Zasady i Techniki Pracy w Gabinecie Stomatologicznym - Notatki

ABC Pracy w Gabinecie Stomatologicznym

  • Przygotowanie Gabinetu oraz Stanowiska Pracy Asystentki i Higienistki Stomatologicznej
    • Czynności wykonywane każdego dnia:
      • Umycie rąk (podstawowe).
      • Założenie odzieży ochronnej (fartuch, spodnie, obuwie medyczne).
      • Wywietrzenie gabinetu lub włączenie klimatyzacji.
      • Odkręcenie centralnego zaworu wody.
      • Włączenie urządzeń elektrycznych i wodno-kanalizacyjnych (komputer, kompresor, pompa ssąca, unit stomatologiczny).
      • Sprawdzenie działania urządzeń.
      • Umycie rąk higienicznie (technika Ayliffe’a) i założenie rękawiczek ochronnych.
      • Przygotowanie i podpisanie pojemników na odpady medyczne (czerwony worek), komunalne (niebieski worek), ostre (czerwony pojemnik).
      • Zdjęcie rękawiczek jednorazowych, umycie rąk, ubranie środków ochrony osobistej (przyłbica/okulary, maseczka, rękawiczki).
    • Szczegółowy opis przygotowania unitu:
      • Opuszczenie unitu do poziomu po przyciśnięciu włącznika Start.
      • Zdjęcie chust ochronnych.
      • Przepłukanie przewodów ssących wodą.
      • Uzupełnienie wody destylowanej.
      • Dezynfekcja powierzchni płaskich gabinetu, blaty, elementy fotela, stolik materiałowo-narzędziowy, asystor, krzesełka, szafki, panel unitu, reflektor, spluwaczka, panel asystentki.
      • Zużyte chusteczki wrzucić do czerwonego worka.
      • Sprawdzenie działania poszczególnych składowych unitu.
    • Szczegółowy opis przygotowania gabinetu:
      • Umycie i założenie rękawic.
      • Uzupełnienie podajników (ręczniki, płyn do dezynfekcji rąk), mydło w płynie.
      • Sprawdzenie zaopatrzenia asystora i szafek.
      • Przygotowanie roztworów płynów dezynfekcyjnych (narzędzia duże i małe).
      • Opisanie roztworów (metryczka: data, nazwa, stężenie, osoba sporządzająca, czas działania).
      • Sprawdzenie stanu i uzupełnienie środków do dezynfekcji.
      • Zdjęcie odzieży ochronnej i umycie rąk.
  • Przygotowanie Gabinetu dla Pierwszego Pacjenta i Kolejnych
    • Czynności:
      • Przygotowanie kart pacjentów.
      • Umycie i założenie rękawic.
      • Przygotowanie sterylnego zestawu diagnostycznego (lusterko, zgłębnik, pęsetę), tacki jednorazowej, środków ochrony indywidualnej (rękawiczki, maseczka, okulary lub przyłbicę).
      • Przygotowanie dla pacjenta: śliniak, jednorazowe końcówki ślinociągu i ssaka, kubeczek jednorazowy, wkład do spluwaczki, ochrona na zagłówek.
      • Przygotowanie sterylnych końcówek turbiny, mikrosilnika, kątnicy przyspieszającej, ewentualnie rękojeści skalera, końcówki piaskarki i dmuchawki wodno-powietrznej.
      • Skontrolowanie stanu materiałów i leków.
      • Dezynfekcja unitu, asystora, szafek i blatów po każdym pacjencie.
  • Przygotowanie Pacjenta do Zabiegu
    • Fizyczne:
      • Zaproszenie pacjenta i rozmowa w celu zmniejszenia stresu.
      • Umycie i założenie rękawic.
      • Dopasowanie wysokości fotela, zagłówka i oparcia.
      • Założenie serwety ochronnej.
      • Napełnienie kubka wodą i płynem do płukania ust.
      • Założenie jednorazowych końcówek ślinociągu i ssaka.
      • Założenie folii ochronnych na uchwyt reflektora, kamerę wewnątrzustną, dmuchawkę wodno-powietrzną, fotel i zagłówek.
      • Założenie sterylnych ochrony przed zabiegiem chirurgicznym.
      • Sterylne, naoliwione końcówki.
