KỸ THUẬT MỔ VIÊM RUỘT THỪA – GHI CHÚ HỌC TẬP

Viêm ruột thừa (acute appendicitis)
- Vẫn là "tiêu chuẩn vàng" dù có nghiên cứu kháng sinh đơn thuần
U ruột thừa (appendiceal neoplasm)
- Kích thước nhỏ, không xâm lấn gốc
Không chỉ định
- Viêm ruột thừa cấp đáp ứng hoàn toàn với điều trị nội
- Áp-xe ruột thừa cần dẫn lưu trước, trì hoãn mổ

Nhịn ăn > $6\;h$
Bù dịch – điện giải, đánh giá nội khoa toàn diện
Kháng sinh dự phòng đúng khuyến cáo (Cephalosporin III +/- Metronidazol 30’ trước rạch da)
Đặt sonde mũi – dạ dày khi có liệt ruột, nôn nhiều
Tiểu tiện:
- Cho BN đi tiểu trước
- Đặt thông tiểu nếu tiên lượng mổ > $1\;h$

Đường McBurney
- Vuông góc đường nối rốn-gai chậu trước trên (ASIS) bên phải tại điểm McBurney
- Kinh điển, phù hợp ruột thừa vị trí chuẩn
Đường Rockey-Davis
- Nằm ngang qua điểm McBurney, dễ mở rộng hai đầu
Đường trắng giữa dưới rốn
- Tiện quan sát tiểu khung, toàn bụng
- Ứng dụng khi vị trí ruột thừa bất thường, biến chứng, chưa loại trừ chẩn đoán khác
Chiều dài đường mổ: $4–10\;cm$ (tùy mức viêm & thành bụng)

Đẩy ruột non sang trái, che gạc ẩm
Xác định ruột thừa:
- Lần theo $3$ dải cơ dọc manh tràng tới gốc
- Trường hợp sau manh tràng: tách manh tràng khỏi thành bụng phải
Các kỹ thuật đặc biệt
- Cắt ruột thừa ngược dòng: cắt thân trước, rồi xử trí mạc treo
Cắt mạc treo
- Kẹp-cắt-cột từng đoạn; lưu ý cột đoạn chứa mạch tránh tụt gây xuất huyết
Cắt và xử trí gốc ruột thừa
- Kẹp thẳng cách gốc $1\;cm$ , buộc chỉ đôi sát gốc, cắt giữa clamp và mối chỉ
- Đốt niêm mạc lộ ra
- Vùi gốc (nếu thành manh tràng mềm): khâu mũi túi, đẩy mỏm cắt vào, thắt chỉ; tăng cường 1 vòng
- Không vùi khi manh tràng dày, sượng → có thể đặt ống dẫn lưu qua lỗ ruột thừa
Làm sạch ổ bụng
- Lau gạc ẩm khi viêm khu trú
- Rửa NaCl $0{,}9\%$ ấm khi mủ lan rộng
- Dẫn lưu khi cần (Hartmann, Pezzer)

Kiểm đếm gạc, dụng cụ; cầm máu
Khâu từng lớp: phúc mạc → cơ ngang → cơ chéo trong → cân chéo ngoài → mỡ dưới da
Da: mũi rời hoặc để hở nếu nhiễm bẩn
Cố định dẫn lưu

BN nằm ngửa, cánh tay trái khép; màn hình bên phải bệnh nhân
PT viên chính bên trái; phụ mổ bên phải lúc đặt trocar, sau đó đứng cùng bên trái

Điều chỉnh bàn: Trendelenburg nhẹ, nghiêng trái
Di động mạc nối, quai ruột bằng gạc/Clamp
Cắt mạc treo:
- Dao đốt lưỡng cực / đơn cực từng đoạn
- Clip cầm mạch máu
- Stapler qua “cửa sổ” mạc treo (cắt cùng lúc ruột thừa + mạc treo)
Cắt ruột thừa:
- Stapler: đóng + cắt 1 thì; kiểm tra mép cắt, khâu bổ sung nếu hở lòng
- Endo-loop / nơ Roeder: 2 vòng sát gốc, 1 vòng cách $10\;mm$ , cắt giữa; đốt niêm mạc hở
Lấy bệnh phẩm trong túi (Endobag/bao cao su) qua trocar rốn; tránh rò dịch viêm
Rửa bụng tương tự mổ mở; đặt dẫn lưu nếu cần (Douglas, hố chậu phải)

Kháng sinh tiếp tục nếu viêm có biến chứng (ví dụ $\ge 3$ liều/24h)
Giảm đau: Paracetamol, NSAID, Opioid nhẹ tùy đau
Vận động sớm khi tỉnh mê (giảm dính ruột, huyết khối TM)
Ăn trở lại sớm: nước – cháo – cơm mềm khi có nhu động, không nôn
Theo dõi & xử trí biến chứng
- Tại vết mổ: chảy máu, nhiễm khuẩn, thoát vị
- Trong ổ bụng: chảy máu, viêm phúc mạc, rò manh tràng, tụ dịch/áp-xe
Đọc kết quả GPB ruột thừa: u carcinoid > $2\;cm$ cần cắt đoạn đại tràng phải; viêm mạn…

Appendicitis là cấp cứu ngoại khoa thường gặp nhất; thời gian vàng < $24\;h$ tránh thủng
Xu hướng ERAS (Enhanced Recovery After Surgery):
- Phẫu thuật ít xâm lấn + chăm sóc đa mô thức → giảm nằm viện còn <48\;h
Nội soi giúp chẩn đoán phân biệt viêm phần phụ ở nữ, bệnh Crohn, Meckel…
Thoát vị lỗ trocar rốn là biến chứng muộn quan trọng nếu không khâu cân kỹ

Tỷ lệ viêm ruột thừa ở dân số chung: $7–8\%$ suốt đời
Thời gian nhịn ăn tối thiểu: $\ge 6\;h$
Đường mổ mở: dài $4–10\;cm$
Trocar nội soi thường: $10\;mm + 5\;mm + 5\;mm$ (hoặc $12 + 5 + 5$ khi dùng Stapler)
Clip Endo-loop: cột $2$ vòng sát gốc + $1$ vòng cách $10\;mm$

(Đã trích trong transcript; sinh viên ôn tập theo đáp án $1.B,\;2.B,\;3.C,\;4.A,\;5.D$ )