Test końcowy - abc i kilka otwartych (50% lub 50+1).
Nie bierze pod uwagę obecności na wykładzie - eksperyment robi.
Ocena z wykładu 50% i ocena z ćwiczeń 50%.
Dyplomacja - Pojęcie
Metody związane z realizacją polityki zagranicznej państwa.
Oparte na negocjacjach, rozmowach, analizie sytuacji innego państwa.
Podpisywanie umów, wizyty, udział w konferencjach.
Zakłada pokojowe realizowanie funkcji zewnętrznej państwa.
Dyplomacja Publiczna
Wzajemne oddziaływanie nie tylko z innymi rządami, ale przede wszystkim z osobistościami, pozarządowymi organizacjami reprezentującymi spektrum poglądów.
Uzupełnienie rządowego punktu widzenia.
Trzy wymiary dyplomacji publicznej: codzienna komunikacja, komunikacja strategiczna, długotrwale rozwijanie międzypaństwowych relacji poprzez stypendia, wymiary szkolenia.
Definicja Miltona C. Cummingsa - wymiana idei, informacji, wartości, systemów, tradycji, wierzeń i innych aspektów kultury, mając na celu rozwijanie wzajemnego zrozumienia.
Instytuty Polskie
Powoływane decyzją ministra spraw zagranicznych.
Ważne narzędzie polskiej polityki zagranicznej.
Głównym zadaniem sieci instytutów jest realizacja przesłania polskiej dyplomacji publicznej, dbania o dobre imię Polski i jej nieskazitelny wizerunek.
Zapewnienie polskiej obecności w przedsięwzięciach międzynarodowych oraz nawiązywanie i utrzymywanie kontaktów z zagranicznymi partnerami z dziedziny kultury, edukacji, nauki i życia społecznego.
Funkcjonują w Europie i 4 krajach pozaeuropejskich.
Dyplomacja Ekonomiczna
Wspieranie polskich przedsiębiorstw za granicą.
Rola Ministerstwa Spraw Zagranicznych regulowana ustawą o detalach administracji rządowej, definiując ją jako dyplomację publiczną (kulturalna).
Wspieranie działań promujących polską gospodarkę, kulturę, język, turystykę, technikę i naukę realizowanych w ramach innych działań.
Cele: tworzenie pozytywnego wizerunku polskiej gospodarki, wspieranie polskich przedsiębiorstw, zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego państwa.
Dyplomacja - Służba Dyplomatyczna
Politykę zagraniczną realizują organy do tego powołane (głowa państwa, premier, rząd).
Służby powołane specjalnie do tego celu, określane mianem dyplomacji (minister spraw zagranicznych + podlegli mu urzędnicy).
Protokół Dyplomatyczny
Zbiór zasad regulujących stosunki między suwerennymi państwami i ich przedstawicielami, instytucjami państwowymi oraz innymi osobami funkcjonującymi w przestrzeni publicznej.
Reguły: poszanowanie innych, równość zasady pierwszeństwa (precedencji).
Funkcjonuje w powiązaniu z ceremoniałem i etykietą.
Rozwój Dyplomacji
Zasady pisane i niepisane, którymi posługuje się dyplomacja rozwinęły się na przestrzeni wieków.
Egipt: Listy z Amama (XIV wiek p.n.e.) - korespondencja między faraonami egipskimi, a władcami BW np. Babilonu, Asyrii, Mitanni. Traktaty pokojowe np. układ Faraona Ramzesa II z królem Hetytów Hattusilsem III z 1296r. p.n.e..
Umowa Między RP a Republiką Białorusi o pomocy prawnej i stosunkach prawnych w sprawach cywilnych, rodzinnych, pracowniczych i karnych.
Indie: Znaczenie praw Manu w dyplomacji (około V wiek p.n.e.) - dobór dyplomatów, kodeks moralny i etyczny, zasady prowadzenia wojny i pokoju, hierarchia.
Chiny: Szczególne stosunki z państwami (Chiny jako państwo środka), bogata etykieta i ceremoniały, system trybutarny.
Starożytna Grecja: Proksenia, Amfiktionie (związki religijne wokół miejsc kultu), poselstwa i posłowie (heroldowie, polityczni, świeccy).
