Antropologia bada kultury i społeczeństwa na całym świecie, początkowo skupiając się na kulturach pierwotnych poza Zachodem.
Zakres badań jest podobny do socjologii, ale socjologia koncentrowała się na społeczeństwach Zachodu, opierając się na znajomości kontekstu historycznego, politycznego, ekonomicznego i społecznego.
Antropolodzy badający kultury odległe od Europy musieli rozpoznawać kontekst i interpretować go za pomocą znanych kategorii badawczych.
Definicje:
Jack Eller: Antropologia społeczna/kulturowa to nauka o różnorodności zachowań ludzkich w teraźniejszości, dążąca do zrozumienia przyczyn tych zachowań.
Badanie etnograficzne: Pisemna relacja o konkretnej kulturze, obejmująca opis środowiska, ekonomii, pokrewieństwa, polityki, wierzeń i zmian kulturowych (J. Eller).
Antropologia kulturowa: Badanie systemów społecznych, holistyczne podejście do pokrewieństwa, polityki, religii, ekonomii, funkcji rytuałów, magii i procesów zmian społecznych. Klasycy dziedziny (A. Radcliffe-Brown, E. Evans-Pritchard) skupiali się na społeczeństwach małych, nierozwiniętych i pierwotnych.
Taken-for-granted: Wyjaśnianie i rozumienie oczywistości, czyli elementów kultury przyjmowanych bez wyjaśnień.
Współczesne zainteresowania antropologii kulturowej: Koncentracja na społeczeństwach nowoczesnych i industrialnych, z naciskiem na analizę wzorów, symboli, struktur, wartości, norm, idei, instytucji i znaczeń w kulturze.
Kultury: Są podobne, różnice dają się wyjaśnić, badania przybliżają i wyjaśniają inność. Badacze muszą zastanowić się nad znaczeniami tworzonymi przez ich własną kulturę.
Rekonceptualizacja antropologii kulturowej
Zjawiska:
Kolonializm i uzyskanie niepodległości: Kolonializm wciągnął odległe społeczeństwa w orbitę zależności od Zachodu, co spowodowało zmiany i nierówności.
Ruchy narodowościowe i ruchy rdzennych ludów: Zmieniły one pasywne obiekty badań antropologicznych w aktywne podmioty.
Modernizacja i globalizacja: Zagrażają kulturom, integrując się w system światowy, gdzie bogactwo i władza są skupione w centrach, prowadząc do nierówności.
Glokalizacja: Lokalność łączy się z globalnością, tworząc unikalne kombinacje lokalnych i globalnych elementów.
Powstanie antropologii społecznej
Źródła:
Zainteresowanie innymi kulturami i sposobami życia.
Relacje polityków, podróżników, kupców i misjonarzy od XV wieku.
Odkrycia geograficzne i eksploatacja Nowego Świata.
Herodot: Opis Scytów jako barbarzyńców i nomadów w V w. pne.
Tukidydes: (”Wojna peloponeska”).
Cezar: (”O wojnie galijskiej”).
Marco Polo: (”Opisanie świata”).
Herodot (484-426): „Dzieje” – relacja z wojen perskich, geografii i historii Grecji, Persji, Egiptu. Wojna Aten z Persją jako metafora starcia cywilizowanej Hellady z barbarzyńskim Wschodem.
Założenia metodologiczne antropologii kulturowej:
Badania własne
Kwerendy biblioteczne
Wywiady swobodne z przedstawicielami badanej kultury
Respondenci z różnych klas społecznych
Dokładność opisu
Rzetelność w pozyskiwaniu danych
Pogłębianie kontekstu (tło historyczne)
Krytyczne podejście do źródeł
Krytyczna interpretacja
Pytania o przyczyny, skutki, relacje
Rozwój antropologii społecznej
Kontekst historyczny:
Zniesienie niewolnictwa w 1833 roku.
Działania Komisji Parlamentarnej ds. Tubylców i Towarzystwa Ochrony Tubylców na rzecz praw rdzennych mieszkańców Afryki Południowej.
Londyńskie Towarzystwo Etnologiczne (1844) przekształcone w Królewski Instytut Antropologiczny (1871).
