spelling

2 adjectieven → komma

tautologie (2x hetzelfde zeggen), pleonasme (adj herhaalt iets wat het subst zelf zegt)

actieve zin → voorkeur
passieve zijn → bij meerwaarde

  • dubbelzinnigheden oplossen

  • nadruk op HV

  • onbekend O

  • passiviteit benadrukken

  • zinnen laten aansluiten

contaminatie: 2 structuren met verwante betekenis door elkaar gehaald

modaliteit: verhouding werkelijkheid en beschrijving werkelijkheid
→ kortweg: houding spreker tegenover wat hij zegt

  • uitgedrukt a.d.h.v. bepaalde tempora, modale ww, bijwoorden

  • werkelijkheidsmodaliteit: zekerheid, onzekerheid, onmogelijkheid

  • gevoelsmodaliteit

  • wensmodaliteit: stukje gevoel, stukje zekerheid ((on)vervulbaar)

directe reden (woorden direct aanhalen) < - > indirecte reden (geen letterlijk citaat, wel exacte dezelfde inhoud)

  • omzetten: werkwoordstijd, wissel persoon, perspectief in tijd en ruimte

  • vraag → of, bevestigende zin → dat

nevenschikking < - > onderschikking

  • bij samengestelde zin: meerdere hoofdzinnen, of bijzin(nen)

  • nevenschikking: combinatie 2 of meer hoofdzinnen
    → nevenschikkend vw
    → aaneenschakelend, tegenstellend, oorzakelijk verband
    → onderwerp samengetrokken
    → ook woordniveau

  • onderschikking: ongelijkwaardige zinnen, hoofd- en bijzin

    → onderschikkende zinnen maken deel uit van hoofdzin

    → functies: bijvoeglijke bepaling, onderwerpszin, lijdendvoorwerpszin, bijwoordelijke bijzin van doel of vergelijking,
    → onderschikkend vw, betrekkelijk vnw

weglatingsteken: enkel na heldere klinker

congruentie!!

genericide of merkmoord: marktleider gebruiken i.p.v. de naam van het product

spelling werkwoorden

waarom orthografisch moeilijk?

final devoicing: stemhebbend klank → stemloze variant
→ we horen het verschil niet tussen d,t,dt

=> fonologisch principe, regelprincipe, analogisch principe

woordverbindingen: tussenletters -s en -n

enkel samenstelling

n: hoofdregel: meervoud op

  • n → n

  • s → geen n

  • 2 mv → geen n

  • uitzondering (verwacht n):

    • zonneschijn: uniek (geen n), geen mv (geen n)

    • beresterk: 1ste deel als versterking

    • papegaai: versteend

  • uitzondering (verwacht geen n):

    • agentenuniformrokje en studentenzwangerschap: vrouwelijk woord eindigt op sjwa + samenstelling

    • handelarenovereenkomst: eindigt niet op sjwa

liggend streepje, gescheiden, aaneen of tussenletter, trema

  1. zoveel mogelijk aaneen

  2. 3 delen → aaneen (behalve hoofdletters)

  3. vreemde combinaties behouden

  4. getalen aaneen per duizend/honderd

  5. - of ¨ bij onmogelijke klinkerbotsing

  6. ex -

  7. letterwoord → normaal
    initiaalwoord → samenstelling (-), afleiding (‘)

hoofdletters

  1. begin zin

  2. begin eindaanhaling

  3. aardrijkskundige namen en afleidingen

  4. eigennaam, geen soortnaam

  5. historische gebeurtenis

  6. namen religieuze boeken en feestdagen