ODZYSKANIE PRZEZ POLSKĘ NIEPODLEGŁOŚCI (podstawa)

  1. Akt 5 listopada.

Do mieszkańców jeneralnego gubernatorstwa mieszkańców.

Wydane przez radę regencyjną (namiastkę rządu). z tego tekstu wynika mniej więcej tyle co - propaganda. Sugeruje, że państwo które ma powstać to wolne, odrębne państwo, to pierwszy taki poważny dokument. Już wtedy Rosjanie obiecywali, że dostaniemy tereny wschodnich Niemiec. Nie zostaje złożona deklaracja, jakie nowopowstała Polska będzie mieć granice. Teoretycznie Polska ma być niepodległa, ale ma się kumplować i słuchać Niemców i Austriaków żeby móc się w spokoju rozwijać. Inna ważna obietnica - Niemcy i Austriacy utworzą Polskie wojsko. No Niemcy będą się cieszyć, że powstaje nowe państwo które germanizowali przez wiele lat. 3 miesiące później wybucha rewolucja lutowa, Rosja zaczyna się sypać i tracić kolejne tereny. Niemcy z Austriakami uznają, że trzeba się zabezpieczyć, na wypadek gdyby USA wtrąciło się do wojny. Polscy oficerowie i żołnierze zostają postawieni przed wyborem, złożyć przysięgę cesarzowi austriackiemu albo skończyć w więzieniu. Naczelnym dowódcą jest późniejszy marszałek Polski Józef Piłsudzki. Na początku prezentuje przekonania bardziej proniemieckie (prędzej wygrają wojnę i dobrze się z nimi kumplować). Potem jednak sytuacja się zmieniła, kryzysy etc. + czytał ze zrozumieniem, że ten akt 5 listopada to trochę ściema i można to interpretować jak się chce. Deklaruje, że żadnej przysięgi cesarzowi składać nie będzie i przechodzi na stronę aliantów. Zostaje natychmiast aresztowany i zamknięty w twierdzy. Spora część oficerów też odmówiła złożenia przysięgi.

Edward Śmigły-Rydz przejmuje dowództwo. Wychodzi z założenia, że część legionów dalej powinna być na froncie. Miał inne kalkulacje niż Piłsudzki. Wszyscy którzy nie złożyli przysięgi zostali internowani/wywaleni do twierdzy.

Józef Haller jest jednym z dowódców legionów Polski, który postanowił, że nie złoży przysięgi, ale też nie da się zamknąć. Wziął swoje nieliczne oddziały i spierdolił na zachód, do Francji. Tu dzieje się ważna rzecz, zaprzyjaźnia się z Dmowskim. Tworzą dwie ważne rzeczy.

→ Komitet Narodowy Polski. - namiastka rządu, zyskuje uznanie Francji, która udziela im schronienia.

→ Józef Haller postanawia stworzyć armię Polską we Francji, “błękitną armię” (kolor mundurów), wciela tam swoje oddziały i ewentualnych jeńców. W obozach niemieckich i austriackich szukają Polaków i zachęcają żeby walczyli za Polskę po stronie aliantów, dano im błękitne mundury.

To wszystko to silne argumenty dla Francji, aby uznać potem istnienie Polski na arenie międzynarodowej.

Ignacy Jan Paderewski, wybitny światowej klasy pianista. Zdobywa sobie międzynarodowe uznanie swoją grą, poznaje prezydenta USA Thomasa Woodrowa Wilsona, dobry w przyjacielskich kontaktach z Paderwskim. Kiedy Woodrow wplątuje USA w wojnę, ogłasza 14 postulatów, które mają określać ład międzynarodowy. Najważniejszy jest punkt 13 - o powstaniu niepodległej, suwerennej Polski z dostępem do morza. Paderewski za pomocą prywatnych znajomości ogarnia ten punkt 13 żeby Stany domagały się powstania.

Latem 1918 roku armia niemiecka zaczyna się cofać i sypać. W Polsce tymczasem zaczynają się bardzo gorące dyskusje na temat co dalej. 7 października zostaje ogłoszona deklaracja niepodległości (1918) , ogłasza to rada regencyjna. Ta instytucja wyczuła dobry moment gdy tamci się rozpadali i ogłosiła że powstaje niepodległa, wolna Polska. 11 listopada, kiedy już pierwsze Polskie instytucje powstawały to wtedy Piłsudzki przyjechał do Warszawy i wziął w swoje ręce oddziały. Formalnie jednak Polską niepodległość ogłoszono właśnie 7 października.

Tylko nadal nie ma granic określonych, bo były takie dymy, że nie dało się tego zrobić. Trzeba powołać nowy rząd, w Krakowie powstanie Polska Komisja Likwidacyjna. Po 123 latach tworzy się niepodległe Polskie państwo.