Unit 3 Vocabulary Guide: Family, Life Stages, Chores, Free Time, Relationships, Celebrations, and Compound Nouns
Rodzina (Family Vocabulary)
- adopted /əˈdɒptɪd/ – adoptowany
- aunt /ɑːnt/ – ciocia
- brother-in-law /ˈbrʌðər ɪn lɔː/ – szwagier
- cousin /ˈkʌzn/ – kuzyn / kuzynka
- father-in-law /ˈfɑːðər ɪn lɔː/ – teść
- grandchildren /ˈɡrænˌtʃɪldrən/ – wnuki
- granddaughter /ˈɡrænˌdɔːtər/ – wnuczka
- grandfather /ˈɡrændˌfɑːðər/ – dziadek
- grandmother /ˈɡrændˌmʌðər/ – babcia
- grandparents /ˈɡrændˌpeərənts/ – dziadkowie
- grandson /ˈɡrænsʌn/ – wnuk
- great-grandchildren /ɡreɪt ˈɡrænˌtʃɪldrən/ – prawnuki
- great-grandparents /ɡreɪt ˈɡrænˌpeərənts/ – pradziadkowie
- half-brother /ˈhɑːf ˌbrʌðər/ – brat przyrodni
- half-sister /ˈhɑːf ˌsɪstər/ – siostra przyrodnia
- husband /ˈhʌzbənd/ – mąż
- mother-in-law /ˈmʌðər ɪn lɔː/ – teściowa
- nephew /ˈnefjuː/ – siostrzeniec / bratanek
- niece /niːs/ – siostrzenica / bratanica
- only child /ˈəʊnli tʃaɪld/ – jedynak / jedynaczka
- parents /ˈpeərənts/ – rodzice
- relative /ˈrelətɪv/ – krewny
- sibling /ˈsɪblɪŋ/ – rodzeństwo
- sister-in-law /ˈsɪstər ɪn lɔː/ – szwagierka, bratowa
- stepfather /ˈstepˌfɑːðər/ – ojczym
- stepmother /ˈstepˌmʌðər/ – macocha
- twins /twɪnz/ – bliźnięta
- uncle /ˈʌŋkl/ – wujek
- wife /waɪf/ – żona
Etapy Życia (Stages of Life)
- adult /ˈædʌlt/ – dorosły
- at the age of (14) /ət ðɪ eɪdʒ əv fɔːˈtiːn/ – w wieku (14 lat)
- be born /bi bɔːn/ – urodzić się
- birth /bɜːθ/ – narodziny
- childhood /ˈtʃaɪldhʊd/ – dzieciństwo
- death /deθ/ – śmierć
- die /daɪ/ – umrzeć
- elderly /ˈeldərli/ – w podeszłym wieku
- grow up /ɡrəʊ ʌp/ – dorastać
- teenager /ˈtiːneɪdʒər/ – nastolatek / nastolatka
Czynności Codzienne (Daily Activities and Chores)
- clean/tidy your room /kliːn / ˈtaɪdi jɔː ruːm/ – sprzątać pokój
- do homework /duː ˈhəʊmwɜːk/ – odrabiać lekcje
- do the cleaning /duː ðə ˈkliːnɪŋ/ – sprzątać
- do the cooking /duː ðə ˈkʊkɪŋ/ – gotować
- do the housework /duː ðə ˈhaʊswɜːk/ – wykonywać prace domowe
- do the shopping / go shopping /duː ðə ˈʃɒpɪŋ / ɡəʊ ˈʃɒpɪŋ/ – robić zakupy
- do the vacuuming /duː ðə ˈvækjuːmɪŋ/ – odkurzać
- do the washing / wash your clothes /duː ðə ˈwɒʃɪŋ / wɒʃ jɔː kləʊðz/ – robić pranie
- do the washing-up / wash the dishes /duː ðə ˌwɒʃɪŋ ˈʌp / wɒʃ ðə ˈdɪʃɪz/ – zmywać naczynia
- get dressed /ɡet drest/ – ubierać się
- get ready for school /ɡet ˈredi fər skuːl/ – szykować się do szkoły
- get up /ɡet ʌp/ – wstawać
- go to school by (bus) /ɡəʊ tə skuːl baɪ bʌs/ – jechać do szkoły (autobusem)
- have breakfast / a meal /hæv ˈbrekfəst / ə miːl/ – jeść śniadanie / posiłek
- have/take a shower/bath /hæv/teɪk ə ˈʃaʊər/bɑːθ/ – brać prysznic / kąpiel
- lay the table /leɪ ðə ˈteɪbl/ – nakrywać do stołu
- load/empty the dishwasher /ləʊd/ˈempti ðə ˈdɪʃˌwɒʃər/ – ładować / rozładowywać zmywarkę
- look after sb /lʊk ˈɑːftər ˌsʌmbədi/ – opiekować się kimś
- make your bed /meɪk jɔː bed/ – ścielić łóżko
- take care of pets /teɪk keər əv pets/ – opiekować się zwierzętami domowymi
- take out the rubbish /teɪk aʊt ðə ˈrʌbɪʃ/ – wynosić śmieci
- tidy the desk /ˈtaɪdi ðə desk/ – porządkować biurko
