt.
Feedback is cruciaal voor het verbeteren van taalvaardigheden.
Kleuter-Kleuterinteractie
Moedig kleuters aan om samen te werken en elkaar taalvaardigheden te laten oefenen.
Zorg voor mogelijkheden voor interactie tijdens spelactiviteiten.
Actief Leren
Actieve betrokkenheid bevordert taalverwerving.
Voorbeeld: Leerlingen bewegen en zingen tijdens activiteiten.
Ondersteuning en Scaffolding
Vangnet bieden
Gebruik visuele en talige ondersteuning.
Pas feedback verder aan om de taalontwikkeling van specifieke kleuters te ondersteunen.
Gradual Release of Responsibility Model (GRRIM)
Het model helpt om kleuters geleidelijk zelf verantwoordelijk te maken voor hun leren, door stapsgewijze begeleiding te geven.
Explicitering in Taalaanbod
Creëer momenten voor expliciete taalonderwijs om taalvaardigheden te ontwikkelen.
Voorbeelden van expliciete oefeningen omvatten significante luisteractiviteiten en doelen.
Slotopmerkingen
Deze principes zijn essentieel voor het creëren van een positieve leeromgeving in het kleuteronderwijs, en zorgen voor een geïntegreerde aanpak van taalontwikkeling.