Konsulowie
- Pełnili funkcję najwyższej władzy wykonawczej.
- Dowodzili armią.
Senat
- Kontrolował finanse i politykę zagraniczną.
Pretorzy
- Odpowiedzialni za prowadzenie sądów.
Cenzorzy
- Zajmowali się spisem ludności i tworzeniem listy senatorów.
Trybun ludowy
- Chronił interesy plebejuszy.
- Miał prawo weta.
Zasady republiki
Kadencyjność
- Urzędy były pełnione na okres jednego roku.
Kolegialność
- Każdy urząd pełnili zwykle przynajmniej dwaj ludzie.
Odpowiedzialność urzędników
- Urzędnicy ponosili odpowiedzialność za swoje decyzje.
Prawo XII tablic
Powstanie
- Prawo to powstało około 450 p.n.e.
- Było to pierwsze spisane prawo, w przeciwieństwie do wcześniejszych zasad, które były wyłącznie ustne.
Najważniejsze zasady
- Równość obywateli wobec prawa.
- Jawność prawa – wszyscy obywatele powinni znać przepisy.
- Surowe kary za przestępstwa, na przykład za kradzież.
- Prawo ojca do decydowania o sprawach rodzinnych.
- Początkowo zakaz małżeństw patrycjuszy z plebejuszami.
- Ochrona własności prywatnej.
- Możliwość odwołania się do zgromadzenia ludowego.
Podboje Rzymu
Wojny punickie
I wojna punicka (264-241 p.n.e.)
- Bitwa morska pod Mylae, w której Rzym odniósł zwycięstwo.
- Rzym zdobył Sycylię.
II wojna punicka (218-201 p.n.e.)
- Hannibal przeszedł przez Alpy.
III wojna punicka (149-146 p.n.e.)
- Zniszczenie Kartaginy.
Najważniejsze bitwy
Trebia
- Zwycięstwo Hannibala.
Jezioro Trazymeńskie
- Zasadzka Hannibala.
Kannami (216 p.n.e.)
- Wielka klęska Rzymu.
Zama (202 p.n.e.)
- Zwycięstwo Rzymu, dowódca Scypion Afrykański.
Inne podboje
Grecja
- Zwycięstwo w bitwie pod Cheroneą.
Macedonia
- Zwycięstwo w bitwie pod Pydną (168 p.n.e.).
Egipt
- Przyłączony przez Oktawiana Augusta.
Skutki
Prowincje były zarządzane przez namiestników.
Wzrost liczby niewolników.
Powstawanie latyfundiów, czyli dużych majątków ziemskich.
Zubożenie chłopów.
Początki Cesarstwa Rzymskiego
Przyczyny kryzysu
Nierówności społeczne.
Bezrobocie.
Armia wierna przywódcom (wodzom).
Reformy Grakchów
Tyberiusz Grakchus
- Propozycje ograniczenia wielkości majątków.
- Rozdawanie ziemi ubogim.
Gajusz Grakchus
- Wprowadzenie taniego zboża dla plebsu.
- Utworzenie nowych kolonii.
Wojny domowe
Walki wodzów o władzę, co prowadziło do destabilizacji.
Gajusz Juliusz Cezar
Przekroczył Rubikon, co rozpoczęło wojnę domową.
Pokonał swoich przeciwników.
Wprowadzenie reform, w tym kalendarza juliańskiego.
Został zamordowany w 44 p.n.e.
Po jego śmierci
Powstanie II triumwiratu
- Konflikty o władzę.
Oktawian August
Bitwa pod Akcjum (31 p.n.e.)
- Pokonał Marka Antoniusza.
27 p.n.e.
- Początek cesarstwa, większa centralizacja władzy.
Cechy pryncypatu
Cesarz posiadał pełnię władzy.
Senat nadal istniał, ale jego wpływ był znikomy.
Pokój rzymski, nazywany pax romana.
Osiągnięcia Rzymian
Prawo
Ustanowienie podstaw współczesnych systemów prawnych.
Zasada domniemania niewinności.
Drogi
Łącznie ponad 80 tysięcy km dróg, co umożliwiało szybkie przemieszczanie armii.
Architektura
Koloseum – monumentalny zabytek architektury rzymskiej.
Akwedukty – innowacje w infrastrukturze wodociągowej.
Termy – publiczne łaźnie, przykład rzymskiej kultury sanitarno-socjalnej.
Technika
Wykorzystanie betonu jako materiału budowlanego.
Opracowanie systemu kanalizacji, w tym Cloaca Maxima.