- wake up /weɪk ʌp/ – budzić się
- walk the dog /wɔːk ðə dɒɡ/ – wyprowadzać psa
- wash the car /wɒʃ ðə kɑː/ – myć samochód
Czas Wolny (Free Time and Leisure Activities)
- arrange social life /əˈreɪndʒ ˈsəʊʃl laɪf/ – planować / organizować życie towarzyskie
- be interested in sth /bi ˈɪntrestɪd ɪn ˌsʌmθɪŋ/ – interesować się czymś
- be into sth /bi ˈɪntə ˌsʌmθɪŋ/ – interesować się czymś
- be keen on sth /bi kiːn ɒn ˌsʌmθɪŋ/ – lubić coś
- be up to sth /bi ʌp tə ˌsʌmθɪŋ/ – robić / porabiać coś
- chat on Facebook /tʃæt ɒn ˈfeɪsbʊk/ – czatować na Facebooku
- do sport /duː spɔːt/ – uprawiać sport
- do voluntary work /duː ˈvɒləntri wɜːk/ – pracować społecznie jako wolontariusz
- enjoy yourself / have a good time / have fun /ɪnˈdʒɔɪ jɔːˌself / hæv ə ɡʊd taɪm / hæv fʌn/ – dobrze się bawić
- entertainment /ˌentərˈteɪnmənt/ – rozrywka
- go for a walk /ɡəʊ fər ə wɔːk/ – iść na spacer
- go out /ɡəʊ aʊt/ – wychodzić (np. do kina, restauracji)
- go dancing/bowling/jogging /ɡəʊ ˈdɑːnsɪŋ/ˈbəʊlɪŋ/ˈdʒɒɡɪŋ/ – pójść potańczyć / na kręgle / pobiegać
- go/spend time online /ɡəʊ/spend taɪm ˌɒnˈlaɪn/ – spędzać czas w internecie
- go to the cinema /ɡəʊ tə ðə ˈsɪnəmə/ – iść do kina
- hang out with sb /hæŋ aʊt wɪð ˌsʌmbədi/ – spędzać z kimś czas, trzymać się z kimś
- keep in touch with sb /kiːp ɪn tʌtʃ wɪð ˌsʌmbədi/ – być z kimś w kontakcie
- play board games/chess /pleɪ ˈbɔːd ɡeɪmz/tʃes/ – grać w gry planszowe / szachy
- share photos /ʃeər ˈfəʊtəʊz/ – dzielić się zdjęciami, udostępniać zdjęcia
- Skype /skaɪp/ – rozmawiać na Skype
- social networking site /ˈsəʊʃl ˈnetwɜːkɪŋ saɪt/ – serwis społecznościowy
- socialise with /ˈsəʊʃəlaɪz wɪð/ – spotykać się / spędzać czas z
- spend time outdoors /spend taɪm aʊtˈdɔːz/ – spędzać czas na powietrzu
Małżeństwo i Związki (Marriage and Relationships)
- ask sb out /ɑːsk ˌsʌmbədi aʊt/ – zaprosić kogoś na randkę
- bring up /brɪŋ ʌp/ – wychowywać
- bride /braɪd/ – panna młoda
- cheer sb up /tʃɪər ˌsʌmbədi ʌp/ – pocieszyć kogoś
- date /deɪt/ – randka
- engagement ring /ɪnˈɡeɪdʒmənt rɪŋ/ – pierścionek zaręczynowy
- fall in love (with sb) /fɔːl ɪn lʌv wɪð ˌsʌmbədi/ – zakochać się (w kimś)
- fiancé/fiancée /fiˈɒnseɪ/ – narzeczony / narzeczona
- generation gap /ˌdʒenəˈreɪʃn ɡæp/ – konflikt pokoleń
- get engaged /ɡet ɪnˈɡeɪdʒd/ – zaręczyć się
- get married / marry sb /ɡet ˈmærid / ˈmæri ˌsʌmbədi/ – ożenić się, wyjść za mąż, pobrać się / poślubić kogoś
- get on well with sb /ɡet ɒn wel wɪð ˌsʌmbədi/ – być w dobrych relacjach z kimś
- get to know sb /ɡet tə nəʊ ˌsʌmbədi/ – poznawać kogoś
- go out with sb /ɡəʊ aʊt wɪð ˌsʌmbədi/ – chodzić z kimś
- groom /ɡruːm/ – pan młody
- honeymoon /ˈhʌnimuːn/ – miesiąc miodowy
- introduce yourself/sb (to sb) /ˌɪntrəˈdjuːs jɔːˌself/ˌsʌmbədi tə ˌsʌmbədi/ – przedstawić się / kogoś (komuś)
- marriage /ˈmærɪdʒ/ – małżeństwo
- married couple /ˈmærid ˈkʌpl/ – para małżeńska
- meet sb /miːt ˌsʌmbədi/ – poznać kogoś
- pregnant /ˈpreɡnənt/ – w ciąży
- propose to sb /prəˈpəʊz tə ˌsʌmbədi/ – oświadczyć się komuś
- relationship /rɪˈleɪʃnʃɪp/ – związek
- single parent /ˈsɪŋɡl ˈpeərənt/ – samotny rodzic
