Nucleic acid

1. Khái niệm nucleic acid

  • Nucleic acid là những phân tử sinh học cấu tạo từ các nguyên tố H, C, N, O, P

  • Có cấu trúc đa phân

  • Ở trong tế bào của nhiều sinh vật, virus

  • Có hai loại là Deoxyribonucleic Acid (DNA) và Ribonucleic acid (RNA)

2. DNA

2.1. Cấu trúc của DNA

  • Cấu tạo từ các đơn phân Adenine (A), Thymine (T), Cytosine (C) và Guanine (G)

    => đây là các nucleotide (gọi tắt là Nu)

    Có cấu trúc xoắn kép, gồm hai mạch song song ngược chiều, xoắn quanh một trục (tưởng tượng) từ trái sang phải

  • Trên mỗi mạch, các Nu được liên kết với nhau bằng liên kết cộng hóa trị

    => tạo ra chuỗi polyneptide

    => nếu mạch 1 có chiều 5’-3’ thì mạch hai là 3’-5’

  • Giữa hai mạch, các Nu liên kết với nhau qua liên kết Hydrogen theo nguyên tắc bổ sung

  • Giữa hai mạch:

    • Nu A liên kết với Nu T qua hai gạch

    • Nu G liên kết với Nu C qua ba gạch

    => tạo ra cặp Nu

    => đảm bảo cho phân tử DNA có đường kính 20 Å

    => mỗi chu kì xoắn dài 34 Å = 10 cặp Nu

2.2 Chức năng của DNA

  • Có 3 chức năng chính:

    - lưu giữ thông tin di truyền

    - bảo quản thông tin di truyền

    - truyền đạt thông tin di truyền

  • Lưu giữ nhờ trình tự các Nu trên DNA

    => chỉ dẫn cho tế bào tổng hợp phân tử protein

    => tạo ra các phân tử hữu cơ cần thiết

    => tham gia vào cấu trúc, hoạt động của tế bào

  • Bảo quản nhờ liên kết cộng hóa trị giữa các Nu

    => đảm bảo cấu trúc DNA được ổn định

  • Truyền đạt nhờ khả năng tự nhân đôi (tái bản)

2.3 Tính đa dạng và đặc trưng của DNA

  • Tính đa dạng và đặc trưng phụ thuộc vào:

    - số lượng Nu

    - thành phần Nu

    - trình tự sắp xếp NU

  • Được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực như:

    - y học

    - xác định quan hệ huyết thống

    - xác định tội phạm