Główne nurty antropologii kulturowej:
Ewolucjonizm
Kulturalizm
Funkcjonalizm
Materializm/marksizm
Strukturalizm
Antropologia dynamiczna – współczesna antropologia to wiele nurtów i subdyscyplin, badania dotyczące wszystkich społeczeństw
Antropologia społeczna a antropologia kulturowa
Tradycje:
Brytyjska (antropologia społeczna): Oddzielenie od antropologii fizycznej (genetyka, rasy, paleontologia). Nauka zajmująca się człowiekiem jako istotą społeczną tworzącą kulturę, pokrewna socjologii, badająca życie społeczne ludów pozaeuropejskich, zwłaszcza społeczności przedindustrialnych i pierwotnych.
Amerykańska (antropologia kulturowa): Jednolita dyscyplina (Franz Boas, Ruth Benedict, Margaret Mead), koncentrująca się na kulturowym wymiarze ludzkiej egzystencji. Bada organizację kultury, jej prawa, znaczenie, funkcje, zmienność historyczną i etniczną różnorodność. Kultury obce poznawane są na podstawie długotrwałych badań terenowych.
Współczesność: Podział się zaciera, często mówi się o antropologii społeczno-kulturowej.
Współczesne nurty:
Studia neomarksistowskie
Studia genderowe i antropologia feministyczna
Natives as victims
Postmodernizm
Badania etnograficzne internetu (netnografia)
Natives as victims: Ruch plemion rdzennych domagających się zadośćuczynienia za kolonializm i łamanie praw (Australia, RPA, Indianie północnoamerykańscy).
Perspektywa antropologiczna
Cechy:
Badania porównawcze:
Perspektywa międzykulturowa i porównawcza.
Zainteresowanie zachowaniami ludzkimi w szerokim zakresie.
Badanie kultur, które nie są podobne do własnej.
Dostrzeganie znaczeń, reguł, związków, instytucji i zjawisk, które umykają uwadze członków grup społecznych.
Studia międzykulturowe wskazują na różnorodność kultur i cechy wspólne.
Holizm:
Analiza każdego elementu kultury w powiązaniu z innymi częściami i całością.
Podejście do kultury jako do całości, a nie zbioru cech.
System składający się z elementów wzajemnie powiązanych.
Każdy element realizuje funkcję wobec całości systemu.
Relatywizm kulturowy:
Próba zrozumienia i ocenienia zachowań typowych dla innej kultury w kategoriach właściwych jej standardów.
Różnice między kulturami pod względem postrzegania, interpretowania i wartościowania świata.
To, co normalne, moralne i dobre w jednej kulturze, może być niedozwolone w innej.
Obserwator nie może stosować standardów jednej kultury do innej.
Zjawisko musi być rozumiane i oceniane w odniesieniu do danej kultury.
Relatywizm – Eller:
Nie oznacza, że wszystko jest dopuszczalne i niemożliwe jest dokonywanie ocen. To stanowisko deskryptywne.
Nie oznacza, że wszystko, co zdarza się w danej kulturze, jest dobre/moralne/wartościowe/normalne. Chodzi o zrozumienie Innych, a nie akceptację.
Nie oznacza uznania, że wszystko, w co wierzy się w danej kulturze, jest prawdą.
Nie oznacza, że kultury różnią się pod każdym względem, że nie ma kulturowych uniwersaliów. Mogą istnieć uniwersalne i lokalne znaczenia/wartości.
Nie oznacza, że „wszystko jest względne”, włącznie z samym relatywizmem kulturowym. Chodzi o uświadomienie sobie różnic w ocenach.
Nie oznacza, że nie wolno porównywać kultur – trzeba sprecyzować kategorie i kryteria. Porównywanie bez oceniania.
Kultura
Pojęcie:
Początki w starożytnym Rzymie: colo, colere = uprawiać, hodować.
Utożsamiana z cywilizacją i wartościowana pozytywnie.
Przeciwstawienie kulturze naturze, przekształcanie natury przez człowieka.
Obejmuje wszystko, co zostało wytworzone przez człowieka, zbiorową działalność.
Zachowania wyuczone, nie genetyczne, nabywane przez uczenie się i obcowanie z innymi.
Symboliczny i opisowy charakter, nie wartościujący.
