Budgets / Begrotings

9: BEGROTINGS / BUDGETS

UITLEG / LAY OUT

  • INLEIDING / INTRODUCTION
  • TIPES BEGROTINGS / TYPES OF BUDGETS

INLEIDING: / INTRODUCTION

  • Begroting? / Budget?

    • 'n gedetailleerde opsomming van waarskynlik inkomste en uitgawes vir 'n gegewe tydperk
    • An itemized summary of likely income and expenses for a given period

  • Begroting = proses om ‘n plan te ontwerp oor hoe om geld te spandeer

    • Budgeting = process of creating a plan to spend your money.
    • Creating this spending plan allows you to determine in advance whether you will have enough money to do the things you need to do or would like to do.
    • Dit verseker dat jy altyd genoeg geld het vir die goed wat jy nodig het
    • It ensures that you will always have enough money for the things you need.

  • Begroting = Geskrewe plan vir toekomstige optrede, uitgedruk in fisiese en finansiële groothede

    • A budget = Written plan for future action, expressed in physical and financial quantities.
    • Gebaseer op:
    • vooruitskattings
    • historiese gegewens
    • aannames
    • ondervinding
    • Budgets are based on forecasts, historical data, assumptions and experience.

  • Risiko’s en onsekerhede ≠ akkuraat voorspel

    • Risks and uncertainty ≠ predicted accurately.
    • Voortdurende veranderinge; dus ≠ rigiede/vaste plan, Bestuurshulpmiddel (Beplan).
    • Continual changes ≠ rigid/fixed plan, Management aid (Planning).
HOOFDOELSTELLINGS: / MAIN OBJECTIVES

  • Doelgerigte beplanning v boerderystelsel en al sy onderafdelings

    • The purposeful planning of a farming system.
    • Vgl v versk. planne met mekaar
    • The comparison of various farming plans.

  • Besluit waar, wanneer en hoe om te belê (kapitaalinvesteringsbesluit)

    • Facilitating capital investment decisions, i.e., helping the farmer to decide where, when and how to invest.

  • Beplanning v kontantvloeiposisie v onderneming = vroegtydige kredietverkryging

    • Planning the cash-flow position of the business in order to obtain credit at the right time and the best terms.

  • Doel v begroting = Gestelde doelwitte bereik / Compiles budget = achieve certain objectives

    • Hoofdoelwit: Maksimering van wins
    • Primary objective = profit maximisation.
    • Bruikbaarheid hang af v:
    • Korrektheid & realisme
    • Usefulness depends on - correct and realistic.
    • Insette en kostes daarvan – redelik akkuraat
      • Quantity of inputs and cost = reasonably accurate.
    • Opbrengste en pryse = moeiliker
      • Yields and product prices = more difficult.

WAARSKYNLIKHEDE / PROBABILITIES

  • Mielielewerings (miljoen ton)/ Maize production (million tons)
    • Waarskynlikheid dat lewerings minstens soveel sal wees (%) / Probability that production will be at least the given quantity (%).
MielieleweringsWaarskynlikheid (%)
15.03
14.07
13.010
12.013
11.027
10.033
9.040
8.053
7.073
6.090

OPBRENGS / YIELD:

  • Gemiddelde / Mean

    • Tel al die getalle op en deel deur aantal getalle /
    • Average: Add up all numbers and divide by number of numbers.

  • Mediaan / Median

    • Middelste waarde in lys getalle /
    • “Middle” value in a list of numbers.

  • Modus / Mode

    • Waarde wat meeste voorkom. Geen herhaling, geen modus /
    • Value that occurs most often; If no repetition, no mode.

GEMIDDELDES / AVERAGES:

  • Nommer: / Number:

    Gewig: / Weight
    1
    2
    3
    4
    5
    6
    7
    TOTAAL / TOTAL 155

  • Gemiddeld / Average = rac1557=22.14rac{155}{7} = 22.14

  • Mediaan / Median = 22

  • Modus / Mode = 22

    • 20; 21; 22; 22; 22; 23; 25

BEDRYFSTAKBEGROTINGS / ENTERPRISE BUDGETS:

