Trybunały w Polsce 

^^Trybunał^^

Rodzaj sądu o szczególnych kompetencjach lub szczególnym znaczeniu.

%%Trybunał Konstytucyjny%%

To specjalny sąd konstytucyjny, który bada zgodność z Konstytucją RP aktów normatywnych i umów międzynarodowych. Składa się z @@15 sędziów@@ powoływanych przez Sejm na @@9-letnią@@ kadencję.

Kompetencje:

-(Kontrola uprzednia)- stwierdzenie o zgodnosci z Konstytucją RP ustawy przed jej podpisaniem

-(Kontrola następcza)- stwierdzenie o zgodnosci ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją RP

-(Pytanie prawne)- stwierdzenie o zgodnosci z Konstytucją RP na wniosek sądu w sprawie

-(Skargi konstytucyjne)- stwierdzenie o zgodnosci z Konstytucją RP w sprawie praw i wolności obywateli

  • spory kompetencyjne pomiedzy organami władzy
  • zgodność działań partii politycznych z Konstytucją RP
  • rozstrzygnięcie o czasowej niemożności sprawowania urzędu prezydenta

Każdy, kogo konstytucyjne wolności lub prawa zostały naruszone może wystąpić ze skargą konstytucyjną. Trybunał Konstytucyjny może rozpoznać skargę tylko, gdy skarżący wykorzystał już wszystkie środki zaskarżenia i środki odwoławcze. Jeżeli Trybunał Konstytucyjny orzeknie o niezgodności badanej normy z Konstytucją, to norma traci moc obowiązującą.

Trybunał Stanu

Orzeka o @@odpowiedzialności konstytucyjnej i karnej@@ osób zajmujących stanowiska państwowe. Jest sądem dla około 600 polityków:

  • Prezydenta RP
  • członków Rady Ministrów i osób, którym premier powierzył kierowanie ministerstwem
  • prezesów NIK i NBP
  • członków KRRiT
  • Naczelnego Dowódcy Sił Zbrojnych
  • posłów i senatorów, jeśli naruszą zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z osiąganiem korzyści z majątku Skarbu Państwa lub samorządu terytorialnego lub nabywania tego majątku.

Skład Trybunału Stanu:

  • Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego (rola przewodniczącego)
  • dwóch zastępców
  • 16 członków wybieranych przez Sejm spośród grona posłów i senatorów na czas kadencji Sejmu

Kary wymierzane przez Trybunał Stanu:

  • złożenie Prezydenta RP z urzędu, a w odniesieniu do pozostałych osób pozbawienie zajmowanego stanowiska
  • pozbawieniem mandatu posła lub senatora
  • utrata czynnego i biernego prawa wyborczego (na 2 do 10 lat)
  • zakaz zajmowania kierowniczych stanowisk lub pełnienia funkcji związanych ze szczególną odpowiedzialnością w organach państwowych i organizacjach społecznych
  • utrata orderów, odznaczeń lub tytułów honorowych
  • wymierzanie kar za przestępstwa przewidziane prawem karnym