W XVIII w. odnoszona do doskonalenia się człowieka, szeroko używana w XIX w. w odniesieniu do dorobku społeczeństw, zamiennie z „cywilizacją”.
Edward Tylor (1871): Kultura to złożona całość obejmująca wiedzę, wierzenia, sztukę, moralność, prawo, obyczaje i inne zdolności nabyte przez człowieka jako członka społeczeństwa.
Antropologia ewolucjonistyczna: Kultura jako świadome działanie ludzkiej racjonalności. Cywilizacja i kultura wykazują cechę rozwoju – postęp. Nie ma jednej definicji kultury i teorii kultury.
Współczesna koncepcja kultury: Wynik badań antropologii przełomu XIX/XX w. i szkoły F. Boasa, skłaniającej się ku relatywizmowi kulturowemu. Sceptycyzm wobec ewolucji, kategorie takie jak rasa, płeć, wiek są konstruktami kulturowymi.
Atrybuty kultury:
Uczenie się:
Kultury się uczymy. Nikt nie rodzi się z językiem, religią, rolami płciowymi, politycznymi, ekonomicznymi; wyznaczają to biologia, „wrzucenie” w kulturę, opanowanie jej przez enkulturację (od dzieciństwa), obserwację, naśladownictwo.
Uwspólnienie:
Kultura to zasób wspólny, nie własność jednostki, ale wspólnoty, która się nią posługuje, „ma” ją i „wytwarza”. Wyuczone i wspólne sposoby myślenia, odczuwania i zachowywania się. Elementy kultury nie muszą być w pełni podzielane przez wszystkich. Kultura jest przynależna „mniej lub bardziej” jakiemuś społeczeństwu.
Ralph Linton:
Kultura składa się z wielości „typów” i stopni uwspólnienia, polega na dystrybucji.
Pewne jednostki znają i praktykują pewne zachowania i wzorce, a inne jednostki – inne zestawy zachowań.
Uniwersalia: Elementy kulturowe praktykowane przez całe społeczeństwo (język).
Alternatywy: Elementy praktykowane przez pewne jednostki i podgrupy inaczej (kuchnia, religia).
Specjalności: Elementy praktykowane przez jedne jednostki i podgrupy, a przez inne nie (gra na gitarze).
Warianty: Umiejętności i obyczaje wspólne bardzo wąskim kręgom. uniwersalia–alternatywy−specjalnosˊci–warianty = wzorami dystrybucji kultury (Linton)
Symboliczny charakter:
Ludzie nadają i odczytują znaczenia, używają symboli (przedmioty, gesty, dźwięki, obrazy).
Znaczenie jest konwencjonalne, zależne od kultury.
Symbolem są słowa – „książka”, „pies”: bez związku symbolu z określanym przedmiotem.
Geertz: „Kultura jest siecią znaczeń”, stanowimy w niej system znaczeń. Człowiek nie potrafi inaczej doświadczać świata naturalnego i społecznego jak tylko za pośrednictwem symboli kulturowych.
Integralność:
Kultura to złożona całość (Tylor) – żadna kultura nie stanowi pojedynczej całości lub chaotycznej mieszaniny luźnych części. Każda kultura to system składający się z wielu elementów pozostających w pewnych funkcjonalnych związkach. Dla antropologii istotne są 4 obszary funkcjonalności: ekonomia, religia, polityka, system pokrewieństwa. Każda z dziedzin jest odrębna, ale zintegrowana z pozostałymi. Zmiana w którejś z dziedzin ma konsekwencje we wszystkich pozostałych.
Adaptacyjność:
Każde społeczeństwo umiejscowione jest w konkretnym kontekście przestrzennym – środowisku przyrodniczym. Grupa musi zmierzyć się z wyzwaniami i możliwościami (zwierzęta, klimat, ukształtowanie terenu, woda, zasoby). Do środowiska przystosowujemy się behawioralnie, a nie cieleśnie/fizycznie, to skok ponad adaptację fizyczną, zachodzi ona szybko i jest podatna na innowacje.
