HOOFDSTUK 4 g.docx

HOOFDSTUK 4: HET SKELETSTELSEL

4.1 SKELETSYSTEEM BESTAAT UIT BINDWEEFSEL

Drie soorten bindweefsel

Bot: Harde elementen van het skelet
Ligamenten: Dicht vezelig bindweefsel & Bevestig botten aan andere botten

3. Kraakbeen:

- Gespecialiseerd bindweefsel, vezels van collageen en elastiek in een gelachtige grondsubstantie
- Kussens wervels
- Vermindert wrijving in gewrichten

BONES ARE THE HARD ELEMENTS OF THE SKELETON

Hard, stijf uiterlijk door niet-levende extracellulaire kristallen van calciummineralen
Levend weefsel dat verschillende soorten cellen bevat die betrokken zijn bij botvorming en remodellering
Vijf belangrijke functies van bot
1. Steun
2. Bescherming
3. Beweging
4. Vorming van bloedcellen
5. Minerale opslag

o Calcium o Fosfaat

BOT BEVAT LEVENDE CELLEN
Diafyse = cilindrische Schacht. Een centrale holte is gevuld met geel beenmerg ( kan worden gebruikt voor energie)
Epifyse= vergrote knop aan elk uiteinden. Sponsachtige bot gevuld met rood beenmerg
- - Speciale cellen genaamd stamcellen in het rode beenmerg produceren rode en witte bloedcellen en

bloedplaatjes

- - Compact bot en bijna vaste structuur is, met centrale kanalen die zenuwen en bloedvaten.
Periosteum= De buitenkant van het bot is bedekt met een taaie laag bindweefsel dat gespecialiseerde botvormende cellen bevat
Bot bestaat grotendeels uit extracellulaire afzettingen van calciumfosfaat die levende cellen omsluiten= osteocyten
Osteocyten zijn gerangschikt in ringen in cilindrische structuren= osteon
Osteocyten die het dichtst bij het centrum van een osteon ontvangen voedingsstoffen door diffusie van

bloedvaten die die door een centraal kanaal lopen (Haversiaans kanaal).

Als het bot zich ontwikkelt en hard wordt, raken de osteocyten opgesloten in holle kamers = lacunen
De osteocyten blijven echter in direct contact met elkaar via dunne kanalen = canaliculi
Binnen de canaliculi zijn uitbreidingen van het celcytoplasma in aangrenzende osteocyten met elkaar

verbonden door gap junctions (kanalen die de beweging van ionen, water en andere moleculen tussen

twee aangrenzende cellen).

Door voedingsstoffen uit te wisselen via gap junction kunnen osteocyten van voedingsstoffen worden

voorzien, zelfs de meeste osteocyten zich niet in de buurt van een bloedvat bevinden.
• Afvalproducten die door de osteocyten worden geproduceerd, worden in omgekeerde richting

uitgewisseld en door bloedvaten uit het bot verwijderd.

Gedownload door: emmavandoninck83 | emmavandoninck@gmail.com

Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

maand verdienen?

Wil jij €76 per

Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen

LIGAMENTEN HOUDEN BOTTEN BIJ ELKAAR

Bestaat uit dicht vezelige bindweefsel
Dicht op elkaar geplaatste collageenvezels in dezelfde richting met een fibroblasten ertussen.
Ligamenten geven stevigheid aan bepaalde gewrichten terwijl ze toch de botten ten opzichte van elkaar

kunnen bewegen.

KRAAKBEEN GEEFT STEUN

Bevat vezels van collageen en/of elastine in een grondsubstantie van water en andere materialen.
Kraakbeen, gladder en flexibeler dan bot
Er zijn drie soorten kraakbeen in het menselijk skelet.

- Vezelkraakbeen:
o Bestaat uit collageenvezels in dikke bundels
o Het is goed bestand tegen druk en spanning goed
o De tussenwervelschijven tussen de wervels en ook bepaalde schijfachtige ondersteunende

structuren in het kniegewricht menisci, zijn gemaakt van vezelkraakbeen. - Hyalien kraakbeen

o Is een glad, bijna glazig kraakbeen van dunne collageenvezels.
o Het vormt de embryonale structuren die later de botten worden.
o Het bedekt ook de uiteinden van volwassen botten in gewrichten, waardoor een glad,

wrijvingsarm oppervlak ontstaat. - Elastisch

o Kraakbeen bestaat voornamelijk uit elastinevezels, dus het is zeer flexibel.
o Het geeft structuur aan het buitenoor en aan het strotklepje, een flap die het strottenhoofd

bedekt tijdens het slikken.