      • Okulary ochronne (przezroczyste, pomarańczowe, z przesłonami bocznymi).
      • Ustawienie światła reflektora na pole zabiegowe.
      • Umycie rąk.
    • Psychiczne:
      • Utrzymanie kontaktu słownego.
      • Zapewnienie miłej atmosfery.
      • Kontrola reakcji i samopoczucia pacjenta w czasie zabiegu.
  • Postępowanie w Trakcie Poszczególnych Etapów Zabiegu
    • Umycie rąk i założenie środków ochrony osobistej (maseczka, rękawiczki, okulary).
    • Zajęcie miejsca przy fotelu w strefie pracy asysty.
    • Kontrola oświetlenia pola zabiegowego.
    • Założenie ślinociągu do ust pacjenta.
    • Operowanie ssakiem podczas zabiegu.
    • Kontrola suchości pola zabiegowego poprzez wymianę wałeczków z ligniny.
    • Wyłączenie reflektora i przepłukanie ust pacjenta po zakończeniu zabiegu.
    • Przekazanie zaleceń i umówienie na kolejną wizytę.
  • Uporządkowanie Stanowiska Pracy po Zabiegu i na Koniec Dnia
    • Umycie i założenie rękawic.
    • Wyrzucenie odpadów do odpowiednich worków (papierowo-foliowe do niebieskiego, środki ochrony osobistej do czerwonego).
    • Przeniesienie narzędzi do strefy brudnej.
    • Włożenie dużych narzędzi do wanienek, drobnych do pojemników z płynem dezynfekcyjnym.
    • Strzykawki, igły, ampułki, wiertła do twardego pojemnika na odpady ostre.
    • Oczyszczenie końcówek, zmycie, uruchomienie na 30 sekund, dezynfekcja, naoliwienie, zapakietowanie i wysterylizowanie końcówek.
    • Odprowadzenie wody z dmuchawki wodno-powietrznej.
    • Opróżnienie spluwaczki, przepłukanie i wlanie środka do dezynfekcji urządzeń ssących.
    • Przepłukanie przewodów ssaka i ślinociągu wodą i płynem do dezynfekcji.
    • Uporządkowanie i dezynfekcja materiałów.
    • Umycie i dezynfekcja płytki i szpatułki.
    • Dezynfekcja powierzchni płaskich, fotela, asystora, stolika lekarza, szafek, panelu unitu, reflektora i panelu asystentki preparatem o szerokim spektrum działania.
    • Zdjęcie rękawiczek oraz maski i umycie rąk.
    • Ponadto:
      • Odpowietrzenie unitu i podniesienie go do góry.
      • Mycie rąk założenie dodatkowej odzieży ochronnej (rękawiczki, maseczkę, okulary, fartuch foliowy).
      • Przygotowanie narzędzi do sterylizacji (wyjęcie z wanienki, opłukanie, wysuszenie, posegregowanie, zapakietowanie, opisanie pakietu).
      • Czyszczenie wierteł metalową szczoteczką, umycie w myjce ultradźwiękowej, zapakietowanie.
      • Wysterylizowanie pakietów w autoklawie.
      • Wylanie płynu dezynfekcyjnego z wanienki i pojemnika na wiertła umycie, wyparzenie i osuszenie.
      • Umycie umywalek i zlewów.
      • Zdjęcie dodatkowej odzieży ochronnej i umycie rąk.
      • Sprawdzenie dat ważności na pakietach i odnotowanie w karcie kontroli sterylizacji.
      • Posegregowanie kart pacjentów.
      • Wywietrzenie gabinetu.
      • Włączenie lampy bakteriobójczej.
      • Odłączenie urządzeń elektrycznych, zakręcenie zaworu wody, założenie chust ochronnych na unit i blaty.
      • Zamknięcie pojemnika na igły, włożenie worka z odpadami medycznymi do lodówki, wyrzucenie odpadów komunalnych do kontenera na śmieci.
      • Zamiecenie i umycie podłogi.
      • Opróżnienie, odkażenie i umycie wiader (osobne wiadra do gabinetu i pozostałych pomieszczeń).
      • Wrzucenie ubrania roboczego do kosza na brudną odzież.
      • Zdjęcie rękawiczek i umycie rąk.
