Untitled
Het Frontoparietale Controlenetwerk
Definitie: Het frontoparietale controlenetwerk wordt actief bij doelgericht gedrag.
Samenstelling: Bestaat voornamelijk uit associatiezones in de frontale en parietale lobben.
Functie: Stemmen van gedrag af op een te bereiken doel.
Werkt samen met:
Default Mode Network: Actief wanneer het doel verband houdt met de persoon zelf.
Dorsale Aandachtssysteem: Actief wanneer het doel in de buitenwereld ligt.
Activiteit van Hersenregio's en Netwerken
Frontale vs. Temporale Lob:
Er is bewijs dat de frontale lob eerder actief wordt dan de temporale lob bij het zien van geschreven woorden, wat verband houdt met gesproken vormen van woorden.
Meerdere Netwerken:
Hersenactiviteit bestaat uit netwerken. Een zelfde hersengebied kan betrokken zijn bij verschillende netwerken en een andere rol vervullen.
Voorbeeld: Het visuele cortex activeert niet alleen bij waarneming, maar ook bij gedachten aan visuele stimuli (skuet als het zich een beeld van een blauwe lucht vormt).
Motorische Acties en Hersenactiviteit
Motorische Cortex Activatie:
Bij het denken aan motorische acties zoals in een appel bijten, wordt de motorkortex actief die gebruikt zou worden voor de uitvoering.
Het lezen van het woord 'bijten' activeert ook de motorische cortex voor mondbewegingen, wat de levendigheid van de betekenis van woorden verklaart.
Betekenis van Woorden en de Hersenstructuur
Hippocampus en Temporale Cortex:
Belangrijke rol in de coördinatie van verschillende hersengebieden die verband houden met kennis en herinneringen.
Verschillende Functies van Herschenschade:
Het gebied van Broca: Betrokken bij spraak, taalbegrip, muziek, gebaren, en gedragscontrole.
Gyrus Angularis:
Betrokken bij taalbegrip, richten van aandacht, ophalen van herinneringen, en ruimtelijke cognitie.
Hersenen en Lateralisatie
Symmetrie van de Hersenen:
Verschijnen bijna identiek, maar hebben verschillende verwerkingscapaciteiten voor verschillende soorten informatie.
Dit fenomeen is de zogenaamde lateralisatie.
Broca's Gebied:
Ontdekt door Paul Broca, cruciaal voor spraakproductie; bij schade spreekt men traag terwijl taalbegrip intact blijft.
Afasie van Broca: Stoornis veroorzaakt door schade aan dit gebied.
Het Taalverwerkingsnetwerk
Geavanceerde Taalverwerking:
Meer dan alleen het gebied van Broca en Wernicke zijn betrokken bij taal. Ongeveer 40 hersengebieden zijn betrokken bij het verwerken van taal.
Split-brain patiënten tonen dat spraakvermogen meestal gelokaliseerd is in de linker hersenhelft.
Split-brain Experimenten
Corpus Callosum:
Verbinding tussen de twee hersenhelften; wanneer doorgesneden, leidden dit tot split-brain patiënten die afzonderlijke hersenhelftinformatie verwerkten.
Linkshandigen vs. Rechtshandigen:
Meeste rechtshandigen (95%) hebben spraak in de linkerhemisfeer, terwijl de rest meer diffuse spraakverwerking heeft.
Gezichtswaarneming en Hersenactiviteit
Rechter Hemisfeer:
Dominant in gezichtswaarneming; toegenomen activiteit bij het herkennen van vertrouwde vs. onbekende gezichten.
Activiteit in de rechtertemporale cortex tijdens herkenning.
Hersenplasticiteit
Definitie: Capaciteit van de hersenen om organisatie en functies te herschikken.
Drie Voorbeelden van Plasticiteit:
Spontaan Herstel: Bij hersenbeschadiging kunnen functies overgenomen worden door nog intact weefsel.
Veranderingen Door Oefening: Intensieve training kan hersengebieden uitbreiden.
Recuperatie van Minder Gebruikte Gebieden: Ongebruikte gebieden kunnen andere functies overnemen.
Neurologische en Neuropsychologische Stoornissen
Acalculie: Problemen met rekenen na hersenletsel.
Afasie van Broca: Spraakproblemen door schade in de linker frontale lob.
Afasie van Wernicke: Problemen met taalbegrip.
Alexie: Problemen met lezen na hersenletsel.
Amnesie: Geheugenproblemen.
Hemineglect: Aandacht voor de linkerzijde van het lichaam en omgeving verwaarlozen.