Gedownload door: emmavandoninck83 | emmavandoninck@gmail.com Wil jij €76 per

Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?

Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen

4.2 BOTTEN ONTSTAAN UIT KRAAKBEEN

Vroege stadia: foetale ontwikkeling
- - Rudimentaire modellen van toekomstige botten gemaakt van hyalien kraakbeen door

kraakbeenvormende cellen = chrondroblasten

- - 2-3 maanden beginnen chrondoblasten af te sterven en lost kraakbeen op
- - Ontstaat ruimte voor bloedvaten
Periosteum begint zich te vormen. De bloedvaten vervoeren botvormende= osteoblasten
- - Osteoblasten scheiden een mengsel van eiwitten= osteoid
- - Ze scheiden ook enzymen af die de kristallisatie van harde minerale zouten van calciumfosfaat rond en

tussen de osteoïde zijn.

Sommige botten→ lange botten blijven langer worden tijdens de kindertijd en adolescentie. Dit komt

omdat chondroblasten en osteoblasten actief blijven in een smalle strook kraakbeen genaamd de groeiplaat

4.3 VOLWASSEN BOT ONDERGAAT HERMODELLERING EN REPARATIE

Bot is een dynamisch weefsel
Wordt voortduren vervangen, verbouwd en hersteld
Osteoclast zorgt voor botopbouw en herstel

BOTTEN KUNNEN VERANDEREN IN VORM, GROOTTE EN STERKTE

Door drukkrachten en elektrische stroompjes
De homeostase van de botstructuur hangt af van het precieze evenwicht van de

activiteiten van osteoclasten en osteoblasten.

CELLEN DIE BETROKKEN ZIJN BIJ DE ONTWIKKELING EN HET ONDERHOUD VAN BOT

Chondroblasten: kraakbeenvormende cellen
Osteoblasten: jonge botvormende cellen
Osteocyten: rijpe botcellen
Osteoclasten: botoplossende cellen

Gedownload door: emmavandoninck83 | emmavandoninck@gmail.com

Wil jij €76 per

Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

maand verdienen?

Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen

BOTCELLEN WORDEN GEREGULEERD DOOR HORMONEN

Bijschildklierhormoon (PTH)
- - De secretie van PTH neemt toe wanneer de bloedspiegels van Ca++ dalen
- - Stimuleert osteoclasten om meer bot oplossende enzymen af te scheiden
Calcitonine
- - De secretie van calcitonine neemt toe wanneer de bloedspiegels van Ca++ hoog zijn
- - Stimuleert osteoblasten om calcium en fosfaat aan bot toe te voegen

BOTHERSTEL

Gebroken bot kan weken tot maanden duren voor herstel
Afhankelijk van leeftijd
Hematoom = na breuk bloeden de bloedvaten dat

gestold bloed wordt

Ontsteking, zwelling en pijn kunnen in dit stadium

optreden.

Het herstelproces begint binnen enkele dagen als

fibroblasten naar het gebied migreren.

Sommige van de fibroblasten worden chondroblasten, en samen produceren ze een taaie

vezelkraakbeenverbinding, een eelt tussen de twee gebroken uiteinden van het bot.

Een eelt kan worden gevoeld als een harde, verhoogde ring op de plaats van de breuk.
Dan komen de osteoclasten en beginnen dode fragmenten van het oorspronkelijke bot en de bloedcellen

van het hematoom.

Tenslotte komen de osteoblasten om osteoïde matrix af te zetten en de kristallisatie van calciumfosfaat

mineralen, waardoor het eelt wordt omgezet in bot.

Uiteindelijk wordt de tijdelijke verbinding dicht en hard...
Botten breken zelden twee keer op dezelfde plek omdat de herstelde verbinding iets dikker blijft dan het

oorspronkelijke bot.