      • Zgaszenie światła w gabinecie i zamknięcie gabinetu.

Wyposażenie Gabinetu Stomatologicznego

  • Strefa Niemedyczna
    • Poczekalnia: miejsca do siedzenia, czasopisma, radio/TV, broszury informacyjne.
    • Toaleta dla pacjentów: dostosowana dla osób niepełnosprawnych, bezdotykowe urządzenia.
    • Recepcja: komputer z programem do rejestracji wizyt, telefon, drukarka, kasa fiskalna, terminal płatniczy.
  • Strefa Medyczna
    • Gabinety zabiegowe:
      • Unit stomatologiczny.
      • Asystor z szufladami.
      • Krzesła dla personelu.
      • Szafki i szuflady.
      • Umywalki z podajnikami na mydło, preparat do dezynfekcji i ręczniki jednorazowe.
      • Zlew jednokomorowy metalowy, wanna do dezynfekcji, pojemnik do dezynfekcji narzędzi rotacyjnych.
      • Kosz na odpady medyczne zakaźne (czerwony worek), pozostałe (niebieski worek), komunalne (czarny worek).
      • Pojemnik na odpady ostre (czerwony twardościenny).
    • Składowe unitu
      • Unit stomatologiczny: zasilanie elektryczne i wodno-kanalizacyjne, zbiornik na wodę destylowaną.
        • Kompresor: sprężone powietrze do dmuchawki, turbiny, piaskarki.
        • Pompa ssąca: zasysanie wody i śliny z jamy ustnej.
      • Lampa diagnostyczna (reflektor):
        • Bezcieniowa, nieemitująca ciepła, zamontowana na ruchomym ramieniu.
        • Regulacja natężenia światła.
        • Daje światło naturalne, białe, łagodne (niezmieniające rzeczywistych kolorów).
        • Wyposaż w uchwyty umożliwiające regulację.
        • Natężenie oświetlenia 18 000 ‒ 22 000 lx
      • Fotel stomatologiczny
        • Regulowane zagłówek, oparcie, siedzisko i podłokietniki zapewniają ergonomię pracy.
        • Pokryty tapicerką z tworzywa sztucznego (np. skóry ekologicznej).
      • Spluwaczka:
        • Umożliwia pacjentowi przepłukanie ust w trakcie zabiegów antyseptycznym płynem.
        • Wyposażona w sitko wyłapujące resztki materiału.
        • Podłączona do wody wodociągowej.
      • Ssak i ślinociąg (aspiratory):
        • Służą do odsysania wody, śliny, krwi i resztek materiałów stomatologicznych w celu zapewnienia czystości i suchości pola zabiegowego.
        • Ślinociąg – służy głównie do odsysania śliny.
        • Ssak – do zasysania dużych ilości wody i większych resztek materiałów stomatologicznych.
        • Mogą być wyposażone w jednorazowe lub wielorazowe końcówki.
      • Dmuchawka (strzykawka) wodno-powietrzna:
        • Umożliwia przepłukanie pola zabiegowego strumieniem wody lub osuszenie strumieniem powietrza.
      • Lampa polimeryzacyjna:
        • Służy do utwardzania (polimeryzacji) plastycznych lub płynnych materiałów światłoutwardzalnych i żywic.
        • Wytwarza promieniowanie UV.
        • Wyróżniamy lampy halogenowe i diodowe (LED).
        • Regulacja czasu polimeryzacji od 5 do 40 sekund.
        • Regulacja natężenia światła w trzech trybach pracy: miękki start, stały i migający.
      • Kamera wewnątrzustna:
        • Służy do obserwacji stanu jamy ustnej w powiększeniu na monitorze.
        • Umożliwia zapisywanie obrazów jako część dokumentacji medycznej pacjenta.
      • Tacka materiałowo-narzędziowa:
        • Ruchoma tacka umożliwiająca wyłożenie instrumentów.
      • Panel sterujący:
        • Ułatwia nalewanie wody do misy spluwaczki, wody do kubka, regulację pozycji fotela, regulację kierunku i prędkości obrotu w końcówkach stomatologicznych, regulację strumienia wody w końcówkach, włączenie i wyłączenie lampy diagnostycznej.
