Kapitulli I Hyrje në lëndën Financa (1)

Kapitulli I: Hyrje në Lëndën Financa

  • Prof.Dr. Driton Balaj


1. Përmbajtja

  • Definimi i Financave

  • Pse i studiojmë Financat?

  • Vendimet financiare të individëve

  • Vendimet financiare të firmave

  • Format e organizimit të Biznesit

  • Ndarja e pronësisë dhe e menaxhimit

  • Qëllimi i Menaxhimit

  • Roli i menaxherit financiar në Korporatë


2. Çka studiojnë Financat?

  • Financa: shkenca e menaxhimit të parave.

  • Përfshin procesin e përdorimit, menaxhimit, dhe transferimit të parave midis individëve, bizneseve, qeverisë, institucioneve financiare dhe tregjeve.

  • Studimi i shpërndarjes së burimeve financiare në një botë të pasigurtë.


3. Sistemi Financiar

  • Përkufizohet si terësi e tregjeve dhe institucioneve që lidhin kontratat financiare.

  • Një sistem për këmbimin e mjeteve dhe rrezikut.


4. Pesë Parimet Themeltare të Financave

  1. Rrjedha e parave është ajo që ka rëndësi.

  2. Paraja ka një vlerë kohore.

  3. Rreziku kërkon një shpërblim.

  4. Çmimet e tregut janë të drejta.

  5. Konfliktet e interesit shkaktojnë problemin e agjencisë.


5. Teoria Financiare

  • Një sërë konceptesh për organizimin e mendimeve për alokimin e burimeve financiare.

  • Modele kuantitative për vlerësimin e alternativave, marrjen e vendimeve dhe zbatimin e tyre.


6. Pse i Studiojmë Financat?

  • Menaxhimi i pasurisë personale.

  • Kuptimi i botës së biznesit.

  • Karrierë interesante dhe të dobishme.

  • Marrje vendimesh publike.

  • Zgjerimi i mendjes.


7. Zhvillimi Historik i Financave

7.1. Periudha e Parë

  • Nga shekulli XIII deri në fillim të shekullit XVIII; financat studiuar brenda shkencave politike (Toma Akvinski, Petrarka etj.).

7.2. Periudha e Dytë

  • Nga shekulli XVIII deri në fund të shekullit XIX; shfaqja e shkollës klasike të ekonomisë politike.

7.3. Periudha e Tretë

  • Që nga fillimi i shekullit XX; krijimi i financave moderne dhe kontributet e autorëve në këtë fushë.


8. Roli i Nobelistëve në Financat

  • Harry M. Markoeitz (Nobel 1990): Foundations of Portfolio Theory.

  • William F. Sharpe (Nobel 1990): Developing the Capital Asset Pricing Model (CAPM).

  • Merton H. Miller (Nobel 1990): The M&M Theorem.

  • Robert C. Merton (Nobel 1997): Pricing of options and other derivatives.


9. Lidhjet e Financës me Shkencat e Tjera

  • E lidhur veçanërisht me ekonominë dhe kontabilitetin.

  • Teoritë ekonomike si udhëzues për veprime efikase në biznes.


10. Vendimet Financiare të Familjeve

  • Vendimet për konsum dhe kursim.

  • Vendimet investive.

  • Vendimet financiare.

  • Vendimet për menaxhimin e rrezikut.


11. Vendimet Investive të Firmave

  • Planifikimi strategjik: Zgjedhja e biznesit.

  • Buxhetimi i kapitalit: Identifikimi dhe vlerësimi i projekteve investive.


12. Vendimet Financiare të Firmave

  • Plan financimi dhe struktura e kapitalit.

  • Instrumente financiare dhe mbështetje për aksionarët.


13. Kapitali Punues

  • Rëndësia për suksesin e biznesit; menaxhimi i kapitalit të punës.

  • Problemet si investimet e tepërta dhe paaftësia për të mbledhur llogaritë.


14. Format e Organizimit të Biznesit

14.1. Pronësi e Vetme

  • Një pronar; përgjegjësi të pakufizuar.

  • Kosto të ulëta administrative; jetë e kufizuar.

14.2. Bashkëpronesia

  • Dy ose më shumë pronarë; ndarja e fitimeve dhe humbjeve.

14.3. Korporata

  • Krijesë artificiale; përgjegjësi të kufizuar.

  • Aksionarët zgjedhin bordin e drejtorëve; tatimi i dyfishtë.


15. Ndarja e Pronaësisë dhe Menaxhimit

  • Pronësia dhe menaxhimi janë të ndara; menaxhimi nga profesionistë.

  • Problemi i agjencisë: konflikt interesi mes pronarëve dhe menaxherëve.


16. Qëllimi i Menaxhimit

  • Menaxherët të marrin vendime në interesin e aksionarëve.

  • Maksimizimi i pasurisë së pronarëve; nevoja për mbrojtje të interesave personale.


17. Strukturat në Korporatë

  • Bordi i Drejtoreve, presidenti, zv. presidentët; organizimi i përgjithshëm.


18. Roli i Menaxherit Financiar

  • Përgatitja e raporteve financiare.

  • Menaxhimi i parasë dhe sigurimi i kapitalit.