Δείκτες γεωργικών φαρμάκων

1. Δείκτες Μέτρησης Βιολογικής Δράσης (In Vivo & In Vitro)

Αυτοί οι δείκτες προσδιορίζουν την αποτελεσματικότητα ή την τοξικότητα μιας ουσίας μέσω της θανάτωσης οργανισμών ή της αναστολής συστημάτων:

  • LD50 (Lethal Dose 50%): Η μέση θανατηφόρος δόση που προκαλεί τη θανάτωση του 50% μιας ομάδας οργανισμών (εκφράζεται σε mg/Kg βάρους σώματος).

  • LD95: Η δόση που προκαλεί τη θανάτωση του 95% των οργανισμών.

  • LC50 (Lethal Concentration 50%): Η μέση θανατηφόρος συγκέντρωση (συνήθως για εισπνοή ή υδρόβιους οργανισμούς).

  • ED50 (Effective Dose 50%): Η μέση αποτελεσματική δόση.

  • EC50 (Effective Concentration 50%): Η μέση αποτελεσματική συγκέντρωση.

  • LT50 (Lethal Time 50%): Ο χρόνος που απαιτείται για τη θανάτωση του 50% των οργανισμών.

  • IC50 (Inhibitory Concentration 50%): Η συγκέντρωση που προκαλεί 50% αναστολή ενός ενζυμικού συστήματος σε μοριακό επίπεδο.

2. Τοξικολογικοί Δείκτες Αξιολόγησης Επικινδυνότητας

Χρησιμοποιούνται για τον καθορισμό των ασφαλών επιπέδων έκθεσης για τον άνθρωπο και τα ζώα:

  • NOEL / NOAEL (No-Observed [Adverse] Effect Level): Η μέγιστη δόση που δεν επιφέρει καμία παρατηρήσιμη (δυσμενή) επίδραση στους οργανισμούς.

  • LOAEL (Lowest-Observed Adverse Effect Level): Η χαμηλότερη δόση στην οποία παρατηρείται δυσμενής επίδραση.

  • ADI / RfD (Acceptable Daily Intake / Reference Dose): Η Αποδεκτή Ημερήσια Λήψη, δηλαδή η ποσότητα που μπορεί να καταναλώνεται καθημερινά εφ' όρου ζωής χωρίς κίνδυνο (προκύπτει από τη διαίρεση της NOEL με συντελεστή αβεβαιότητας, συνήθως το 100).

  • ARfD (Acute Reference Dose): Η Οξεία Δόση Αναφοράς για την εκτίμηση της ποσότητας που μπορεί να ληφθεί σε ένα γεύμα ή μία ημέρα χωρίς κίνδυνο.

  • DNEL (Derived No-Effect Level): Το παράγωγο επίπεδο χωρίς επιπτώσεις.

3. Δείκτες Υπολειμματικότητας και Έκθεσης Καταναλωτή

Σχετίζονται με την παρουσία των φαρμάκων στα τρόφιμα και το περιβάλλον:

  • MRLs (Maximum Residue Limits): Τα Ανώτατα Επιτρεπτά Όρια Υπολειμμάτων σε τρόφιμα και ζωοτροφές, τα οποία είναι νομοθετικά καθορισμένα.

  • TMDI (Theoretical Maximum Daily Intake): Η Θεωρητικά Μέγιστη Ημερήσια Πρόσληψη, που υποθέτει ότι όλα τα τρόφιμα περιέχουν υπολείμματα ίσα με τα MRLs.

  • PHI (Pre-Harvest Interval): Το χρονικό διάστημα ασφαλείας μεταξύ της τελευταίας εφαρμογής του φαρμάκου και της συγκομιδής.

4. Ειδικοί Δείκτες Γεωργικών Φαρμάκων

  • Χημειοθεραπευτικός δείκτης: Το κλάσμα θεραπευτική δόση / φυτοτοξική δόση, το οποίο πρέπει να είναι <1 για να είναι το φάρμακο ασφαλές για την καλλιέργεια.

  • Ε.Α.Δ. (Ελάχιστη Αποτελεσματική Δόση): Η μικρότερη δόση που παρέχει το επιθυμητό αποτέλεσμα, ώστε να μειώνεται το κόστος και η περιβαλλοντική επιβάρυνση.

  • T25 & BMD10: Δείκτες που αφορούν τη δόση χρόνιας έκθεσης που προκαλεί ανάπτυξη όγκων σε συγκεκριμένο ποσοστό (25% και 10% αντίστοιχα) των πειραματόζωων.