- wedding ring /ˈwedɪŋ rɪŋ/ – obrączka
Konflikty i Problemy (Conflicts and Problems)
- agree with /əˈɡriː wɪð/ – zgadzać się z
- apologise to (sb) for (sth) /əˈpɒlədʒaɪz tə ˌsʌmbədi fər ˌsʌmθɪŋ/ – przepraszać (kogoś) za (coś)
- argue with /ˈɑːɡjuː wɪð/ – kłócić się z
- ask for money /ɑːsk fər ˈmʌni/ – prosić o pieniądze
- borrow from /ˈbɒrəʊ frəm/ – pożyczać od
- break up with /breɪk ʌp wɪð/ – zerwać z
- complain about /kəmˈpleɪn əˌbaʊt/ – skarżyć się na
- criticise sb's behaviour /ˈkrɪtɪsaɪz ˌsʌmbədiz bɪˈheɪvjər/ – krytykować czyjeś zachowanie
- fall out with /fɔːl aʊt wɪð/ – pokłócić się, poróżnić się z
- get depressed /ɡet dɪˈprest/ – popaść w przygnębienie, wpaść w depresję
- get divorced /ɡet dɪˈvɔːst/ – rozwieść się
- get on sb's nerves /ɡet ɒn ˌsʌmbədiz ˈnɜːvz/ – działać komuś na nerwy
- have a fight / an argument with /hæv ə faɪt / ən ˈɑːɡjuːmənt wɪð/ – pokłócić się z
- lend money to (sb) /lend ˈmʌni tə ˌsʌmbədi/ – pożyczać (komuś) pieniądze
- make up with /meɪk ʌp wɪð/ – pogodzić się z
- run away /rʌn əˈweɪ/ – uciec
- separate /ˈsepəreɪt/ – rozstać się
- split up with /splɪt ʌp wɪð/ – rozstać się z
Święta i Uroczystości (Holidays and Celebrations)
- All Saints' Day /ɔːl ˈseɪnts deɪ/ – Wszystkich Świętych
- celebrate /ˈselɪbreɪt/ – świętować
- celebration /ˌselɪˈbreɪʃn/ – uroczystość, obchody
- cemetery /ˈsemətri/ – cmentarz
- Children's Day /ˈtʃɪldrənz deɪ/ – Dzień Dziecka
- Christmas /ˈkrɪsməs/ – Boże Narodzenie
- Christmas/Easter card /ˈkrɪsməs/ˈiːstər kɑːd/ – karta bożonarodzeniowa / wielkanocna
- Christmas Day /ˈkrɪsməs deɪ/ – pierwszy dzień Bożego Narodzenia
- Christmas Eve /ˌkrɪsməs ˈiːv/ – Wigilia
- decorate the Christmas tree /ˈdekəreɪt ðə ˈkrɪsməs triː/ – ubierać choinkę
- Easter /ˈiːstər/ – Wielkanoc
- Easter Bunny /ˈiːstər ˈbʌni/ – zajączek wielkanocny
- exchange wishes /ɪksˈtʃeɪndʒ ˈwɪʃɪz/ – składać sobie życzenia
- festival / holiday /ˈfestɪvl / ˈhɒlədeɪ/ – święto
- fireworks display /ˈfaɪəwɜːks dɪˌspleɪ/ – pokaz fajerwerków
- funeral /ˈfjuːnərəl/ – pogrzeb
- guest /ɡest/ – gość
- invitation /ˌɪnvɪˈteɪʃn/ – zaproszenie
- invite /ɪnˈvaɪt/ – zaprosić
- Mother's/Father's Day /ˈmʌðəz/ˈfɑːðəz deɪ/ – Dzień Matki / Ojca
- name day /ˈneɪm deɪ/ – imieniny
- New Year's Day /ˌnjuː jɪəz ˈdeɪ/ – Nowy Rok
- New Year's Eve /ˌnjuː jɪəz ˈiːv/ – Sylwester
- share Christmas wafers /ʃeər ˈkrɪsməs ˈweɪfəz/ – dzielić się opłatkiem
- visit graves /ˈvɪzɪt ɡreɪvz/ – odwiedzać groby
- wedding /ˈwedɪŋ/ – ślub
- wedding anniversary /ˈwedɪŋ ˌænɪˈvɜːsəri/ – rocznica ślubu
- wedding reception /ˈwedɪŋ rɪˌsepʃn/ – przyjęcie weselne
Inne (Other Vocabulary)
- exchange /ɪksˈtʃeɪndʒ/ – wymiana
- find out /faɪnd aʊt/ – dowiedzieć się
- follow /ˈfɒləʊ/ – podążać za
- nutrition /njuːˈtrɪʃn/ – odżywianie, dietetyka
- suck a thumb /sʌk ə θʌm/ – ssać kciuk
- tuck /tʌk/ – wkładać, chować
Słowotwórstwo: Rzeczowniki Złożone (Word Formation: Compound Nouns)
Definicja: Rzeczowniki złożone (compound nouns) składają się z dwóch lub większej liczby słów, które w połączeniu ze sobą nabierają nowego, specyficznego znaczenia.