      • Końcówki stomatologiczne:
        • Umieszczone na rękawach, wsparte na gumowej lub silikonowej podkładce.
        • Służą do opracowywania twardych tkanek zęba, opracowywania ubytków próchnicowych i usuwania wypełnień.
        • Szybkoobrotowe (turbina) - wymagają chłodzenia wodnego, napędzane sprężonym powietrzem, do pracy ze szkliwem.
        • Wolnoobrotowe (mikrosilnik i kątnica) - dopasowanie prędkości do danych tkanek, praca z zębiną.
        • Końcówki o szczególnym zastosowaniu: PROFIN (ruchy posuwisto-zwrotne), PROXEO (do zabiegów profilaktycznych).
        • Skaler ultradźwiękowy: usuwanie kamienia nazębnego.
        • Piaskarka: usuwanie osadu i przebarwień nazębnych.
      • Asystor:
        • Szafka na kółkach, umieszczana w pobliżu unitu.
        • Wewnątrz znajdują się materiały i narzędzia zabiegowe najczęściej używane przez lekarza.

Aseptyka i Antyseptyka

  • Podstawowa Terminologia
    • Pacjenta traktujemy jako osobę chorą.
    • Dekontaminacja: sanityzacja (mycie, czyszczenie), dezynfekcja i sterylizacja.
    • Antyseptyka: neutralizacja drobnoustrojów na skórze, błonach śluzowych i w ranach.
    • Aseptyka: zapobieganie przedostawaniu się drobnoustrojów do środowiska.
    • Aseptyczny ciąg zdarzeń: przechowywanie, przenoszenie sterylnych narzędzi w odpowiedni sposób.
    • Dezynfekcja: niszczy drobnoustroje, po za przetrwalnikami.
    • Sterylizacja, wyjaławianie: zniszczenie wszystkich form mikroorganizmów.
    • Stężenie procentowe: liczba gramów substancji w 100 g roztworu, obliczanie ilości preparatu.
      • Wzór na obliczenie liczby gramów substancji potrzebnej do przygotowania ilości roztworu: S = (R * P) / 100 ; gdzie S - liczba gramów substancji (preparatu), R - liczba gramów roztworu, P - liczba określająca w procentach stężenie roztworu
      • Wzór na obliczenie ilości rozpuszczalnika: W = R - S; gdzie: W - liczba gramów rozpuszczalnika (wody), R - liczba gramów roztworu , S - liczba gramów substancji (preparatu)
  • Rodzaje Dezynfekcji w Zależności od Metody
    • Dezynfekcja mechaniczna: usuwanie zanieczyszczeń (sprzątanie, mycie).
    • Dezynfekcja fizyczna: wykorzystanie czynników fizycznych (termiczna, gotowanie, promieniowanie UV).
    • Dezynfekcja chemiczna: stosowanie roztworów chemicznych (preparaty na bazie chloru, czwartorzędowych związków aminowych, związki fenolowe).
  • Rodzaje Dezynfekcji w Zależności od Stopnia Niszczenia Drobnoustrojów
    • Niskiego poziomu (B, F): niszczenie wegetatywnych form bakterii, wirusów osłonkowych i grzybów.
    • Średniego poziomu (B, F, V, Tbc): niszczenie wegetatywnych form bakterii, wszystkich wirusów i grzybów.
    • Wysokiego poziomu (B, F, V, Tbc, S): niszczenie wszystkich wegetatywnych form biologicznych czynników chorobotwórczych i niektórych form przetrwalnikowych.
  • Podział Sprzętu Medycznego na Strefy Ryzyka (Klasyfikacja Spauldinga)
    • Strefa A (wysokiego ryzyka): narzędzia naruszające ciągłość skóry i błon śluzowych (sterylizacja).
    • Strefa B (średniego ryzyka): narzędzia mające kontakt z nieuszkodzonymi błonami śluzowymi lub powierzchnie często dotykane (dezynfekcja wysokiego stopnia lub sterylizacja).
    • Strefa C (niskiego ryzyka): narzędzia wchodzące w kontakt tylko z nieuszkodzoną skórą (dezynfekcja niskiego/średniego stopnia).
    • Strefa D (minimalnego ryzyka): powierzchnie gabinetu niemające bezpośredniego kontaktu z pacjentem (mycie i dezynfekcja).
