Notities over Epigenetica

Epigenetica verwijst naar omkeerbare veranderingen in DNA die gericht zijn op genregulatie.
Deze veranderingen kunnen langdurig zijn en worden doorgegeven aan dochtercellen.

Histon modificaties
- Histon eiwitten, vooral de histone tails, ondergaan covalente modificaties zoals:
  - Acetylatie: maakt DNA toegankelijker.
  - Methylatie: kan leiden tot genstilstand.
  - Fosforylatie: beïnvloedt chromatine structuur.
  - Ubiquitylatie: speelt rol in proteïne degradatie.
- Voorbeeld van een histon mark: H3K3me3 (histon 3 lysine 3 trimethylatie).
DNA modificaties
- Voornamelijk methylatie van cytosine nucleotiden.
- Methylatie leidt tot de vorming van 5-methylenicotine, waardoor de toegankelijkheid voor bindingseiwitten vermindert.
- Belangrijk voor genexpressieregulatie.

Specifieke clusters van cytosine-guanine dinucleotiden.
Ongeveer 60% van de genpromotors bij mensen bevat CpG eilanden.
Vrijwel altijd aanwezig in huishoudgenen.
Gedurende de tijd kunnen spontane deaminatie van cytosine leiden tot C>T mutaties.

Epigenetische veranderingen beïnvloeden de stabiliteit van chromatine, resulterend in langdurige regulatie.
Heterochromatine: langdurig niet toegankelijk voor transcriptie; zichtbaar onder lichtmicroscoop.
Euchromatine: toegankelijk voor transcriptie; niet zichtbaar in microscopie.

Verwijst naar genexpressieveranderingen door chromosomale translocaties, met name tijdens embryonale ontwikkeling.
Contact tussen euchromatine en heterochromatine kan leiden tot ongewenste transcripteffecten.
Eindeffect: kan blijvende geninactivatie veroorzaken in dochtercellen.

Waargenomen in Drosophila; verhuizing van het White-gen naar heterochromatine resulteert in geninactivatie.
Kan leiden tot pigmentverlies, illustrerend voor de impact van epigenetische anatomie.

Les omvat opdrachten ter voorbereiding op genexpressie en epigenetica.
Groepsactiviteit voor verdere verdieping en waardering van genregulatie mechanismen.