prehistorie 'grote samenvatting'
inleiding
natuur en mens
steentijden
Vroeg en midden paleolithicum (ca. 2.6 miljoen - 10.000 jaar geleden)
samen behandeld omdat er over algemeen over deze lange tijd niet veel veranderingen waren.
culturen
vroegpaleolithicum in Afrika
olduvaiaancultuur
oudste artefacten van vroegste homo-soorten
naar olduvai in tanzania (belangrijke site) door vulkanische gesteente
choppers→ aan 1kante bewerkte kernwerktuigen
chopping tools→ aan 2 kanten bewerkt
plyeders→ veelvlakkig kernwerktuig
materialen vaak van lokale oorsprong maar soms ook over afstand wat wijst op activiteiten met verplaatsing.
nog geen jacht→ vooral aaseters en plantaardig voedsel
wss zelf nog prooi
materiaal werd in centrale lokatie verzameld→ eenvoudige organisatie wat typisch menselijk is.
was wss vr bescherming
acheuleaan
vuistbijl met home ergaster1.5milj jaar gel.
ontwikkeld uit chopping tools
genoemd naar sait acheul in frankrijk.
vuistbijlen met symetrische vorm→ Homo erectus
inovaties
in vroeg paleolithicum van werktuigen organisch materiaal naar stenen werktuigen.
Laat paleolithicum (ca. 50.000 - 10.000 jaar geleden)
culturen
aurignaciaan: gekenmerkt door de ontwikkeling van geavanceerde stenen werktuigen en de eerste uitingen van kunst, zoals grotschilderingen.
chatelperronian cultuur: in het huidige Frankrijk, gekenmerkt door een combinatie van Neanderthaler- en moderne mens-technologieën, waaronder complexe werktuigen en decoratieve voorwerpen.
magdaleniaan:Deze cultuur, die zich tussen ca. 17.000 en 12.000 jaar geleden ontwikkelde, staat bekend om zijn verfijnde kunstwerken, zoals beeldjes van mammoeten en gedetailleerde grotschilderingen, evenals de productie van geavanceerde werktuigen zoals harpoenen en pijlpunten.
gravettiaan:Deze cultuur, die zich tussen ca. 29.000 en 22.000 jaar geleden manifesteerde, staat bekend om zijn karakteristieke Venusbeeldjes en de ontwikkeling van innovatieve jachttechnieken, evenals het gebruik van vuursteen voor het maken van gereedschappen.
solutreaan: Deze cultuur, die ongeveer 22.000 tot 17.000 jaar geleden opkwam, is beroemd om zijn complexe werktuigen en wapens, waaronder de gevorderde punten van speren en de ontwikkeling van de boog, die zorgden voor een efficiëntere jacht op grote dieren.
Mesolithicum (ca. 10.000 - 5.500 jaar geleden)
Neolithicum (ca. 5.500 - 2.500 jaar geleden)
culturen
michelsbergtraditie MK:een archeologische cultuur die zich ontwikkelde in het Neolithicum, gekenmerkt door de productie van aardewerk en de bouw van grote, gemeenschappelijke huizen. s vormige profielen van aardewerk
nutufiaan: een archeologische cultuur die zich ontwikkelde in het Neolithicum, bekend om zijn unieke technieken in de landbouw en het gebruik van vuur voor het bereiden van voedsel.
bandkeramiek cultuur (BK): een vroege Neolithische cultuur in Europa, bekend om haar karakteristieke bandvormige decoraties op aardewerk en haar introductie van de landbouwtechnieken die de basis legden voor sedentair leven.
swiferband cultuur: een archeologische cultuur uit het Neolithicum, gekenmerkt door het gebruik van swifterbandtechnieken in de pottenbakkerij en de ontwikkeling van complexe sociale structuren.
Rössen cultuur: een Neolithische cultuur die zich voornamelijk in Midden-Europa bevond, bekend om haar kenmerkende aardewerk versieringen en de ontwikkeling van agrarische gemeenschappen.
megalithisme: een culturele praktijk die zich kenmerkt door de bouw van grote stenen monumenten, vaak als grafkamers of ter herdenking van belangrijke gebeurtenissen, en die een belangrijke rol speelde in de rituelen en sociale structuren van Neolithische gemeenschappen.
trechterbekercultuur (trb): een archeologische cultuur uit het Neolithicum, vooral bekend om haar unieke trechtervormige bekers, die vaak werden gebruikt in rituele contexten en de ontwikkeling van landbouwgemeenschappen in Noordwest-Europa.
klokbekercultuur: een archeologische cultuur die zich ontwikkelde in het late Neolithicum en de vroege Bronstijd, gekarakteriseerd door het gebruik van klokvormige bekers, die vaak als grafgiften werden aangetroffen en wijzen op een complexe sociale structuur en uitwisseling tussen verschillende gemeenschappen.
enkelgrafcultuur: een archeologische cultuur die zich kenmerkt door de praktijk van het begraven van individuen in enkele grafkamers, vaak met rijke grafgiften, en die wijst op een toenemende individualisering en sociale stratificatie binnen Neolithische samenlevingen.
standvoetbekercultuur: een archeologische cultuur die zich kenmerkt door het gebruik van bekers met een standvoet, vaak gemaakt van aardewerk, en die voornamelijk voorkomt in de late Neolithische periode. Deze cultuur geeft inzicht in de sociale en culturele dynamiek van gemeenschappen in de regio, evenals hun rituele praktijken en handelsnetwerken.