4.4 BOTTEN IN ELKAAR TE LATEN PASSEN TOT AAN HET SKELET

HET AXIALE SKELET VORMT DE MIDDELLIJN VAN HET LICHAAM

• Schedel, borstbeen, ribben, wervelkolom, borstbeen

DE SCHEDEL: SCHEDEL- EN GEZICHTSBEENDEREN

• De schedelbeenderen zijn platte botten in de schedel die de hersenen omsluiten en beschermen.

Gedownload door: emmavandoninck83 | emmavandoninck@gmail.com

Wil jij €76 per

Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

maand verdienen?

Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen

Het tongbeen maakt geen direct contact met de andere botten van het axiale skelet
Het is alleen met het slaapbeen verbonden door ligamenten.
Het dient als aanhechtingspunt voor de spieren van de tong, het

strottenhoofd en de keelholte.

Vanwege zijn positie, wordt het zelden gebroken door een ongeval. In

gevallen van vermoedelijke moord, wordt een gebroken tongbeen echter beschouwd als een sterke aanwijzing van opzettelijke wurging.

De ribben en het borstbeen: bescherming van de borstholte
De mens heeft 12 paar ribben . Eén uiteinde van elke rib vertakt zich vanuit de thoracale regio van de wervelkolom
De andere uiteinden van de bovenste zeven paar zijn via kraakbeen aan het borstbeen, een plat bladvormig bot
Ribparen 8-10 zijn met de zevende rib verbonden door kraakbeen, en hechten dus indirect aan het borstbeen.
De onderste twee paar ribben worden zwevende ribben genoemd, omdat ze helemaal niet aan het borstbeen vastzitten.
De ribben, het borstbeen en de wervelkolom vormen een beschermende ribbenkast die het hart, de longen, en andere organen van de borstkas.
De ribbenkast helpt ons ook bij het ademen, omdat de spieren tussen de ribben tijdens het ademen, waardoor de borstholte groter wordt en de longen opblazen.
De basis van het borstbeen is verbonden met het middenrif, een spier die belangrijk is voor de ademhaling.

Gedownload door: emmavandoninck83 | emmavandoninck@gmail.com Wil jij €76 per

Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar. maand verdienen?

Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen

APPENDICULAIR SKELET - BOTTEN VAN DE AANHANGSELS EN HUN BEVESTIGINGSSTRUCTUREN

• Borstgordel, armen, bekkengordel, benen
DE BORSTGORDEL GEEFT FLEXIBILITEIT AAN DE BOVENSTE LEDEMATEN

DE BEKKENGORDEL ONDERSTEUNT HET LICHAAM

Gedownload door: emmavandoninck83 | emmavandoninck@gmail.com

Wil jij €76 per

Dit document is auteursrechtelijk beschermd, het verspreiden van dit document is strafbaar.

maand verdienen?

Stuvia - Koop en Verkoop de Beste Samenvattingen

4.5 GEWRICHTEN (ARTICULATIES) VORMEN VERBINDINGEN TUSSEN BOTTEN

Ingedeeld op mate van beweging
Vezelig gewricht

- Onroerend
o Voorbeeld: gewrichten tussen platte botten van de schedel

• Kraakbeengewricht
- Enigszins beweeglijk, kraakbeenverbinding

o Voorbeeld: gewrichten tussen aangrenzende wervels • Synoviaal gewricht

- Vrij te bewegen
- Botten gescheiden door met vloeistof gevulde holte

GEWRICHTEN VARIËREN VAN ONBEWEEGLIJK TOT VRIJ BEWEEGBAAR

LIGAMENTEN, PEZEN EN SPIEREN VERSTERKEN EN STABILISEREN GEWRICHTEN

Botten verbinden met spieren
Ligamenten en pezen bevatten collageen→sterk en flexibel

4.6 ZIEKTEN EN AANDOENINGEN VAN HET SKELETSTELSEL

Verstuikingen
Uitgerekte of gescheurde ligamenten
Genees langzaam (weinig cellen en slechte bloedtoevoer)
Bursitis en tendinitis
Ontsteking van bursae of pezen
Artritis: ontsteking van gewrichten
Artrose
Reumatoïde artritis
Osteoporose: botverkalking