  • Nie alleen gebruik, steeds NB
    • Not used alone, still NB
  • Voorvereiste: Gedeeltelik-, Totaal-, Kapitaal- en Kontantvloeibegroting
    • Prerequisite: Partial, Total, Capital and Cash flow budget.
VOLLEDIGE BEDRYFSTAKBEGROTING / COMPLETE ENTERPRISE BUDGET:
  • Bruto marge-ontleding / Gross margin analysis
  • Maandelikse Transaksievloei /Monthly transaction flow
  • Opsomming van maandelikse masjineriegebruik / Summary of monthly machinery usage
  • Parametriese ontleding van Bruto Marge / Parametric analysis of Gross margin
BRUTO MARGE / GROSS MARGIN
  • extBrutomarge=extBrutoProduksiewaarde(BPW)−extDirektoedeelbareveranderlikekosteext{Bruto marge} = ext{Bruto Produksiewaarde (BPW)} - ext{Direk toedeelbare veranderlike koste}
  • Dus beraamde inkomste en direk toedeelbare veranderlike koste van ‘n bedryfstak
    • Thus the estimated income and directly allocatable variable costs of an enterprise (livestock or crops) on a per-unit basis (per ha, per stock unit, etc.)
VERANDERLIKE KOSTE / VARIABLE COSTS:
  • Deel van totale kostekomponent wat binne raamwerk van bepaalde produksiestruktuur kan verander namate omvang van vertakkings wissel en/of intensiteit van produksie per eenheid verander.
    • The part of total cost component that could vary within the framework of a specific production structure as the size of enterprise varies and/or intensity of production per unit changes. Thus: THOSE COSTS WHICH CAN BE CONTROLLED IN THE SHORT TERM.
DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE / DIRECTLY ALLOCATABLE VARIABLE COSTS:
  • Gewasvertakkings: / Crop enterprises:
    • Saad, kunsmis (bemesting), onkruid- en plaagdoders, kontrakwerk, losarbeid, bemarkingskoste, gehuurde vervoer, oesversekering, pakmateriaal
    • Seed, fertiliser, herbicides, pesticides, contract work, casual labor, marketing costs, hired transport, crop insurance, packaging material.
DIREK TOEDEELBARE VERANDERLIKE KOSTE: LIVESTOCK ENTERPRISE
  • Feed, fodder, veterinary costs and remedies, contract work, packaging material, marketing costs, transport.
PARAMETRIESE-/SENSITIWITEITSONTLEDING / PARAMETRIC/SENSITIVITY ANALYSIS:
  • Neem effek van wisselende produkpryse en opbrengshoeveelhede in ag / Takes into account the effect of fluctuating product price and production quantities.
  • Toon verskil in bruto marges @ hoër en laer pryse & opbrengste / Reflects the various gross margins at both high and low prices and yields.
GEMIDDELDES / AVERAGES:
  • Veranderlike koste/Variable cost = R45 933.58/ha.
  • Optimistic:
  • Price/ton R 4,000.00
    • Yield T/ha
    • Optimistic 100 R 354,066.42
GELYKBREEKBEGROTINGS / BREAK-EVEN BUDGETS:
  • Bepaal punt v produksie/omvang van verkope waar TOTALE KOSTE gelykbreek met TOTALE INKOMSTE
    • Determine point of production/volume of sales where TOTAL COST breaks even with TOTAL INCOME.
  • Gelykbreekpunt (GBP): / Break-even point (BEP):
    • extTotaleinkomste=extTotalekosteext{Totale inkomste} = ext{Totale koste}

KAPITAALBEGROTINGS / CAPITAL BUDGETS

  • Gewoonlik betrekking op beoogde kapitaalinvestering in lang- en mediumtermynbates.
    • The capital budget usually refers to foreseen capital investments in the long- and medium-term assets.
  • Doel = tweeledig: / The objective = twofold:
    • Om die wenslikheid, al dan nie, van ‘n beoogde kapitaalprojek te beoordeel, en / To determine the desirability of an envisaged capital project.
    • Om die relatiewe winsgewendheid van alternatiewe kapitaalprojekte te bepaal / to determine the relative profitability of alternative capital projects.

KONTANTVLOEIBEGROTINGS / CASH FLOW BUDGETS

  • Die beplanning van toekomstige kapitaalbehoeftes en die omvang en tydstip van terugbetalings
    • The planning of future capital needs and the extent and timing of repayments.
  • Hoe gereeld kry jy inkomste? / How often do you get income?
    • NB: kontantinkomste van boerdery meestal seisoenaal; uitgawes regdeur die jaar
    • The cash flow budget is important because the farm’s cash inflow is seasonal, and payments occur throughout the year.
Voordele / Advantages:
  • Beplanning vir boerdery en gesinsuitgawes / Guides farming and domestic expenditure
  • **Help om vir groot uitgawes voorsiening te maak / Helps to make provision for large expenses