Notes on Written Language

Γραπτός Λόγος

Φύση και Διδασκαλία του Γραπτού Λόγου

• Ο συγγραφέας δημιουργεί μια εσωτερική αναπαράσταση, σχεδιάζει και σκέφτεται, και στη συνέχεια παρουσιάζει τις σκέψεις του σε γραπτή μορφή.

Συστατικά του Γραπτού Λόγου (Hammill, Bartel, Gould, Isaacson)

• Γνωστικά: Ικανότητα παραγωγής γραπτού λόγου με νόημα.
• Υπόβαθρο: Γνώσεις και εμπειρίες του παιδιού.
• Έκταση: Ποσοτική ανάπτυξη του κειμένου.
• Γλωσσικά: Στοιχεία συντακτικά και μορφολογικά.
• Σημασιολογικά: Οργάνωση κειμένου και λεξιλόγιο.
• Σύνταξη: Τρόπος σύνδεσης λέξεων για δημιουργία προτάσεων.
• Στυλιστικά: Σημεία στίξης και χρήση κεφαλαίων γραμμάτων.
• Γραφοσυμβολικά: Καλλιγραφία και ορθογραφία.
• Λεξιλόγιο: Πλήθος και είδος των λέξεων.
• Μηχανικά: Σημεία στίξεως.
• Περιεχόμενο: Πληροφορίες εντός του κειμένου.

Δεξιότητες Παραγωγής Λόγου

• Εσωτερική κινητοποίηση
• Σκέψη
• Οργάνωση
• Χειρισμός της γλώσσας
• Επανεξέταση κειμένου
• Ορθογραφία
• Καλλιγραφία
• Ολοκληρωμένη εικόνα
• Δύο ρόλοι:
  • Συγγραφέας: Συλλέγει και συνδέει ιδέες.
  • Γραμματέας: Ελέγχει ορθογραφία και σύνταξη.

Στάδια Δημιουργίας Κειμένου

• Δυναμική διεργασία σε τρία στάδια:
  • Εξιστόρηση: Παρουσίαση όλων των ιδεών.
  • Πρόχειρη γραφή: Παρουσίαση ιδεών και επιλογή του τι θα γραφεί.
  • Επανεξέταση/Διόρθωση: Αλληλεπίδραση με το κείμενο και διορθώσεις.

Ρόλοι για Κατανόηση Γνωστικών Λειτουργιών της Γραφής

• Τρελός: Παραγωγή πολλών ιδεών.
• Αρχιτέκτονας: Επιλογή ιδεών και δημιουργία σχεδίου.
• Ξυλουργός: Συνδέσεις.
• Δικαστής: Κριτική για πειστικότητα.

Η Διαδικασία της Γραφής

• Μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες αντιμετωπίζουν προβλήματα στη γραφή.
• Τρία βήματα διδασκαλίας:
  • Προγραφή
  • Γραφή
  • Μεταγραφή

Προγραφή

• Βασικός σχεδιασμός.
• Σκέψη και συζήτηση πάνω σε ένα θέμα.
• Χρήση εμπειριών και γνώσεων.
• Καθορισμός στόχου.
• Οργάνωση πληροφοριών.
• Σχεδιασμός μεταφοράς στον γραπτό λόγο.

Στάδιο της Γραφής

• Μεταφορά σκέψεων στον γραπτό λόγο.
• Στόχος: Παραγωγή γραπτού λόγου με νόημα.
• Κατάταξη ορθογραφίας.

Στάδιο της Μεταγραφής

• Έλεγχος και επανεξέταση του κειμένου.
• Αλλαγές περιεχομένου και σύνταξης.
• Αναγνώριση κενών.
• Συμπλήρωση πληροφοριών.
• Τροποποίηση δομής προτάσεων.
• Βελτίωση σύνδεσης ιδεών.
• Έλεγχος μηχανικών λαθών (στιγμής στίξης, κεφαλαία, ορθογραφία).
• Βελτίωση γενικής μορφής.