Świat hellenistyczny - wzbogacił formy negocjacji i prawa międzynarodowego.
Rzym: Senat wybierał legatów (posłów), ochrona posła prawem i zwyczajem, szkoły retoryczno-dyplomatyczne.
Średniowiecze: Rola papiestwa w tworzeniu form dyplomatycznych, kodyfikacja prawa międzynarodowego, wysyłanie poselstw, sojusze, polityczne małżeństwa, trybut, wywiad, korespondencja, formy etykiet i ceremoniały.
Bizancjum: Dyplomacja bizantyjska przejęła zwyczaje Rzymu i wzbogaciła je, urząd spraw zagranicznych, etykieta, listy uwierzytelniające, zasada nietykalności posłów.
Wenecja: System ambasadorów, szczegółowe instrukcje, raporty, przyjmowanie posłów zagranicznych z pompą, stałe poselstwa.
XVII wiek - Francja rozpoczęła aktywną działalność dyplomatyczną.
Rangi i Klasy Dyplomatyczne
Ambasadorowie - wysyłani przez wielkie królestwa i Wenecję
Rezydenci - wysyłani przez małe państwa
Posłowie od XVII wieku zaczęli wypierać rezydentów i kierować placówką niższego rządu
Ambasador zwyczajny - akredytowany na stałe
Ambasador nadzwyczajny - do misji specjalnych np. zaślubin
Kongres wiedeński zrównał te rangi i dodatkowo zaczęto używać tytułu pełnomocny
Na placówki zaczęto wysyłać I sekretarzy i II sekretarzy
Od XVIII wieku wysyłano radców, którzy stali w hierarchii wyżej niż sekretarze
Kolejność Przedstawicieli Dyplomatycznych (1504r.)
Nuncjusz papieski
Legat papieski
Ambasador
Poseł
Rezydent
Charge d’affaires
Zasady Pierwszeństwa
1516r. - papież Leon X uszeregował władców według następującej kolejności
Ambasador, legat papieski, nuncjusz stolicy apostolskiej
Poseł nadzwyczajny i minister pełnomocny (ministrowie rezydenci od 1818r.)
Charge d’affaires
Radca, I sekretarz, II sekretarz
Protokół Dyplomatyczny - Organizacja w Polsce
Ustawa o służbie zagranicznej z 2001r. stopnie dyplomatyczne, 2021r. stopnie dyplomatyczne w Polsce
Stopnie najwyższe - szefowie misji dyplomatycznych
Ambasador nadzwyczajny i pełnomocny
Stały przedstawiciel RP przy organizacji międzynarodowej
Nuncjusz apostolski
Stopnie wyższe
Minister pełnomocny
Radca-minister
Stopnie średnie
Radca
I sekretarz
II sekretarz
Stopnie niższe
III sekretarz
Attache
Organy Zewnętrzne Reprezentujące Państwo
Stałe przedstawicielstwa dyplomatyczne
Misje specjalne
Przedstawicielstwa handlowe
Przedstawicielstwo przy organizacjach międzynarodowych
Urzędy konsularne
Misje wojskowe
Organy Wewnętrzne w Stosunkach Międzynarodowych
Głowa państwa
Parlament
Rząd i szef rządu
Minister i ministerstwo spraw zagranicznych
Minister właściwy sponsorów gospodarki
Jednostki organizacyjne podległe ministrowi spraw zagranicznych
Departament Protokołu Dyplomatycznego Odpowiada Za
Przygotowuje i odpowiada za wizyty głów państw, szefów rządów i ministrów spraw zagranicznych
Przygotowuje audiencje akredytowanych w RP przedstawicieli dyplomatycznych obcych państw u najwyższych polskich władz państwowych
Zapewnia obsługę przyjęć dyplomatycznych
Zajmuje się sprawami związanymi z akredytacją i exequatur przedstawicieli państw obcych w RP
Czuwa nad przestrzeganiem przywilejów i immunitetów dyplomatycznych i konsularnych
Protokół Dyplomatyczny Współcześnie - Konwencja Wiedeńska o Stosunkach Dyplomatycznych
Cel i okoliczności przyjęcia Konwencji Wiedeńskiej 18.04.1961r.