Etnocentryzm: Studiując kultury, wyrażamy sądy o innych społeczeństwach w kategoriach własnej kultury i uprzedzeń. Etnocentryzm to przekonanie o bezwzględnej wyższości danej kultury nad innymi, a oceny w kategoriach dobry/zły, moralny/niemoralny, normalny/nienormalny, wartościowy/bezwartościowy dokonywane są zawsze z kulturowego punktu widzenia.
Synkretyzm kulturowy: Adolf Bastian wykazywał, że kultury są hybrydami, nie istnieją czyste kultury. Każda kultura czerpie z różnych źródeł, zależy od zapożyczeń i ciągle się zmienia. Różnice kulturowe są wynikiem lokalnych środowisk naturalnych i kontaktów między populacjami. Zapożyczenie to mechanizm zmiany kulturowej. Synkretyzm mówi, że każda kultura to mieszanka elementów włączonych w obieg danej kultury.
Podstawowe formy synkretyzmu: Dyfuzja
Dyfuzji ulega idea, a forma powierzchniowa pozostaje bez zmiany.
Dyfuzji ulega forma a idea pozostaje bez zmian.
Subkultura i kontrkultura:
Subkultura: Grupa w obrębie społeczeństwa wyróżniająca się pewnymi aspektami zachowań (ubiór, język, przekonania, styl życia), która nie jest sprzeczna z wartościami kultury. W antropologii w skład subkultury wchodzą: subkultury etniczne i subkultury młodzieżowe.
Kontrkultura: Kultura grupowa należąca do szerszego systemu kulturowego, posiadająca inne wartości i normy niż kultura dominująca. Jest sprzeczna z kulturą dominującą. Kultura dominująca może z biegiem czasu asymilować wzorce kontrkulturowe lub subkulturowe, np. hipisi w l. 60-70 byli kontrkulturą, obecnie ich wzorce zostały częściowo zasymilowane – to przykład zmiany kulturowej. Subkultury posiadały korelaty związane ze sposobem konstruowania tożsamości ich aktorów: styl ubierania się, rodzaj gustu, preferencje artystyczne, preferencje muzyczne, rastamani, hipisi, punk, grunge, hip hop.
Post-subkultury: Kultury grupowe w ponowoczesności (współcześnie), w których tożsamość aktora jest sfragmentaryzowana, poddana presji mediów masowych, jak również rozproszona. Kultura grupowa konstytuowana jest przez zapożyczenia elementów z innych zjawisk kulturowych, a istotnego znaczenia nabierają moda/ sposób ubierania się, gust, styl. Występują w niej także kontakty zapośredniczone.
David Muggleton: „Wysoki stopień mobilności w sposobie ubierania się staje się źródłem zabawy i przyjemności. Ludzie ci nie muszą przejmować się sprzecznościami pomiędzy tożsamościami związanymi z poszczególnymi subkulturami, ponieważ nie ma mowy o żadnych zasadach, autentyczności, zaangażowaniu ideologicznym – można jedynie grać w stylistyczną grę”.
Podsumowanie:
A.L. Kroeber i C. Kluckhohn:
Kultura jest związana z człowiekiem.
Kultura jest zjawiskiem ponad-jednostkowym (społecznym).
Kultura jest regularna, powtarzalna, częstotliwa.
Kultura jest zbiorem zachowań wyuczonych.
Kultura ma wymiar czasowy.
Kultura ma wymiar przestrzenny.
Kultura jest systemem.
Kultura jest prawidłowa.
Kultura jest aparatem adaptacyjnym człowieka.
Obserwacja
Funkcjonalizm (XX w.): Każdy element kultury ma określoną funkcję, której poznanie jest najważniejszym zadaniem antropologii i nauk społecznych.
Malinowski: Odrzucił dyfuzjonizm i „spekulatywną historię”, skupiając się na funkcjonowaniu kultury w teraźniejszości.
Antropologia gabinetowa: Pierwsi antropologowie (G. Frazer) nie prowadzili badań własnych, bazowali na relacjach innych badaczy.
Obserwacja uczestnicząca: B. Malinowski wprowadził jakościową zmianę w metodzie antropologicznej dzięki badaniom na wyspach Triobrianda.
Długotrwałe badania: Następcy Malinowskiego starali się prowadzić obserwacje przez dłuższy czas (1-2 lata) i uczyć się języka badanej społeczności.