Διαταραχές της Γραφής

• Δυσγραφία ή αγραφία.
• Αδυναμία γραφής χωρίς άλλα συμπτώματα.
• Επηρεάζονται: Ορθογραφία, συντακτικό, οργάνωση, αντίληψη αναγνώστη.

Δυσκολίες Μαθητών με Μαθησιακές Δυσκολίες

• Παραγωγή ιδεών.
• Οργάνωση κειμένων.
• Περιορισμένη μεταγνωστική γνώση.
• Αδυναμία παραγωγής ιστορίας με συνοχή.
• Σύντομα κείμενα.
• Πολλά μηχανικά λάθη.
• Έλλειψη ενδιαφέροντος για γνωστικά συστατικά.
• Επικέντρωση σε μηχανικές διορθώσεις.
• Αδυναμία σύνδεσης γνώσεων και εμπειριών.
• Δεν έχουν επαρκείς γνώσεις.
• Αδυναμία έκφρασης ιδεών γραπτά.
• Φτωχό λεξιλόγιο.
• Λιγότερη γραφή σε σύγκριση με τους συνομηλίκους.
• Μικρά κείμενα.
• Διαδικασία ερώτησης-απάντησης χωρίς οργάνωση.
• Χρόνος στο σχεδιασμό.
• Αποτυχία αποτελεσματικών στρατηγικών.
• Δυσκολία ως προς τον στόχο.
• Άσχετες πληροφορίες.
• Έλλειψη συμπεράσματος.

Γραφή και Μαθησιακές Δυσκολίες

• Σαν να χτίζεις σπίτι χωρίς σχέδιο.
• Βελτίωση με μείωση απαιτήσεων ορθογραφίας/μηχανικών λαθών.

Σχεδιασμός Προγράμματος Διδασκαλίας Γραφής

• Δύο κατηγορίες:
  • Επικέντρωση σε δεξιότητες χωρίς γενίκευση εφαρμογής.
  • Εστίαση σε γενικευμένη εφαρμογή και διαδικασία χωρίς βοήθεια σε επιμέρους δεξιότητες.

Προγράμματα Διδασκαλίας

• Συνεχής διόρθωση λαθών.
• Ολιστικές προσεγγίσεις: μάθηση μέσω της ίδιας της γραφής.
• Διδασκαλία πρέπει να περιλαμβάνει ευφράδεια, σύνταξη, λεξιλόγιο, περιεχόμενο και κανόνες.

Στρατηγικές Διδασκαλίας για Μ.Δ.

• Θετικές συνέπειες στην προσέγγιση και ποιότητα.
• Διδασκαλία στρατηγικών αυτοκαθοδήγησης με θετικά αποτελέσματα.
  • Αριθμός λειτουργικών στοιχείων.
  • Πληρότητα ιστοριών.
• Δυνατότητα δημιουργίας σχεδίου, στόχων, παραγωγής ιδεών και τοποθέτησής τους σε λογική ακολουθία.

Προγραφή (Διευρυμένο)

• Δασκάλα βοηθά στην επιλογή θέματος.
• Ομαδικές συζητήσεις.
• Προσαρμογή στις προσωπικές εμπειρίες.
• Προηγούμενη γνώση ως έναρξη.
• Βελτίωση με συχνές δραστηριότητες.
• Ανατροφοδότηση από δασκάλα και συμμαθητές.
• Ευφράδεια: Γράψιμο ονομάτων ή μηνυμάτων.

Βασικά Στοιχεία Ιστορίας

• Χώρος, πρόβλημα, στόχος, δράση, αποτέλεσμα.
• Τεχνική ιστού για οργάνωση ιδεών.
  • Κεντρική ιδέα στο κέντρο.
  • Σύνδεσμοι με υποστηρικτικές πληροφορίες.
    • Τίτλος
    • Περιβάλλον
    • Πρόβλημα/στόχος
    • Δράσεις
    • Αποτέλεσμα