  • Postępowanie z Narzędziami Dużymi i Małymi Obrotowymi po Ich Użyciu
    • Narzędzia przenosi się do strefy brudnej i poddaje dekontaminacji.
    • Umieszcza się je w wanienkach z płynem dezynfekcyjnym.
    • Ważność użycia i zanurzenia w wanience dezynfekcyjnej (metryczka).
    • Oczyszczanie: Płukanie narzędzi, czyszczenie narzędzi szczotką metalową, mycie instrumentów w myjce ultradźwiękowej z użyciem odpowiednich płynów, ocena stanu i czystości (pod lupą), płukanie, osuszanie ułożenie na tacce perforowanej, sprawdzanie miejsca krytyczne, jeśli zostaną dostrzeżone resztki tkanek miękkich, skóry, to narzędzia należy poddać ponownej dezynfekcji ultradźwiękami. Wyjmowanie szczoteczką i ocena stopnia zanieczyszczenia.
      • Pakietowanie narzędzi: Do każdego pakietu należy włożyć pasek indykatorowy – nadrukiem w stronę folii, usunąć powietrze z wnętrza pakietu, a następnie zgrzać. Aby nie dopuścić do przerwania torebki, ostre narzędzia można zabezpieczyć gumowym drenem lub papierowymi nakładkami. Do opisu pakietów używa się wyłącznie wodoodpornych flamastrów.
      • Proces sterylizacji w autoklawie. Następnie sprawdzić zbiornik wody, zlać stojącą wodę i uzupełnić świeżą zdemineralizowaną. Rozmieścić testy kontroli chemicznej. Trzeba uważać, aby się nie poparzyć, dlatego do- brze będzie zaopatrzyć się w odpowiednie rękawice.
      • Przeniesienie pakietów do docelowego przechowywania. Umieścić opis zawierający: datę sterylizacji, ewentualnie numer autoklawu, jeśli jest ich więcej, numer wsadu, parametry cyklu, podpis osoby sterylizującej oraz datę ważności pakietu. Różne pakiety mają różne daty ważności: dla pojedynczych pakietów papier-folia – 3 mie- siące, dla podwójnie zapakowanych, np. chirurgicznych lub tych rzadziej używanych – 6 miesięcy, natomiast pakiety podwójnie papierowe – 2 tygodnie.
      • Przechowywanie narzędzi w suchym i czystym miejscu. Narzędzia układa się w szufladach w porządku w z najkrótszym terminem ważności zawsze z przodu, z dłuż- szym – z tyłu).
    • Postępowanie z końcówkami stomatologicznymi po ich użyciu:
      • Wyjęcie wierteł i wrzucenie do pojemnika na narzędzia rotacyjne.
      • Czyszczenie z użyciem chusteczki dezynfekcyjnej.
      • Konserwacja: Assistina lub olej silikonowy.
      • Włożenie do pakietu papierowo-foliowego i zgrzanie - autoklaw.
    • Dezynfekcja systemów ssących:
      • Ślinociąg Dezynfekcja końcówki, usunięcie jednorazowej końcówki ślinociągu i wrzucić do czerwonego worka, wyjąć i wyczyścić siteczka ochronne, zassać kubek wody, zassać preparat do dezynfekcji przewodów ssących odłożyć przewód ślinociągu na czas zalecany przez producenta preparatu, przepłukać przewód wodą z kubka, jeśli wąż ma możliwość regulacji mocy, nasmarować wazeliną suwak, sprawdzić stan „języczka” zabezpieczającego wlot do prze- wodu ssącego, zdezynfekować zewnętrzną powierzchnię przewodu ślinociągu.
      • Ssak - Dezynfekcja końcówki, wyjąć i wyczyścić siteczka ochronne, zassać kubek wody, zassać preparat do dezynfekcji przewodów ssących zassać kubek wody i ponownie porcję preparatu dezynfekcyjnego odłożyć przewód ssaka na czas zalecany przez producenta preparatu, przepłukać przewód wodą z kubka, jeśli wąż ma możliwość regulacji mocy, nasmarować wazeliną suwak, sprawdzić stan „języczka” zabezpieczającego wlot do prze- wodu ssącego, zdezynfekować zewnętrzną powierzchnię przewodu ssaka.
