Od “zbrojnego pokoju” do I wojny światowej
Zjednoczenie Niemiec i kolonia
1871: Zjednoczenie Niemiec zakończone „zbrojnym pokojem”. Proces ten, zainicjowany przez Otta von Bismarcka, doprowadził do utworzenia Cesarstwa Niemieckiego, które było federacją różnych niemieckich księstw i królestw.
Główne zmiany: Niemcy w wyniku zjednoczenia stały się największą potęgą lądową w Europie, z ambicjami kolonialnymi, co zwiększyło ich wpływy na globalnej scenie politycznej. Po zjednoczeniu Niemcy zyskały także dostęp do szerokiego wachlarza surowców i rynków, co umożliwiło dynamiczny rozwój przemysłowy.
Kolonialne ambicje: W końcu XIX wieku Niemcy zaczęły rywalizować z innymi mocarstwami o kolonie w Afryce i Azji. Ich żądania kolonialne, takie jak dążenie do zdobycia terenów w Afryce jak Namibia i Togo, przyczyniły się do wzrostu napięć między mocarstwami europejskimi, które rywalizowały o ziemie, surowce i rynki.
I wojna światowa: Konflikty i sojusze
1882: Powstanie Trójprzymierza, sojuszu pomiędzy Niemcami, Austro-Węgrami i Włochami, mającego na celu wzajemną obronę w przypadku ataku ze strony innych mocarstw, w tym Francji i Rosji.
1907: Powstanie Trójporozumienia (Ententy), które łączyło Francję, Wielką Brytanię i Rosję przeciwko Trójprzymierzu, co stworzyło napięty klimat polityczny w Europie.
28 czerwca 1914: Zamach w Sarajewie na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda, co stało się bezpośrednią przyczyną wybuchu wojny. Zamach ten był wykonany przez Gavrilo Principa, członka serbskiej organizacji narodowej Młoda Bośnia.
28 lipca 1914: Po serii dyplomatycznych napięć i ultimatum wysuniętego przez Austro-Węgry, wybuch I wojny światowej przez wypowiedzenie wojny Serbii. Odpowiedzią Rosji na tę wypowiedzenie wojny było mobilizowanie armii, co doprowadziło do zaangażowania w konflikt kolejnych mocarstw.
Przykłady militarystycznych państw uczestniczących: Niemcy, Austro-Węgry, Włochy (Trójprzymierze) oraz Francja, Wielka Brytania, Rosja (Ententa).
Przyczyny I wojny światowej
Główne spory z przełomu XIX i XX wieku:
Ambicje Rzeszy: Niemcy dążyły do dominacji w Europie, co prowadziło do rywalizacji z głównymi mocarstwami, szczególnie z Wielką Brytanią.
Francja: Po przegranej wojnie francusko-pruskiej (1870-1871) i utracie Alzacji i Lotaryngii, Francja dążyła do odzyskania utraconych terenów, co stało się kluczową motywacją dla jej działań.
Rosja: Szukała terytorialnych zdobyczy na Bałkanach, mając na celu wsparcie Słowian oraz umocnienie swojej pozycji w regionie.
Bałkany: Ten region stał się punktem zapalnym dla konfliktów, gdzie rywalizowały o wpływy Rosja i Austro-Węgry. Porozumienia i sojusze w tym rejonie były bardzo kruchy.
Zbrojny pokój
Wyścig zbrojeń: Wydatki wojskowe w Europie zwiększały się o 50% na początku XX wieku, co doprowadziło do intensywnego zbrojenia państw, szczególnie w Niemczech, gdzie zwiększono inwestycje w marynarkę wojenną.
Działania te prowadziły do napięć w relacjach z Wielką Brytanią, której dominacja na morzu była zagrożona.
Termin „zbrojny pokój” odnosi się do sytuacji, gdzie państwa rywalizują o przewagę militarną, ale jednocześnie unikają otwartego konfliktu, co trwało aż do wybuchu I wojny światowej.
Wybuch I wojny światowej
Zamach Gawriła Principa na arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie zapalił iskrę, która doprowadziła do konfliktu zbrojnego.
Ultimatum Austro-Węgier dla Serbii: Po zamachu, Austro-Węgry wystosowały ultimatum do Serbii, co stało się punktem zapalnym dla rozwoju wojny.
28 lipca 1914: Wypowiedzenie wojny Serbii, co uruchomiło reakcję dominowania przez Rosję oraz wciągnięcie kolejnych mocarstw do wojny, co przekształciło lokalny konflikt w wojnę światową.
Wczesne dni wojny
1914: Mimo początkowego entuzjazmu społecznego i masowych mobilizacji, sytuacja stawała się coraz bardziej napięta. Młodzież domagała się wojny, a rządy krajów starały się opanować sytuację.
Działania wojenne w 1914 roku: Niemcy zaatakowały Francję poprzez neutralną Belgię, wdrażając plan Schlieffena, który zakładał szybkie pokonanie Francji, a następnie skierowanie się na Rosję.
Bitwa nad Marną (wrzesień 1914): W wyniku walk Niemcy musieli się wycofać, co nazwano „cudem nad Marną”, a konflikt zamienił się w wojnę pozycyjną na długości 600-kilometrowej linii frontu.
Wojna pozycyjna prowadziła do umacniania pozycji i gromadzenia fortów, co znacząco przedłużało konflikt.