Γραφή - Σημασιολογικά Στοιχεία

• Στρατηγικές οργάνωσης και εμπλουτισμός λεξιλογίου.
• Οπτικά βοηθήματα (σχήματα, διαγράμματα).
• Τοποθέτηση εικόνων σε χρονολογική σειρά.
• Σχεδιασμός περιγράμματος ιστορίας.
• Πλαίσιο κειμένου με κενά.
• Τεχνική πιθανών παραγράφων.
• Τεχνική ολοκλήρωσης κειμένου.
• Φτωχό λεξιλόγιο.
• Χρήση γενικών λέξεων.
• Αδυναμία ανάκλησης λέξεων.
• Αντικατάσταση με λέξεις διαφορετικού νοήματος.
• Εισαγωγικές λέξεις ή νύξεις (πρώτον, επίσης, ωστόσο, επειδή).

Συντακτικά και Μορφολογικά Στοιχεία

• Δυσκολίες και γραμματικά λάθη.
• Αντικατάσταση μέρους πρότασης.
• Σύνδεση φράσεων ή λέξεων.
• Συμπλήρωση κενών (ρήματα).
• Καρτέλες με χρώμα, μέγεθος και υλικό για μέρη του λόγου.
• Μετατροπή πρότασης σε ερωτηματική, καταφατική, αρνητική.
• Αλλαγή αριθμού ή χρόνου.

Γραφοσυμβολικά Συστατικά

• Ορθογραφία, στίξη, κεφαλαία.
• Διδασκαλία μέσα από τα γραπτά κείμενα των παιδιών.
• Υπαγόρευση ιστοριών στη δασκάλα.

Προτεινόμενες Δραστηριότητες

• Αντικαταστάσεις λέξεων με συνώνυμα.
• Κατηγορίες λέξεων (ζώα, φυτά, λαχανικά, ήρωες Ομήρου, επαναστάσεις, ήρωες, ποιητές, συγγραφείς).

Συμπλήρωση Κενών (Επίθετα, Επιρρήματα, Ουσιαστικά)

• Επιλογή και αφαίρεση λέξεων.
• Προβολή ιστορίας.
• Συμπλήρωση κενών.
• Χρήση ποικίλων λέξεων.

Δημιουργία Προτάσεων

• Τρία σετ καρτών: υποκείμενα, ρήματα, αντικείμενα.
• Διαβάζουν τις κάρτες.
• Τι κοινό έχουν.
• Λίστες λέξεων.
• Δημιουργία προτάσεων.

Εμπλουτισμός Προτάσεων

• Δομή υποκείμενο-ρήμα.
• Επίθετα.
• Ένας ---------, --------------- και --------------- σκύλος τρώει.

Αναζήτηση Εναλλακτικών Λύσεων

• Αντικείμενα στο σπίτι.
• Που τοποθετείται.
• Δραστηριότητα:
  • Λεφτά
  • Κάλτσες
  • Μήλα
  • Ντουλάπα, πορτοφόλι, κουζίνα, συρτάρι, ράφι, ψυγείο, πλυντήριο, μπάνιο, καλάθι, μπαλκόνι, γραφείο

Αναζήτηση Εναλλακτικών Λύσεων (Λέξεις)

• Συνηθισμένες και σπάνιες λέξεις για αντικείμενα.
• π.χ. Μπάλα, στρογγυλή, κύκλος

Τρίτο Επίπεδο

• Χρήσεις αντικειμένων.
• Συνηθισμένη χρήση.
• Άλλες χρήσεις.

Οργάνωση Σκέψης

• Εικόνα.
• Τι συνέβη πριν.
• Τι συνέβη στην εικόνα.
• Τι συνέβη μετά.
• Συγγραφή ιστορίας.

Έναρξη Ιστορίας

• Παράγραφος από ιστορία.
• Τρόπος έναρξης.
• Τρόποι έναρξης:
  • Περιγραφή τοπίου
  • Περιγραφή προσώπου
  • Μια πράξη
  • Μια συζήτηση

Σκέφτομαι και Γράφω

• Βοήθεια για στοιχεία ιστορίας:
  • Τίτλος
  • Χαρακτήρες
  • Πρόβλημα
  • Τόπος
  • Χρόνος
  • Αντιμετώπιση
  • Τέλος