      • Spluwaczka: do misy spluwaczki wlać 1 ‒ 2 kubki wody, zdezynfekować misę spluwaczki preparatem w sprayu, wyjąć siteczka zabezpieczające i dokładnie je oczyścić, wlać do misy preparat do przewodów ssących roz- prowadzić po obrzeżach, zostawić na czas zalecany przez producenta, obfi cie przepłukać wodą, zdezynfekować misę płynem w sprayu.
  • Sterylizacja
    • Czynniki sterylizujące działają na komórki patogenów, powodując w nich nieodwracalne zmiany.
      • Sterylizacja wysokotemperaturowa – para wodna pod ciśnieniem (autoklaw), promieniowanie podczerwonym, sterylizacja w temperaturze 250°C (sterylizator kulkowy), suche gorące powietrze.
      • Sterylizacja niskotemperaturowa – tlenek etylenu, formaldehyd, promieniowanie jonizujące.
    • Proces sterylizacji – temperatura 134-136°C (ciśnienie 2 atm., czas 3-5 minut) lub temperatura 121°C (ciśnienie 1 atm., czas 15-20 minut).
    • Autoklawy – grawitacyjne (klasa N) i próżniowe (klasa B/S).
    • Etapy cyklu sterylizacji w autoklawie próżniowym:Nagrzewanie komory i wytworzenie próżni, Penetracja pary wodnej do załadunku, Wyrównanie temperatury, Czas wyjaławiania (sterylizacji), tzn. czas utrzymania sta- łej temperatury i ciśnienia, Czas schładzania autoklawu, obniżania ciśnienia wewnątrz autoklawu do ciśnienia równego atmosferycznemu i Czas suszenia wkładamy na to wszystko testy kontroli chemicznej. Umieszcza się je na górną i dolną półkę autoklawu oraz na dole komory z tyłu, a w autoklawach większych niż 20 litrów umieszcza się trzy testy., testy przyklejamy (wklajemy) do zeszytu i opisujemy (data, podpis zwolnienia wsadów, osoba odpowiedzialna za sterylizację).
    • Kontrola procesu sterylizacji – fizyczna, chemiczna i biologiczna (raz w miesiącu; testy dostarczane do sanepidu).
    • Dokumentacja procesu – prowadzona dla każdego autoklawu oddzielnie (data, numer cyklu, parametry cyklu, wyniki kontroli chemicznej, podpis osoby zwalniającej wsad, wyniki okresowej kontroli biologicznej).
  • Gospodarka Odpadami Powstałymi w Gabinecie Stomatologicznym
    • Konieczność segregacji odpadów - odpady:
      • Medyczne zakaźne - odpady niebezpieczne, źródło zakażenia.
      • Medyczne specjalne: odpady niebezpieczne szkodliwe dla człowieka, źródło skażenia .
      • Medyczne pozostałe: nie są niebezpieczne, bytowo-gospodarcze.
    • Odpady skażone (czerwony worek) - igły, ampułki (twardy pojemnik). Przekazywane firmie z odpowiednim pozwoleniem (na terenie danego województwa lub najbliżej miejsca wytwarzania).
    • Odpady specjalne (18 01 09): przeterminowane leki (gromadzi się je w workach żółtych), resztki amalgamatu, rtęć.
    • Odpady komunalne (gospodarczo-bytowe, pozostałe) - w szarych workach z tworzywa sztucznego.
  • Postępowanie w Razie Zranienia Się Podczas Pracy
    • Rana powinna chwilę krwawić.
    • Umycie miejsca zranienia pod bieżącą ciepłą wodą z mydłem, zdezynfekowanie rany.
    • Założenie opatrunku.

