WONDZORG - INCONTINENTIE GEAASSOCIEERDE DERMATITIS (IAD)

Justine Schramme
Q: Artevelde Hogeschool

OVERZICHT

• Onderwerpen:

  • Acute wondzorg

  • IAD

  1. Inleiding

  2. Vochtletsels

  3. IAD

     • Prevalentie

     • Definitie

     • Etiologie en fysiopathologie

     • Anamnese of actieve beoordeling van IAD

     • Behandeling

• Deze PowerPoint is ter ondersteuning van het handboek "Wondmanagement - de complete gids".

  • Pagina's 245 - 272

INLEIDING

• Evaluatie van de patiënt, welzijn en wond.

• Diagnose, basiseigenschappen en comorbiditeiten die genezing kunnen beïnvloeden.

  • Registreren van:

  • Wondtype

  • Locatie

  • Grootte

  • Toestand wondbed

  • Tekenen van infectie/inflammatie

  • Pijnlocatie en intensiteit

  • Comorbiditeiten

  • Aderheid/concordantie met behandeling

• Aanpak:

  • Multidisciplinair team en informele zorgverleners inschakelen voor holistische patiëntenzorg.

  • Registreren van verwijzingen, zoals naar:

  • Chirurgisch team

  • Wond specialist

  • Diëtiste

  • Pijn team

  • Vaat- en diabetes team

  • Podoloog

  • Fysiotherapeut

  • Familiezorg en getrainde counselors.

• Onderliggende oorzaken en barrières voor wondgenezing behandelen.

• Managementplan documenteren voor:

  • Systeeminfectie, diabetes, voedingsproblemen, oedeem, continentie, mobiliteit, vaatproblemen, pijn, stress, angst, non-adherentie/concordantie met offloading en compressie, levensstijlkeuzes.

• Bepalen van geschikte behandelingen en korte-termijndoelen.

1. ZIJN ER BARRIÈRES VOOR WONDGENEZING?

• Necrotisch weefsel

• Slough

2. SELECTEER PRIMAIRE EN SECUNDAIRE INTERVENTIES

• Reiniging en debridement

  • Surfactant, scherp/chirurgisch of mechanisch, autolytisch of enzymatisch, biologisch/lavaal.

• Beheer bioburden

  • Antimicrobieel (toppische antiseptische en/of antibioticabehandeling).

3. WONDMANAGEMENTUITKOMST

• Levend gezond wondbed.

• Niet-geïnfecteerde wond.

• Wondranden die niet bewegen of abnormaal zijn.

• Optimale vochtbalans herstellen.

  • Hydrogel, hydrocolloïd, geabsorbeerde gel.

VOCHTLETSELS

Moisture Associated Skin Damage (MASD)

• Ontstaat door:

  • Excessieve blootstelling aan vocht door:

  • Transpiratie

  • Urine

  • Stoelgang

  • Slijm

  • Speeksel

  • Wondvocht

  • Vocht uit stoma's

  • Vocht uit fistels
    (Gray et al., 2011)

Vier voornaamste types van MASD

1. Incontinentie geassocieerde dermatitis (IAD)

   • Urine en/of vloeibare stoelgang.

2. Intertrigo

   • Door transpiratie.

3. Wondvocht geassocieerde dermatitis

   • Door exsudaat.

4. Stomavocht geassocieerde dermatitis

   • Urinair en/of fecaal vocht.

IAD en Intertrigo

• Beide aandoeningen resulteren in:

  • Roodheid en inflammatie, soms met erosie.

• Op locatie van stuit en in en rond huidplooien.

IAD

1. Prevalentie

• Diverse studies hebben prevalentie van IAD vastgesteld:

  • Voorbeelden van studies: Junkin, Bliss, Defloor, Arnold-Long, Beeckman, alle onderzoeken tonen hoge prevalenties aan.

  • Meeste gegevens gemeten in langdurige zorgsettings.

2. Definitie

• Ontstekingsreactie van de huid

  • Kenmerken van huidbeschadiging:

  • Patchy verlies van de epidermis

  • Erosie en oedeem

  • Vesikels/blaren

• Afhankelijk van:

  1. Type irriterende stof:

  • (urine, feces, etc.)

  1. Duur van blootstelling.

  2. Frequentie van blootstelling.

  • Resultaat: verhoogde transepidermale waterverlies (TEWL).

(Bron: Gray et al., 2011)

3. Etiologie en fysiopathologie

• Urine bevat:

  • Water, ammoniak/ureum, bacteriën/schimmels.

  • Effect:

  • Verminderde huidhardheid door zwelling van corneocyten.

• Stoelgang bestaat uit:

  • Enzymen zoals protease & lipase, verergeren huidbeschadiging.

  • Evidence toont schade zichtbaar na 12 dagen.
    (Gray et al., 2012)

ANAMNESE OF ACTIEVE BEOORDELING VAN IAD

• Diagnostische factoren:

  • Controle huidconditie

  • Wondhistoriek

  • Incontinentie

  • Mobiliteit en drukpunten controleren.

Huidinspectie

• Kleur kan variëren:

  • Helder rood bij lichte huid

  • Subtiele roodheid/verschillende tinten bij donkere huid.

• Locatie van letsels:

  • Huidplooien, onder afsluitend materiaal, rondom de wond.

Inspectiecriteria voor huiderosie

• Eilandjes met gedeeltelijk weefselverlies, meerdere gebieden erosie.

• Inspecteren op secundaire huidinfecties, met name candidiasis. Prevalentie is 18% bij ziekenhuispatiënten met IAD.

CLASSIFICATIE GLOBIAD

• Ghent Global IAD Categorisation Tool

Categorieën

1. Aanhoudende roodheid

   • 1A: zonder infectie

   • 1B: met infectie

2. Ontvelling

   • 2A: zonder infectie

   • 2B: met infectie

• Belang van huiderosie in diagnose.

• Gebruik van kleuren, texturen, symptomen voor identificatie.

BEHANDELING

Algemene aanpak

• Reinigen: Geschikte methodes

• Herstellen: Hydratatie en het oprichten van normale TEWL

  • Producten zoals crèmes op basis van dimethicone.

• Beschermen: Vochtbarrière creëren.

Voornaamste aandachtspunten

• Regelmatig huidobervatie uitvoeren.

• Zinkoxidepasta moet vermeden worden vanwege beschadiging.

Producten voor behandeling

• Crèmes/lotion/sprays gebaseerd op:

  • Dimethicone

  • Zink

  • Nihalen zoals Cavilon wipes.

2-in-1 producten

• Effectief in het reinigen en beschermen (VB: Continance Ceru Wipes).

• Daling van prevalentie van 27.1% naar 8.1%.
  (Bron: Beeckman et al., 2011)

BEHANDELING OBV GLOBIAD

• Reinigen met categorie-specifieke producten (incontinentiedoekjes, NaCl 0,9%, etc.).

• Ontsmetten met geselecteerde zeep.

• Barrièreproducten toepassen afhankelijk van de classificatie.

LAATSTE REDMIDDELEN

• Verblijfskatheter, anale plugs, fecale katheters alleen bij kritische en immobiele patiënten vanwege complicaties.

• Ter beschikking stellen van low-air-loss matrassen in zorginstellingen.