Relacja kultura-struktura społeczna: Nacisk na różnorodne aspekty relacji między kulturą i strukturą społeczną (trudne, bo ludy te nie posiadały pisma).
Od porównań do analizy holistycznej: Od porównań izolowanych zachowań i elementów kulturowych badanych społeczności zwrócono się w stronę intensywnego i holistycznego analizowania struktury.
Etnografia: Poznawania zachowań ludzkich w bezpośrednim kontakcie (obserwacja uczestnicząca i wywiady), dążenie do sensu działań społecznych przez zaangażowanie się badacza w interakcje tworzące rzeczywistość danej grupy (Kristen Hastrup, James Clifford).
Ewolucjonizm: J. Frazer, L.H. Morgan, E. Tylor
Model antropolog-badacz:
Antropolog w metropolii i „człowiek na miejscu” (urzędnicy, misjonarze, kupcy, podróżnicy).
Współpraca z doświadczonym badaczem w terenie.
Generacja „przejściowa” – łączenie modelu Tylora i Morgana z badaniami profesjonalistów w terenie (badania Indian – Biuro Etnologii USA, l. 90. XX w.).
„Notes and Queries on Anthropology for the Use of Travelers and Residents in Uncivilized Lands” (1874): Podręcznik do prowadzenia obserwacji (Royal Anthropological Institute), lista pytań zgrupowanych tematycznie – jak prowadzić badania i poprawić jakość raportów badawczych pisanych w ramach autorskich obserwacji z podróży, z doświadczeń życia w egzotycznych krajach – miało to służyć antropologom pozostającym w zachodnich metropoliach
Brytyjska wyprawa badawcza w Cieśninie Torresa (1898): Badanie wyspiarzy (William H. Rivers, Charles Seligman). Punkt zwrotny w antropologicznym podejściu badawczym
Początki XX w.: F. Boas, B. Malinowski, A. Radcliffe-Brown, M. Mead – badania w terenie, model naukowca z uniwersyteckim przygotowaniem, który wyprowadza teorie z własnych badań obserwacyjnych . Wymóg badań terenowych, obserwacja na miejscu, uczenie się języka, coraz większy rygoryzm metodologiczny.
Malinowski: „Uchwycić tubylczy punkt widzenia”.
Kristen Hastrup: „Obserwacja to cecha dystynktywna praktyki antropologicznej”.
James Clifford: „Społeczność antropologów nie tylko używa terminu badania terenowe, ale sama jest przez ten termin definiowana”. Badania terenowe są rękojmią prawdy o egzotycznej społeczności i znakiem profesjonalizmu”.
Rola informatora-tubylca: Współpraca z antropologiem.
Interpretacja rzeczywistości: Czy antropolog opisuje to, jak widzą świat tubylcy, czy tworzy własną wersję we współpracy z informatorami?
Raport z badań: Publikacja w postaci tekstu, narracji.
Wzmocnienie roli informatora (XX w.): Nadanie tekstowi dialogicznych cech, co „burzy monofoniczny autorytet” (Clifford).
June Nash: „We Eat the Mines, the Mines Eat Us” (1979)
Ralph Bulmer, Ian Majnep: „Birds of My Kalam Country“ (1977)
Joseph B. Casagrande: „In the Company of Man: Twenty Portraits by Anthropologists“ (1960)
Założenia obserwacji:
Praca w terenie.
Spersonalizowany charakter.
Wieloczynnikowość.
Długotrwałe zaangażowanie.
Indukcyjny charakter.
Dialog.
Holistyczny charakter.
Typy obserwacji:
Uczestnicząca (jawna, ukryta)
Nieuczestnicząca
Umiejętności obserwatora:
Zdolności językowe.
Wrażliwość.
Dobra pamięć.
Zamierzona naiwność.
Umiejętności pisarskie.
Role w terminach członkostwa:
Członkostwo peryferyjne: Obserwacja i interakcje, tożsamość insidera, ale bez udziału w ważnych aktywnościach.
Członkostwo aktywne: Działania w obrębie grupy, bez angażowania się w wartości, cele i postawy.
Członkostwo pełne: Analiza kontekstów, których sam jest aktywnym uczestnikiem, rola rzecznika grupy.
