Қазақстан тарихы бойынша сабақ жазбалары

Ежелгі Дәуірдегі Мәдениет Және Жазу

Тасмола мәдениетінің ерекшелігі: Бұл мәдениеттің ең басты және танымал белгісі — мұртты обалар. Олар Орталық Қазақстан аумағында кең таралған сәулеттік құрылыстар болып табылады.
Сақтардың жазу мәдениеті: Сақ тайпалары ежелгі заманда өмір сүргенімен, олар $IV$ ғасырға дейін жазуды өте сирек қолданған. Бұл жазу мәдениетінің сол кезеңде ерте даму сатысында болғанын немесе ауызша дәстүрдің басым болғанын көрсетеді.

Орта Ғасырлардағы Саяси Тарих

Әмір Темірдің билік құруы: - Кезеңі: Әмір Темір $XIV$ ғасырда Орта Азия мен Қазақстанның оңтүстік өңірлерінде билік жүргізді. - Титул мәселесі: Ол Шыңғыс ханның тікелей ұрпағы (төре) болмағандықтан, «хан» лауазымын иелене алмады. Шыңғыс хан заңдары бойынша хан тағына тек оның әулетінен шыққандар ғана отыруға құқылы болды. Осы себепті ол өзін «әмір» деп атады.

Қазақ Хандығының Ресей Империясына Қосылуы Картасы

Алғашқы қадамдар: Кіші жүздің Ресей империясына қосылу үдерісі Әбілқайыр ханның Ресей бодандығын ресми түрде қабылдау туралы шешімінен басталды.
Ресей мен Қазақ хандығы арасындағы елшіліктер ( $1730$ -шы жылдар): - Патша үкіметі: Әбілқайыр хан Ресейге елшілік жіберген уақытта империяны патшайым Анна Иоанновна басқарып отырды. - Қазақ елшілері: Ресеймен дипломатиялық келіссөздер жүргізуге жіберілген өкілдер — Құндағұлұлы Сейітқұл мен Қоштайұлы Құтлымбет.
Әбілқайыр ханның стратегиялық мақсаттары: Хан Ресей бодандығына өту арқылы екі басты мәселені шешуді көздеді: 1. Сыртқы жаулардан (әсіресе жоңғар шапқыншылығынан) қорғану. 2. Өзінің жеке хандық билігін нығайту және ішкі қарсыластарына төтеп беру.
Саяси салдары: $1730$ -жылдардағы осы саяси бағыттың негізгі нәтижесі Кіші жүздің Ресей империясына тәуелділігінің күшеюіне әкеліп соқты.

XIX Ғасырдағы Ұлт-Азаттық Көтерілістер

Исатай Тайманұлы мен Махамбет Өтемісұлы бастаған көтеріліс ( $1836-1838$ жж.): - Орны: Бөкей Ордасында (Ішкі Орда) орын алды. - Қарсы бағыты: Көтеріліс негізінен Жәңгір ханның жеке басына және оның жүргізген саясатына қарсы бағытталды. - Басты себептері: Халықтың наразылығын тудырған факторлар — жер тапшылығы, хан мен оның айналасындағы сұлтандардың озбырлығы және Ресей империясының отарлық қысымы. - Нәтижесі: Көтерілісшілер Ақбұлақ шайқасында (Ақбұлақ деген жерде) жеңіліске ұшырады.
Кенесары Қасымұлы бастаған көтеріліс ( $1837-1847$ жж.): - Мақсаты: Негізгі мұрат — қазақ жерінің тұтастығы мен тәуелсіздігін сақтау, сондай-ақ дәстүрлі хандық билікті қайта қалыпқа келтіру болды.
Тарихи сабақтастық: Кенесары Қасымұлы бастаған қозғалыс пен $1916$ жылғы ұлт-азаттық көтерілістің басты ұқсастығы — екі оқиғаның да тікелей патша үкіметінің отаршылдық саясатына қарсы бағытталуында.

Кеңестік Дәуірдегі Қазақстанның Саяси-Экономикалық Дамуы

Әскери коммунизм саясаты: Азамат соғысы жылдарында жүргізілген бұл саясаттың негізгі міндеті — соғыс жағдайында әскер мен қалаларды азық-түлікпен үздіксіз қамтамасыз ету болып табылды.
Жаңа Экономикалық Саясат (ЖЭС/НЭП): Бұл саясаттың басты ерекшелігі — азық-түлік салғыртының (продразвёрстка) тоқтатылуы еді. Сондықтан «азық-түлік салғыртының енгізілуі» ЖЭС-тің салдарына немесе белгісіне жатпайды.
Хрущев жылымығы және Сталиннің жеке басына табынушылық: - Тарихи съезд: Сталиннің жеке басына табынушылықты әшкерелеу КОКП-ның ХХ съезінде ресми түрде жарияланды. - Бастамашы: Бұл баяндаманы жасап, сталинизмді сынға алуды бастаған тұлға — Никита Хрущев.

Тіл, Баспасөз Және Мәдениет

Алаш қозғалысы: Ұлттық тілді жаңғырту, қазақ тілінің мәртебесін көтеру идеяларын Алаш қайраткерлері белсенді қолдады және насихаттады.
Ахмет Байтұрсынұлының мұрасы: - Ол ұлттық рухты оятатын «Маса» атты танымал шығарманың авторы. - «Қазақ» газеті: Бұл басылымның негізін қалаушылардың бірі болды. Газет $1913$ жылдан бастап жарық көріп, қазақ зиялыларының бас қосатын алаңына айналды.
Мұхтар Әуезовтің үлесі: $ХХ$ ғасырдың екінші жартысындағы қазақ әдебиетінің биік шыңы — Мұхтар Әуезовтің «Абай жолы» роман-эпопеясы. Бұл еңбек әлемдік деңгейдегі классикалық туынды болып табылады.