Ecosysteemdiensten

1 omschrijving

ecosysteemdiensten
= al de goederen en diensten die ESD aan de samenleving (kunnen) leveren
m.a.w. voordelen die bodem, water, planten en dieren bijdragen aan levensbehoeften maatschappij, levenskwaliteit, gezondheid

bv

  • duinen: bescherming overstromingen

  • bestuiving: voedselproductie

  • bodems: natuurlijke waterzuivering

  • bossen: klimaatreguleringen (koeler, minder CO2 → minder klimaatopwarming)

  • natuurgebonden recreatie

bomenrij

  • luchtzuivering (CO2, fijnstof)

  • daling geluidsoverlast

  • windscherm-effect

  • esthetisch: verhoging welzijn

  • verlaging lichtpollutie

  • nestplaats

  • daling hitte-eilandeffect

  • daling erosie wortelstelsel

2 indeling

producerende
= producten die nuttig zijn voor mensen en die men verkrijgt uit ecosystemen

regulerende
= voordelen die mens verkrijgt doordat ecosystemen mensen beschermen tegen bedreigingen

  • opname warmte bodem, duinen, fotosynthese

culturele
= diensten (niet-materiële producten) die zorgen voor geestelijke verrijking, cognitieve ontwikkeling, recreatie en esthetische beleving en een positief effect hebben op welzijn en gezondheid

ondersteunende
= diensten waardoor andere ESD aanwezig kunnen zijn, vooral indirecte gevolgen voor mens

  • fotosynthese, bodemvorming, bestuiving, H2O-N-C kringlopen

vraag > aanbod 

bv

  • waterkwaliteitsnorm 

  • onvoldoende koolstofvastlegging

  • onvoldoende bescherming natuurlijk erfgoed →uitsterven

oplossingen

  • import

  • technologische aanpassingen bv: waterzuiveringsstation

→ druk op eigen en andere ESD (ev. afname door verlaging vraag)
→ effect op welvaart, welzijn
→ (on)rechtstreekse afhankelijkheid ESD
→ economische en sociale gevolgen

economische sectoren 

  • rechtstreeks afhankelijk

bv: landbouw, mijnbouw, houtproductie, visserij, toerisme

  • onrechtstreeks afhankelijk

bv: transport, batterij (lithium), chemische industrie (aardolie), drinkwater, honing, staalindustrie

sociale gevolgen

bv: tewerkstelling, negatief reisadvies door politieke problemen bij olieproblemen

3 spreiding

niet gelijkmatig

lokaal

→ ESD trekken hoge inkomens aan
→ kansarmen op minder gunstige locaties 

bv: drukke invalswegen, bij (vroegere) industriële sites, minder groen

regionaal

  • landbouw: bodem: leem < - > zand
    → vruchtbaarheid
    → landbouwtechnieken

  • woningen: welzijn

mondiaal

lage inkomenslanden (ontluikende economieën) 
→ afhankelijk ESD
→ tewerkstelling in landbouwsector
→ kwaliteit ESD ondermaats

opportuniteiten

  • zon, plaats → zonnepanelen

  • potentieel geothermie, stoom → elektriciteit

    • scheur platen door Afrika: vulkanisme

    • water errond warm

  • mooi landschap → toerisme

  • waterstofproductie in tanken

4 Natuurgebieden: groot aandeel levering van ESD

  • natuurgebieden: relatief grootste aandeel, grootste aanbod

  • mate en combinatie levering goederen diensten afhankelijk van landgebruik en beheer

  • investeren!