Konwencja wyróżnia następujące osoby, których w różnym stopniu dotyczą przywileje i immunitety
Lista Korpusu Dyplomatycznego
Informuje o pierwszeństwie szefów misji i członków personelu dyplomatycznego i jest wydawana przez MSZ, zawiera:
Wykaz szefów misji, ich pełne tytuły, datę wręczenia listów uwierzytelniających lub wprowadzających
Wykaz członków personelu w misjach według zasady pierwszeństwa
Rangę każdego członka personelu dyplomatycznego
Korpus Dyplomatyczny
Szefowie misji wraz z członkami korpusu dyplomatycznego
Wszyscy członkowie personelu dyplomatycznego (wymienieni w liście korpusu dyplomatycznego)
Dziekan korpusu dyplomatycznego to osoba, która najwcześniej złożyła listy uwierzytelniające lub nuncjusz Stolicy Apostolskiej.
Klasy Szefów Misji
Ambasadorowie i nuncjusze akredytowani przy głowach państw
Posłowie, ministrowie i internuncjusze, akredytowani przy głowach państw
Charge d’affaires, akredytowani przy ministrach spraw zagranicznych
W obrębie swojej klasy szefowie korzystają w kolejności według daty i godziny objęcia funkcji.
Pozostali Członkowie Personelu Dyplomatycznego
Nie muszą być uzgadniani, a jedynie należy zawiadomić ich o przybyciu.
WYJĄTEK! Attache wojskowy, morski, lotniczy
Szef misji może pełnić swoją funkcję w więcej niż jednym państwie, dwa lub więcej państw może akredytować tę samą osobę jako szefa w innym państwie
Funkcje misji dyplomatycznej
Reprezentowanie państwa wysyłającego w państwie przyjmującym
Ochrona interesów państwa wysyłającego i jego obywateli
Prowadzenie rokowań z rządem państwa przyjmującego
Zaznajamianie się wszelkimi legalnymi sposobami z warunkami panującymi w państwie przyjmującym oraz zdawanie z tego relacji
Popieranie przyjaznych stosunków między państwami we wszystkich dziedzinach
Pojęcie Persona Non Grata
Trzech rosyjskich dyplomatów zostało uznanych za persona non grata i otrzymało nakaz opuszczenia Polski
To pokłosie wycofania zgody na funkcjonowanie konsulatu Rosji w Poznaniu
Przywileje i immunitety
Ich celem nie jest zapewnienie korzyści majątkowych, lecz skuteczne wykonywanie funkcji
Przywilej - prawo do korzystania ze szczególnych względów
Immunitet - prawo - nie podlega temu co ciąży na innych, do czego inni są zobowiązani
Podstawowy immunitet - nietykalność pomieszczeń i nietykalność osobista
Zakres Nietykalności
Pomieszczeń misji
Archiwa i dokumenty
Korespondencja urzędowa
Osoba przedstawiciela dyplomatycznego
Personel
Administracyjny i techniczny
Służby
Prywatni służący
Kiedy Obowiązują Przywileje
Od chwili wjazdu na terytorium państwa przyjmującego w celu objęcia funkcji lub od chwili notyfikowania do chwili wyjazdu lub rozsądnego terminu, w którym mógłby opuścić kraj przyjmujący.
Ograniczeniem przywilejów i immunitetów dyplomaty jest szanowanie ustaw i innych przepisów państwa przyjmującego oraz nie mieszanie się w sprawy wewnętrzne.
Funkcje przedstawiciela dyplomatycznego rozpoczynają się od daty wręczenia listów uwierzytelniających i kończą wraz z notyfikacją lub gdy państwo przyjmujące odmawia uznania przedstawiciela dyplomatycznego jako członka misji.