Ergonomia i Zasady Pracy

  • Ergonomia i Zasady Pracy
    • Ergonomia: wykonywanie zabiegów przy jak najmniejszym wysiłku (zarówno fizycznym jak i psychicznym)
      • 5 klas ruchów - ruch palców, palców i nadgarstka, palców, nadgarstka i łokcia, całego ramienia i w końcu ramienia i tułowia
      • 5 stopni podparcia - palców, dłoni i nadgarstka, łokci, tułowia, stóp o podłogę
      • Podparcie zewnątrzustne i wewnątrzustne
      • Oświetlenie pola zabiegowego - poniżej linii oczu do brody; światło naturalne, białe, łagodne (niezmieniające rzeczywistych kolorów); natężenie oświetlenia 18 000 ‒ 22 000 lx
      • Zasada równoległości oraz pięciu zmian - zmiana pozycji lekarza, zmiana wysokości ułożenia pacjenta, zmiana ułożenia głowy pacjenta, zmiana kąta płaszczyzny zgryzowej względem poziomej, zmiana kąta rozwarcia ust pacjenta
      • Metody pracy przy pacjencie:
        • Na 2 ręce: tradycyjna i centrix
        • Na 4 ręce: metoda Schöna, Beacha lub Skovsgaarda
        • Na 6 rakach
      • Strefy pracy:
        • pracy operatora (operacyjna) – godz. 9:00 ‒ 12:30, z nasileniem godz. 10:00 ‒ 12:00,
        • statyczna – godz. 12:00 ‒ 2:00,
        • pracy asysty – godz. 2:00 ‒ 4:00, z nasileniem godz. 3:00,
        • transferowa (demarkacyjna) – godz. 3:00 ‒ 9:00
      • Przeciwwskazania do przeprowadzania zabiegu w pozycji leżącej pacjenta:
        • Ciąza, otyłość, lękliwość, niedrożność górnych dróg oddechowych, zaawansowany wiek, choroby kręgosłupa, małe dzieci
      • Podstrefy pracy asysty:
        • Praca w jamie ustnej pacjenta oraz przekazywanie materiałów i instrumentów w strefi e transferowej,
        • Dostęp manualny do konsoli asystentki, materiałów, instrumentarium, aparatury pomocniczej,
        • Zlew, miejsce na użyte instrumenty, materiały protetyczne i źródło wody do ich przygotowania.
      • Ustawienia przy uwzględnieniu 6 sektorów (sektansów)-
      • Wskazówki dotyczące pracy ze ssakiem – odsysanie nadmiaru śliny i płynów gromadzących się w okolicy dna jamy ustnej i resztek materiałów wypełnieniowych oraz prawidłową widoczność pola zabiegowego.
      • Wskazówki dotyczące pracy ze ślinociągiem - zawieszony na stałe podczas zabiegu w jamie ustnej lub pracować dorywczo, odkładając go za każdym razem na panel asysty.
      • Chwyty: dwupalcowy, trójpalcowy, pisarski, pisarski zmodyfikowany i dłoniowy
      • Metody ergonomicznego przekazywania instrumentów: przekazywanie jednoręczne lub oburęczne

Diagramy Zębowe i Numeracja Uzębienia

  • Oznaczenia Zębów
    • Uzębienie mleczne (20 zębów) - siekacze, kły, trzonowce
    • Uzębienie stałe (32 zęby) - siekacze, kły, przedtrzonowce, trzonowce
    • System międzynarodowy FDI - oznaczanie zębów dwoma cyframi, gdzie pierwsza cyfra to numer ćwiartki, a druga - numer zęba
      • Uzębienie stałe - 1, 2, 3, 4,
      • Uzębienie mleczne - 5, 6, 7, 8
    • System Haderupa - oznaczanie zębów cyframi arabskimi albo rzymskimi i znakiem „+” dla uzębienia górnego, a znakiem „−” dla uzębienia dolnego; dla prawych zębów znak ustawia się po prawej stronie cyfry, a dla lewych – po lewej stronie cyfry
    • System Zsigmondy’ego - cyframi arabskimi wpisanymi w wycinek kąta prostego. Dla uzębienia mlecznego stosuje się cyfry rzymskie
    • System Palmera - tak samo jak Zsigmondy’ego, ale zamiast cyfr – litery
    • System Amerykański: zęby numeruje się kolejno cyframi arabskimi, rozpoczynając od prawej górnej ćwiartki (od 1 do 32; a. B do T w uzębieniu mlecznym).
      *Klasyfikacja ubytków próchnicowych według Blacka

I klasa – wyekspozytowane doły i zagłębienia
ą powierzchnie żujące zębów przedtrzonowych i trzonowych

II klasa – obejmujące powierzchnie styczne zębów trzonowych