Drama KW 1
Fase 1: Style, genres en bewegings in twintigste-eeuse teaterontwerp
Styl van 'n opvoering
Unieke herkenbare stempel van die produksie.
Algehele voorkoms en gevoel sluit in: stel, kostuums, beligting, toneelspel, teks.
Verskillende stylvorme:
Realistiese toneelskikking: Drie mure van 'n kamer, herkenbaar met volledige inkleding.
Teatrale styl: Voorwerpe wat 'n voorstelling is, nie werklike omgewing nie.
Simboliese styl: Rekwisiete en visuele voorstellings met dieper betekenis.
Minimalistiese styl: Tot die allernodigste beperk.
Absurdistiese styl: Breek realistiese verwagtinge.
Die plat wêreld van prentagtige realisme
Nineteenth-century decor
Dekoratiewe geskilderde agterdoeke en tweedimensionele toneelskikking oorheersend.
Eerste gebruik van die boksstel in 1840.
Vierde muur: Onsigbare muur agter prosceniumboog; realistiese illusie geskep.
Naturalisme
Fotografie (1839) inspireer meer realistiese toneelskikkings.
Praktisyns soos Stanislavski en Otto Brahm volg naturalisme-beweging.
Gebruik van werklike voorwerpe en historiese akkuraatheid.
Simbolisme
Teenbeweging teen Naturalisme
Simboliste wil wegbeweeg van fisiese werklikheid.
Atmosfeer, misterie, en poësie belangrik.
Soek na 'n dieper soort waarheid deur simbole en gevoelens.
Mordecai Gorelik se kritiek op die naturaliste:
"Moenie jou karkasse uit die realiteit op die verhoog bring nie… gee vir ons die siel."
Richard Wagner (1813-1883)
Ideaal van gesamtkunstwerk: Vereeniging van dramatiese, literêre, musiek en visuele kunste om 'n emosionele ervaring te skep.
Van ekspressionisme tot surrealisme
Ekspressionisme
Geen nood aan realistiese toneelskikkings nie; fokus op subjektiewe realiteit van karakters se emosies.
Kenmerke: gelyktydige realiteite, vinnige aksie, ontploffende emosies.
Konstruktivisme
Funksionaliteit bo estetika.
Vsevolod Meyerhold se skep van 'n driedimensionele wêreld vir akteurs.
Dadaïsme
Teenbeweging teen orde en logika, fokus op ontwrigtende gebeurtenisse.
Surrealisme: Onlogiese wêreld van drome; geskep deur willekeurige beelde en fragmenterige narratiewe.
Epiese en Gestroopte/Arm Teater
Tussen die twee wêreldoorloë: stroop alle illusies af; fokus op werklikheid.
Brecht se Epiese Teater; spelers gebruik maskers om te toon dat hulle nie karakters is nie.
Arm Teater: verminder tot die essensie van die kommunikasie tussen akteurs en gehoor.
Ná die Tweede Wêreldoorlog: Absurdisme tot Postmodernisme
Eklektiese dekorontwerp sedert die 1960's, experimentering met eenvoudige voorwerpe en liggame.
Postmodernisme:
Menging van style en vorme; ontleen beelde van populêre kultuur.
Voorbeelde van kontemporêre ontwerpers en die Wooster Group.
Verandering van atmosfeer
Beligting: Skep verskillende stemmings en effekte.
Klank/liedjies: Atmosfeer deur klank en stilte.
Visuele middele: Skep betowerende oomblikke met doeltreffende veranderinge.
Woordelys
Eklekties: Verskeidenheid style of idees.
Simbolisme: Dramatisering van subjektiewe werklikheid.
Ekspressionisme: Fokussie op innerlike emosies, nie uiterlike werklikheid nie.
Surrealisme: Weerlegging van logiese denke om onbewuste drome te verken.
Twintigste-eeuse 'ismes'
Teater weerspieël samelewingsveranderinge en ideologiese bewegings.
Belangrike name en konsepte: Absurdisme, Epiese Teater, Gestroopte/Arm Teater, Postmodernisme.
Fase 2: Vroeë reaksies teen Realisme
Realisme bly die oorheersende styl aan die begin van die twintigste eeu.
Verskeie veranderinge en teenbeweginge teen Realisme.