Problemy:
Trzymanie się wizji świata promowanej przez obiekt badania, problem przekładalności i „going native”.
Problem obiektywizmu.
Przekład jest podwójny:
Tubylcze pojęcia na język etnografa.
Przełożenie konkretnego doświadczenia na tekst.
Ewolucjonizm
Wpływ darwinizmu: Ewolucja objęła nauki, pierwsi antropologowie (nie uczniowie Darwina) publikowali w tym samym czasie, co „O powstawaniu gatunków”.
Rozwój społeczeństw: Przyporządkowanie ludów/plemion i instytucji kolejnym etapom ewolucji, wskazanie mechanizmów rozwoju i pochodzenia. Wzorując się na mechanizmach gatunków biologicznych, argumentowano, że każda struktura jest najpierw bardzo prosta, ulega wraz z rozwojem skomplikowaniu – ewolucja oznacza bowiem postęp i ulepszanie. Bardziej złożone formy uważano za wyższe niż wcześniejsze i prostsze, a społeczeństwo wiktoriańskie uznawano za najbardziej rozwinięte. Przekonanie o wyższości społeczeństw zachodnich nad innymi. Zakładano, że instytucje Europejczyków mają najbardziej rozwiniętą formę: rodzina nuklearna, chrześcijaństwo, monogamia, własność prywatna, demokracja parlamentarna, moralność Zachodu, formy rodziny, małżeństwa, własności, organizacji politycznej.
Instytucje i kultura niematerialna:
Współcześnie istnieją społeczeństwa przypominające paleolityczne – relikty dawnych czasów.
Społeczeństwa pierwotne służą za ilustrację pierwszych stadiów rozwoju ludzkości, rozróżnienie na ludy wyższe i niższe: R. Deliege
ludy niższe
infantylny sposób myślenia
brak wynalazczości
anarchia lub tyrania
komunizm pierwotny
wspólnota seksualna, promiskuityzm
ignorancja religijna, amoralność
ludy wyższe
myślenie naukowe
zdolność do tworzenia nowych technologii
demokracja parlamentarna
własność prywatna
monogamia
monoteizm, przestrzeganie zasad moralnych
Cele antropologii: Dotarcie do początków nowoczesnych instytucji i stworzenie klasyfikacji społeczeństw i kultur. Wszystkie społeczeństwa przechodzą tę samą drogę, jedne są na początku, inne przebyły dłuższy odcinek, ludzkość idzie od prostoty do złożoności, od irracjonalności do racjonalności. Podstawą było założenie o jedności natury ludzkiej i gatunku ludzkiego. Porównując różne kultury, antropologowie ewolucjonistyczni chcieli dotrzeć do zasad dotyczących kultury całej ludzkości pokazując podobieństwa w różnych kulturach.
Lewis Henry Morgan:
„Społeczeństwo pierwotne” (1877) – stadia rozwoju ludzkości: dzikość, barbarzyństwo i cywilizacja (podział na okresy – niższy, średni i wyższy).
Przechodzenie od jednego do drugiego następuje w sposób „naturalny i konieczny” – to jednotorowa droga rozwoju ludzkości.
Wspólne pochodzenie całego gatunku ludzkiego.
Człowiek jest istotą twórczą, postęp odbywa się dzięki wynalazkom.
Edward Burnett Tylor:
„Anthropology” (1881) – historia ludzkości jest historią ewolucji, istotne jest zróżnicowanie rasowe.
Mimo różnic rasowych o podobieństwie przesądza budowa ciała i sposób funkcjonowania umysłu.
Ludzie należą do jednego gatunku, ale różnie przebiegała ich ewolucja.
„Cywilizacja pierwotna” (1871) – rozwój religii, pojęcie animizmu, najbardziej pierwotne społeczeństwa nie posiadają najwyższego bóstwa – wielcy bogowie mogą pojawiać się dopiero w wyniku długotrwałej ewolucji Religia rozwija się od „dzikiego czciciela fetyszów” do cywilizowanego chrześcijanina. Religia to „wiara w istoty duchowe”, to zjawisko uniwersalne, obecne w każdym społeczeństwie . Wierzenia zwane animizmem są wspólnym mianownikiem wszystkich religii, punktem początkowym, elementarną formą życia religijnego – typową dla początków gatunku ludzkiego.