Struktura: Przymiotnik + Rzeczownik (Adjective + Noun)
- only child – jedynak / jedynaczka
- grandparents – dziadkowie
Struktura: Rzeczownik + Rzeczownik (Noun + Noun)
- board game – gra planszowa
- honeymoon – miesiąc miodowy
Struktura: Rzeczownik odczasownikowy (-ing) + Rzeczownik (Gerund + Noun)
- driving licence – prawo jazdy
Struktura: Rzeczownik + Wyrażenie Przyimkowe (Noun + Prepositional Phrase)
- mother-in-law – teściowa
Ćwiczenia i Praktyka Językowa (Vocabulary Practice & Tasks)
Zadanie 1: Znajdź w słowniczku:
- 4 zwroty związane z organizacją czasu wolnego: np.
go to the cinema,go for a walk,hang out with sb,spend time outdoors. - 4 czasowniki złożone (phrasal verbs): np.
bring up,cheer sb up,fall out with,break up with,grow up,run away,split up with. - 4 rzeczowniki złożone powstałe z dwóch rzeczowników: np.
honeymoon,board game,generation gap,wedding ring. - 3 wyrazy/zwroty związane z Bożym Narodzeniem: np.
decorate the Christmas tree,share Christmas wafers,Christmas Eve,Christmas Day. - 5 rzeczowników określających członków rodziny: np.
grandfather,aunt,cousin,brother-in-law,half-sister.
- 4 zwroty związane z organizacją czasu wolnego: np.
Zadanie 2: Odpowiedz na pytania i przeanalizuj pojęcia:
- Które osoby to krewni (relatives)?
- A: your grandfather (dziadek)
- C: your aunt (ciocia)
- Która osoba to członek rodziny (family member)?
- A: half-sister (siostra przyrodnia)
- C: adopted son (adoptowany syn)
- Który zwrot oznacza bardzo dobre relacje (be on very good terms)?
get on well with sb(być w dobrych relacjach z kimś) w przeciwieństwie dofall out with(pokłócić się) czyhave an argument with(pokłócić się z).- Różnice znaczeniowe pomiędzy sparowanymi wyrażeniami dotyczącymi obowiązków i czynności:
- 1. do the cleaning vs. do the housework:
do the cleaningdotyczy typowo sprzątania/czyszczenia powierzchni, natomiastdo the houseworkto ogólne prace domowe (obejmujące też gotowanie, pranie, prasowanie). - 2. wash your clothes vs. do the washing:
wash your clothesto konkretne mycie/pranie ubrań,do the washingoznacza wykonywanie prania ogólnie. - 3. do the washing-up vs. wash the dishes: Oba zwroty oznaczają zmywanie naczyń (używane zamiennie).
- 4. clean your room vs. tidy your room:
clean your roomskupia się na czyszczeniu/myciu brudu, natomiasttidy your roompolega na porządkowaniu i układaniu rzeczy na swoim miejscu. - 5. do the shopping vs. go shopping:
do the shoppingodnosi się do codziennych, rutynowych zakupów (np. spożywczych), podczas gdygo shoppingodnosi się do wyjścia na zakupy jako formy spędzania czasu. - 6. do homework vs. do housework:
do homeworkto odrabianie lekcji szkolnych, natomiastdo houseworkto wykonywanie prac domowych/gospodarczych.