Zasada Pierwszeństwa
Klasy i rangi dyplomatyczne
Okres pełnienia funkcji
Gość ma pierwszeństwo przed gospodarzem
Gość z zagranicy ma pierwszeństwo przed gościem z kraju
Kobieta ma pierwszeństwo przed mężczyzną
Starszy ma pierwszeństwo przed młodszym
Rozróżniamy pierwszeństwo
Osobiste
Misji
Wewnątrz misji
Konwencja wiedeńska odnosi się do zasady pierwszeństwa szefów misji, podkreślając zasadę suwerennej równości państw.
Pierwszeństwo Najważniejszych Stanowisk w Polsce
Prezydent RP
Marszałek Sejmu
Marszałek Senatu
Premier
Precedencja w Sejmie
Marszałek Sejmu
Wicemarszałkowie Sejmu według wielkości klubu, który reprezentują
Przewodniczący klubów poselskich, według wielkości klubu
Wiceprzewodniczący klubów w tej samej kolejności
Przewodniczący kół poselskich, według wielkości kół
Wiceprzewodniczący kół jw.
Prawa strona jest bardziej honorowa
Po prawej stronie siedzi gość honorowy
Po prawej stronie wiszą flagi narodowe gościa
Pierwszeństwo liczymy zawsze od prawej strony gospodarza i zanim rozsadzimy gości musimy według zasad podstawowych uszeregować gości, bądź dostajemy informację jakie jest pierwszeństwo gości
Zasady Dodatkowe Pierwszeństwa Gości
Zasada może różnić się w zależności od praktyki i zwyczaju stosowanego w różnych państwach
Rodzaj uroczystości
W domu obcokrajowca pierwszeństwo ma przedstawiciel kraju przyjmującego
Funkcje bardziej “ogólne” mają pierwszeństwo przed funkcjami bardziej szczegółowymi
Zasada pierwszeństwa w czasie rozmów dyplomatycznych
Rozmowy w cztery oczy
Rozmowy dwustronne
Podpisywanie umów bilateralnych
Spacer po ulicy
Precedencja przy opuszczaniu windy
Przyjęcia
Ustalona kolejność
Zasady Pierwszeństwa na Konferencjach i Szczytach Międzynarodowych
Rozdzielenie rang szefa delegacji i czasu sprawowania urzędu
Zasada suwerennej równości państw
Porządek alfabetyczny
Specjalne względy
Uznanie Państwa i Nawiązanie Stosunków Dyplomatycznych
Ustanowienie stosunków dyplomatycznych pomiędzy państwami oraz wysłanie stałych przedstawicieli dyplomatycznych następuje za wzajemną zgodą.
Stosunki dyplomatyczne - między dwoma uznającymi się wzajemnie państwami ustanawiane dobrowolnie na podstawie porozumienia
Prawo legacji - uprawnienie podmiotu prawa międzynarodowego do wysłania (prawo czynne) i przyjmowania (bierne prawo) obcych przedstawicieli dyplomatycznych, jednak tylko za obopólną zgodą zainteresowanych stron
Uznanie de facto
Uznanie de iure
Uznanie wyraźne
Uznanie milczące
!Nawiązanie stosunków dyplomatycznych oznacza uznanie państwa, ale uznanie państwa nie jest równoznaczne z nawiązaniem stosunków dyplomatycznych!