Wiara w duchy wiązała się z postawami lęku lub szacunku wobec istot duchowych i niematerialnych – to podstawy pierwotnych religii. Te wierzenia rozciągnięto na wszystkie zjawiska przyrodnicze, człowiek czci duchy – pragnie powstrzymać je przed szkodzeniem mu i zyskać ich przychylność, nie podlegają kontroli człowieka. Tak rozwinął się kult przodków.
Funkcjonalizm
Bronisław Malinowski (1884-1942): Funkcjonalizm jako psychologizm.
„Argonauci Zachodniego Pacyfiku”, „Ogrody koralowe i ich magia”, „Życie seksualne dzikich w północno-zachodniej Melanezji”, „Mit, magia, religia”.
Badania na Wyspach Triobrianda (1914-1918).
Metoda badawcza: rozbicie namiotu we wiosce, badanie społeczeństwa w sposób holistyczny.
Wierzenia, rytuały, klany, organizacja polityczna i praktyki ekonomiczne nie mogą być studiowane w izolacji od siebie, ale należy wydobyć ich powiązania.
Założenia badawcze Malinowskiego:
Wszechstronność – żaden element kultury nie może być wyjaśniony w izolacji od pozostałych.
Krytycyzm wobec źródeł – należy starannie odróżnić to, co ludzie mówią o swoich działaniach od tego, jakie te działania są w rzeczywistości.
Próba odkrycia w myśleniu i działaniu „dzikich” swoistej logiki – nastawienie na równouprawnienie wszystkich kultur: „Próbując zrozumieć cudzy pogląd na świat poszerzamy swoje własne spojrzenie na świat”.
Etnolog musi odciąć się od swoich pobratymców oraz powinien na jak najdłużej zamieszkać w tubylczej wiosce i starać się nawiązać z tubylcami jak najbliższy kontakt. Tylko przestrzegając tych zasad można mówić o rzetelności w badaniach obserwacyjnych.
Badacz nie ogranicza się do obserwacji faktów i zachowań, chce poznać sposób myślenia tubylców.
Badacz bada nie tylko relacje między dwoma instytucjami, ale też związek między instytucją a całościową strukturą społeczeństwa
Ostatecznym celem antropologii jest „uchwycenie tubylczego punktu widzenia, stosunku krajowca do życia, zrozumienie jego poglądu na świat”.
”Argonauci Zachodniego Pacyfiku”
System wymiany kula:
Mieszkańcy archipelagu Triobrianda – system obejmujący wiele plemion tworzący zamknięty krąg.
mwali - naramienniki z białych muszli – wędrują w jednym kierunku soulava. naszyjniki z czerwonych muszli – wędrują w przeciwnym kierunku.
Przedmioty codziennego użytku (drugorzędne znaczenie w wymianie).
Wymiana mwali na soulava powtarzana w nieskończoność – nie zatrzymuje się tych przedmiotów, nie używa się ich na co dzień. Są one vaygu’a – zbyt cenne, by je zakładać - kosztowności – symbole statusu
System nie polega jednak na wymianie materialnej – gospodarczej. Łączy się z ceremoniami magicznymi i publicznymi Wymieniają się mężczyźni – zawsze w określonym kierunku: gdy ktoś daje mwali otrzymuje soulava i odwrotnie.
Od pozycji społecznej zależy liczba partnerów – niżej postawieni mają kilku, wodzowie niemal 200. Przetrzymywanie przedmiotów jest ograniczone w czasie, jednak wiąże dwie osoby na zawsze, to związek na całe życie, kosztowności przekazywane są w linii męskiej. Ofiarowanie ich to wysoce sformalizowana czynność ceremonialna i ma znaczenie magiczne. Kosztowności, które są szczególnie cenne mają własne nazwy i wiele osób ubiega się o możliwość ich posiadania – przy wymianie starają się wpłynąć na decyzję ofiarującego dając mu inne przedmioty, zwierzęta domowe, owoce. Dzięki tym powiązaniom ludzie posiadają system sprzymierzeńców, to swoiste powinowactwo w sąsiednich wioskach i na