kadry 256-259,262-264
6.2. CHARAKTERYSTYKA UMÓW CYWILNOPRAWNYCH
Rodzaj umowy cywilnoprawnej
Umowa zlecenia
Umowa zlecenia polega na tym, że zleceniobiorca zobowiązuje się do wykonania określonej czynności prawnej dla zleceniodawcy.
Jest to umowa na czas określony i ma na celu nawiązanie stosunku cywilnoprawnego.
Charakteryzuje się starannym działaniem, co oznacza, że o wywiązaniu się z umowy decyduje wykonanie czynności i dołożenie staranności, a nie efekt końcowy.
Przykład: Adwokat zobowiązany jest do starannego prowadzenia sprawy, ale nie gwarantuje jej wygrania.
Przepisy dotyczące umów zlecenia stosuje się również do umów o świadczenie usług, gdy nie są one uregulowane innymi przepisami (art. 750 k.c.).
Przykład: Sprzątanie biura, roznoszenie ulotek.
Podstawowe cechy umowy
Stronami umowy są: zleceniodawca i zleceniobiorca.
Zleceniobiorca może być jedynie osobą fizyczną, a zleceniodawca może być osobą fizyczną, prawną lub kilkoma podmiotami.
Zleceniobiorca i zleceniodawca są równorzędnymi podmiotami.
Umowa może być odpłatna (wynagrodzenie określone w umowie lub taryfie) lub bezpłatna.
Zleceniobiorca wykonuje czynność z należyta starannością, ale nie gwarantuje osiągnięcia wyniku.
Zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za brak rezultatów, o ile realizował zlecenie starannie.
Możliwe jest wykonanie zlecenia przez osobę trzecią.
Umowę można zawrzeć w formie pisemnej, ustnej lub dorozumianej.
Możliwość wypowiedzenia umowy przez każdą ze stron w dowolnym momencie.
Umowa stanowi tytuł do ubezpieczeń zdrowotnych i społecznych.
Forma wynagradzania musi być określona (np. akordowe, prowizyjne).
Minimalna stawka wynagrodzenia nie może być niższa niż 28,10 zł/godz. od 1 lipca 2024 r.
Wynagrodzenie podlega ochronie przed egzekucją.
Strony określają sposób potwierdzania godzin wykonania zlecenia, zatrzymywanie dokumentów przez 3 lata.
Umowa zlecenia na dłużej niż miesiąc musi zawierać zasady comiesięcznych wypłat.
Zleceniobiorca nie może zrzec się prawa do minimalnego wynagrodzenia, ani przenieść go na inną osobę.
Zleceniodawca musi zapewnić odpowiednie warunki BHP.
Zleceniobiorca nie ma uprawnień pracowniczych, poza BHP, ale może przynależeć do związku zawodowego.
Umowa o dzieło
Umowa, gdzie wykonawca zobowiązuje się do wykonania określonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia.
Jest to umowa rezultatu, muszą być ustalone konkretne dzieła.
Przykłady: namalowanie obrazu, opracowanie programu komputerowego.
Wykonawca ponosi odpowiedzialność za wykonanie dzieła i za zniszczenie materiału.
Umowa nie musi określać minimalnego wynagrodzenia.
Wynagrodzenie może być ryczałtowe lub na podstawie kosztorysu.
Umowa może być zawarta w dowolnej formie; nie przewiduje wypowiedzenia, chyba że umowa przewiduje takie zapisy.
Nie podlega składkom na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, chyba że dotyczy pracowników.
Kontrakt menedżerski
Jest to umowa nienazwana, zawierana między właścicielem przedsiębiorstwa a menedżerem.
Menedżer zobowiązuje się do zarządzania przedsiębiorstwem z odpowiednią starannością, ale nie zobowiązuje się do osiągnięcia konkretnego efektu.
Właściciel przenosi uprawnienia do podejmowania decyzji menedżera.
Wynagrodzenie zazwyczaj wyższe niż w umowach o pracę, zależne od wyników.
Umowa agencyjna
Umowa nazwana, regulowana w Kodeksie cywilnym.
Agent zobowiązuje się do pośredniczenia za wynagrodzeniem w zawieraniu umów na rzecz dającego zlecenie.
Stronami umowy są agent i dający zlecenie.
Agent prowadzi działalność gospodarczą i zdobywa wynagrodzenie na podstawie prowizji.
Umowa może być zawarta w dowolnej formie, wymagane jest pismo przy odpowiedzialności agenta.
6.3. RÓŻNICE I PODOBIEŃSTWA MIĘDZY UMOWAMI CYWILNOPRAWNYMI
Podstawa prawna
Umowa o pracę: Kodeks pracy
Umowa zlecenia: Kodeks cywilny
Umowa o dzieło: Kodeks cywilny
Forma zawarcia
Umowa o pracę powinna być w formie pisemnej przed dopuszczeniem do pracy.
Umowa zlecenia: forma ustna lub pisemna.
Umowa o dzieło: forma ustna lub pisemna.
Kto może być wykonawcą
Umowa o pracę: wyłącznie osoba fizyczna
Umowa zlecenia: osoba fizyczna lub prawna
Umowa o dzieło: osoba fizyczna lub prawna
Strony umowy
Umowa o pracę: pracodawca i pracownik
Umowa zlecenia: zleceniodawca i zleceniobiorca
Umowa o dzieło: zamawiający i wykonawca
Zależność między stronami umowy
Umowa o pracę: Duża zależność pracownika od pracodawcy
Umowa zlecenia: Brak podporządkowania
Umowa o dzieło: Umowa nie tworzy stosunku podporządkowanego.
Osobiste wykonanie
Umowa o pracę: pracownik wykonuje pracę osobiście
Umowa zlecenia: zleceniobiorca może powierzyć wykonanie zadania innej osobie
Umowa o dzieło: przyjmujący zamówienie może powierzyć wykonanie dzieła innej osobie, jeśli umowa tego nie zakazuje.
Sposób wykonania pracy
Umowa o pracę: Staranność w wykonywaniu pracy
Umowa zlecenia: Obowiązuje staranność działania
Umowa o dzieło: Realizacja rezultatu
Odpłatność
Umowa o pracę: odpłatna, nie można zrzec się wynagrodzenia
Umowa zlecenia: może być odpłatna lub nieodpłatna
Umowa o dzieło: również odpłatna, wynagrodzenie ustalane w umowie
Ubezpieczenia
Umowa o pracę: obowiązkowe ubezpieczenia społeczne
Umowa zlecenia: ubezpieczenia społeczne zależne od umowy
Umowa o dzieło: nie podlega obowiązkowi ubezpieczeń społecznych.
Koszty uzyskania przychodu
Umowa o pracę: koszty zwiększone (250 zł lub 300 zł)
Umowa zlecenia: zryczałtowany koszt uzyskania przychodu wynosi 20%
Umowa o dzieło: zryczałtowane koszty wynoszą 20% lub 50% przy przekazaniu praw autorskich.
Minimalne wynagrodzenie
Umowa o pracę: standardowe wynagrodzenie ogólne
Umowa zlecenia: minimalistyczna wysokość wynagrodzenia
Umowa o dzieło: minimum ustalane w umowie
Wypowiedzenie umowy
Umowa o pracę: szczegółowy tryb wypowiedzenia
Umowa zlecenia: możliwe w każdym terminie
Umowa o dzieło: ścisła data rozpoczęcia i zakończenia, wymaga wzmianki o wypowiedzeniu w umowie
Sąd właściwy
Umowa o pracę: Sąd pracy
Umowa zlecenia: Sąd cywilny
Umowa o dzieło: Sąd powszechny.