Teoria konsumenta w mikroekonomii

Mikroekonomia - Kurs 2025/2026

Wprowadzenie

• Prowadzący: Dr Arkadiusz Przybyłka

• Temat: Teoria konsumenta

Funkcje konsumentów na rynku

• Typy funkcji: konsumpcyjna, produkcyjna

• Rok akademicki 2020/2021

Założenia teorii konsumenta

• Konsument dokonuje wyborów między różnymi alternatywami konsumpcji w sposób świadomy, zgodnie z własnym interesem oraz korzyściami.

• Posiada pełną i prawdziwą informację o produktach, co pozwala mu na najlepszą ocenę korzyści.

• Decyduje o strukturze własnej konsumpcji bazując na:

  • własnych preferencjach,

  • dochodach,

  • obowiązujących cenach dóbr na rynku.

Czynniki określające wielkość konsumpcji gospodarstw domowych

• Typy czynników wpływających na konsumpcję:

  • dochodowe,

  • pozadochodowe subiektywne,

  • pozadochodowe obiektywne.

Elementy wpływające na konsumpcję

• Ważne czynniki, które należy brać pod uwagę:

  • dochód,

  • rynkowe ceny,

  • system wartości,

  • założenia behawioralne.

• Kluczowe terminologie:

  • nienasyconość

  • pełna i prawdziwa informacja

  • suwerenny podmiot gospodarczy

  • racjonalne zachowanie

Bariery w procesie konsumpcji

• Istnieją różne typy barier, które mogą wpływać na konsumpcję:

  • bariery cenowe,

  • bariery podażowe,

  • bariery prawno-administracyjne,

  • bariery społeczno-kulturowe-religijne,

  • bariery związane ze stanem zdrowia,

  • bariery czasowe.

Użyteczność

• Definicja: Użyteczność to suma zadowolenia (satysfakcji) indywidualnego konsumenta uzyskana z konsumpcji lub posiadania danego dobra lub usługi, a także z udziału w jakimś rodzaju działalności.

• Warunki podejmowania decyzji:

  • Konsument musi mieć możliwość dokonania wyboru spośród różnych opcji.

  • Każde dokonanie wyboru oznacza rezygnację z co najmniej jednego wariantu.

  • Konsument kieruje się skalą korzyści, co oznacza, że dokonuje wyborów, gdzie uzyskiwane korzyści przewyższają koszty ponoszone w związku z tym wyborem.

Cecha kosztów w procesie podejmowania decyzji

• Koszty w procesie podejmowania decyzji:

  • Zawsze określone w momencie podejmowania decyzji, czyli dokonywania wyborów.

  • Poniesione przez osobę podejmującą decyzję (podmiot).

  • Mają charakter subiektywny.

  • Są zawsze wielkościami niezrealizowanymi.

Użyteczność indywidualnego konsumenta

• Funkcja użyteczności: y( ) = użyteczność indywidualnego konsumenta z posiadania lub konsumowania danych dóbr i usług.

Użyteczność krańcowa

• Definicja: Użyteczność krańcowa (UK) wyraża zadowolenie konsumenta ze zwiększenia (zmniejszenia) konsumpcji danego dobra o kolejno dodawaną jednostkę.

• Wzór na użyteczność krańcową:

  • $UK = rac{ΔUC}{ΔQ}$

  • Gdzie:

  • $ΔUC$ - przyrost użyteczności całkowitej,

  • $ΔQ$ - przyrost ilości konsumowanego dobra.

Krzywe użyteczności

• Krzywa użyteczności całkowitej i krańcowej:

  • Krzywa użyteczności całkowitej przedstawia zależność między ilością konsumowanych dóbr a zadowoleniem konsumenta.

  • Krzywa użyteczności krańcowej wskazuje, gdzie użyteczność krańcowa staje się równa zeru (patrz maksimum).

Krzywe obojętności

• Definicja krzywych obojętności:

  • Każda kombinacja dwóch dóbr daje konsumentowi taki sam poziom zadowolenia.

  • Krzywe obojętności charakteryzują się stałym poziomem zadowolenia.

  • Mają nachylenie ujemne, które zmniejsza się w miarę wzrostu konsumpcji dobra na osi poziomej.

  • Krzywych obojętnych może być nieskończenie wiele, a ich wzajemne położenie wskazuje na różnice w poziomach zadowolenia konsumenta.

  • Poziom zadowolenia wzrasta, gdy konsument przemieszcza się z niższej krzywej obojętności na wyżej położoną.

Równowaga konsumenta

• W momencie równowagi konsumenta, linia budżetowa styka się z najwyższą krzywą obojętności, której osiągnięcie jest możliwe w ramach dostępnego budżetu.

Podsumowanie

• Dziękuję za uwagę.

Rok akademicki:

• 2020/2021