Tryb Mianowania i Odwoływania Ambasadorów w Polsce
Ambasadora mianuje i odwołuje prezydent RP na wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych, zaakceptowanych przez Prezesa Rady Ministrów
Stałego Przedstawiciela PR przy Unii Europejskiej mianuje i odwołuje prezydent RP na wspólny wniosek ministra właściwego do spraw zagranicznych oraz ministra właściwego do spraw członkostwa RP w UE, zaakceptowany przez Prezesa Rady Ministrów
W celu oceny kandydatów do objęcia funkcji ambasadora w państwie przyjmującym albo ambasadora przy organizacji międzynarodowej tworzy się Konwent Służby Zagranicznej
Minister właściwy do spraw zagranicznych przed skierowaniem wniosku zasięga opinii Konwentu
Przygotowanie Przyjazdu Ambasadora
Charge d’affaires:
Ustala termin wręczenia listów uwierzytelniających
Ustala strój
Ustala ceremoniały, wykaz wizyt szefa misji i jego małżonki
Zawiadamia o dacie przybycia szefa misji protokół dyplomatyczny i dziekana korpusu
Zawiadamia zarząd lotniska (dworca) o dacie przybycia ambasadora
Powitanie na lotnisku przez dyrektora protokołu i charge d’affaires
Pierwsza wizyta ambasadora u dyrektora departamentu (wręcza kopie przemówień)
Wizyta u ministra spraw zagranicznych, wręczenie kopii listów uwierzytelniających oraz listów odwołujących poprzednika
Ceremonia wręczenia listów uwierzytelniających
Audiencja prywatna
Rozsyła się noty podpisane do szefów misji państw, z którymi utrzymywane są stosunki dyplomatyczne
Wizyty kurtuazyjne, według zasad pierwszeństwa + wysyłanie biletów wizytowych, rewizyty
Korespondencja Dyplomatyczna
Instrument dyplomacji państwa - pisma urzędowe wymieniane między organami państw lub organizacji międzynarodowych upoważnionych do reprezentowania państwa na zewnątrz
Obrót pism między państwami
Przedmiot korespondencji
Wszystkie sprawy interesujące państwa
Zagadnienia poruszane w korespondencji należy dopasować do odpowiedniej formy pisma
Formy korespondencji
Pełnomocnictwa
Listy: wprowadzające, uwierzytelniające, odwołujące, rekredencyjne, orędzia, posłania, listy odręczne
Korespondencja dyplomatyczna sensu stricte - korespondencja wysyłana przez wyższych funkcjonariuszy w formie not za pośrednictwem MSZ
Formy grzecznościowe
Noty
Noty
Nota osobista
Noty werbalne, słowne
Nota identyczna
Papier notowy
Reakcja na otrzymanie noty
Noty dyplomatyczne sensu stricte
Nota ogólna powiadamiająca
Nota identyczna
Nota zbiorowa
Nota protestacyjna
Memorandum
Aide-memoire
Pro memoria
Depesze Clarisy
Wizytówka Jako Forma Korespondencji
Wizytówki: zawodowe w wersji polskiej, zawodowe w wersji angielskiej, osobiste, wspólne z małżonkiem, karty do korespondencji
Przeznaczenie: złożenie wizyty jako forma korespondencji wraz z zastosowaniem skrótów, jako identyfikacja rozmówcy, karta przesyłowa zawiadamiająca
Formy Pracy Personelu Dyplomatycznego
Funkcje misji dyplomatycznej
Reprezentowanie państwa wysyłającego w państwie przyjmującym
Ochrona interesów państwa wysyłającego i jego obywateli
Prowadzenie rokowań z rządem państwa przyjmującego
Zaznajamianie się wszelkimi legalnymi sposobami z warunkami panującymi w państwie przyjmującym oraz zdawanie z tego relacji
Popieranie przyjaznych stosunków między państwami we wszystkich dziedzinach
Wizyty Międzynarodowe
Typy wizyt (ze względu na oprawę protokolarną, ceremoniał i czas trwania wizyty):
Wizyta państwowa
Wizyta oficjalna
Wizyta nieoficjalna
Wizyta robocza
Wizyta prywatna
Wizyta incognito
Inny podział to:
Wizyty na najwyższym szczeblu
Wizyty na wysokim szczeblu
Przygotowanie Terminu Wizyty
Ustalenie: terminu i charakteru wizyty
Odbycie misji przygotowawczej w kraju, do którego planowana jest wizyta w składzie: dyrektor Protokołu Dyplomatycznego, dyrektor departamentu politycznego, przedstawiciel BOR, ambasador w odwiedzanym państwie
Cel misji przygotowawczej
Przygotowanie programu politycznego wizyty
Ustalenie składu delegacji
Uzgodnienie przemówień i oficjalnych toastów
Ustalenie szczegółów protokólarnych
Zapoznanie się ze szczegółami zwiedzania
Ustalenie aspektów technicznych
Program szczegółowy i ramowy
Ceremonia Powitania Głowy Obcego Państwa w Protokole Polskim
Powitanie na lotnisku
Następnego dnia lub tego samego, oficjalne powitanie przez prezydenta RP
Defilada kompanii reprezentacyjnej Wojska Polskiego