Napoleon Bonaparte

B - actie & reactie

Herhaling

westerse samenleving verandert o.i.v.

1. bevolkingsexplosie

2. hogere landbouwopbrengsten

3. verlichte ideeën + daarop gebaseerde rev.

Verlichting

= kritische houding tegenover gelood & traditie, sociale verhoudingen, politiek, godsdienst, economie, …

→ verandering v/h denken

→ eeuw v/d rede

→ filosoferen / intellectuele uitwisseling

→ vrij kunnen gebr. v/h verstand

→ vrijheid, gelijkheid, rationaliteit

! filosofen

1. Kant: “durf te denken”

2. Locke: natuurrecht, sociaalcontract → volkssoevereiniteit (= principe waarbij de macht v/d vorst & de overheid afkomstig is v/h volk)

3. Montesqieu: scheiding der machten ( wetgevende, uitvoerende & rechtelrijke macht)

Franse Revolutie

Oorzaken

grote ongelijkheid: standenmaatschappij (de clerus/geestelijken, adel, boeren)

eco crisis: hoge belastingen, schulden / misoogst in 1788

verlichting: ideeën over vrijheid, gelijkheid & democratie

politiek: invrede met absoluut koningschap Lodewijk XVI & Marie Aontoinette (luxe hof terwijl volk honger leed)

Aanleiding

3e stand roept nationale vergadering uit → bestorming v/d bastille (14 juli)

Gevolg

afschaffing privileges, verklaring v/d rechten v/d mens, opkomst republiek, geweld (terreur), uiteindelijk machtsovername Napoleon

De macht in Frankrijk

→ Ancien Régime (tot 1789) = absolute monarchie onder Lodewijk XVI

→ Constitutionele monarchie (1789-1792) = na uitbraak v/d Franse monarchie probeerde men eerst een parlementaire monarchie in te voeren (= koning/koningin staatshoofd mr wettelijke macht bij parlement)

→ Republiek & de Terreur = koning in 1792 afgezet & later in 1793 geëxecuteerd

        → macht: toen bij radicale Jakobijnen (o.a. Robespierre)

        → was periode v. Terreur = massa executies & een sterk centralisch bewind

→ Directoire (1795-1799) = na val v. Robespierre → gematigd republikeins bestuur

     → leger: ! rol → orde te bewaren

1 - Napoleon komt aan de macht dr staatsgreep

→ geboren in Corsica - 1796

→ op 9j → nr school in Frankrijk → reputatie als einzelgänger

→ 15j → école militaire Paris

→ 16j → 2e lieutenant

           → mr had + ambitie & wilde bovenop ladder klimmen

                → posities geg. op basis van adellijke titel → / talent (vr F.R.)

Generaal Napoleon

→ carrière in leger: militaire succesen tegen Ottomanen & mammelukken (mr verliezen: slag bij de Nijl)

→ goede redenaar

→ systeem v. promoveren onder soldaten = motivatie ongeacht afkomst

→ propaganda!

! → 1794 helpt nieuwe regering aan de macht (het Directoire) mr in 1799 werpt hij zelf omver dr een staatsgreep

2 - Napoleon regeert als een alleenheerser

nieuwe regeringsvorm → consulaat (napoleon = 1ste consul → is ook 2e & 3e → idee geven: verdeelde macht) mr is alleenheerser !!

pop bij volk! :))

1. vrede met ! vijanden v. Frankrijk (slavernij in kolonies weer ingevoerd ): )

2. ontvluchte edelen & geestelijken: mogen terugkomen, ambtenaren komen uit alle lagen v/d bev. = gelijkheid

3. concordaat met de Paus (katholieken mogen terug vrij hun godsdiesnt uitoefenen)

4. propaganda (vb. kunstenaar: opdr. vr reusachtige idealiserende schilderijen + ‘heldhaftige krijgverleden’ in verf)

Concordaat met de paus 1801

= verdrag tussen staat & paus met daarin afspr. over hoe beide partijen elk. zullen behandelen

→ napoleon erkent katholicisme als de godsd. v/d meerderheid der Fransen ( = / staatsgodsdienst meer!)

→ clerus → verloren bezittingen / terug mr betaald dr de Franse staat

→ alle bisschoppen vervangen dr geestelijken die de Franse grondwet trouw hebben gezworen

Politiek van repressie

→ geheime politie spoort radicale revolutionairen & royalisten op + schakelen ze uit

→ censuur maakt critici van zijn bewind monddood

→ referendum 1802 = Napoleon consul voor het leven
    → vorstelijk abolutisme (weelderige hofhouding, nepotisme, keizerlijke uitstraling)

Keizer der Fransen (1804-1814)

→ 1804 kroont zichzelf als keizer der Fransen en nieuwe volksraadpleging

→ ceremonie Notre Dame: uitstraling bij gekroonde hoofden in het buitenland, binnenlandse tegenstanders ontmoedigen, katholieken paaien, paus duidelijks maken → hij is de !

3 - Napoleon controleert Europa

Militair

→ tijdens F.R. voert Frankrijk expansiepolitiek (= onze gewesten in die periode geannexeerd     dr franse leger)

→ Napoleon staakt de oorlogen tot zijn macht in eigen land verzekered is

    → mr! 1803 einde van vrede in Europa

        → Franse keizerrijk omgeven dr. satellietstaten > geeft familieleden vorstendommen             cadeau → controle!

        → Nape. voert dienstplicht in → weerstand

         → weerstand v. G.B.: slag bij Trafalgar

Slag bij Trafalgar

→ Generaal Nelson versloeg Frans-Spaanse vloot → G.B. bleef heer en meester op zee!!

→ 1806 continentale blokkade → militair verslaan lukte / dus economisch            handelsembargo

        → boycott mislukt → reactie Londen:  tegenblokkade & smokel

Weerstand op Napoleons bewind

→ Dictatoriale karakter van zijn bewind, verslechterde eco toestand, + oorlogen → ‘das om’     met Napoleon

→ Russische tsaar wil continentale blokkade / toestaan → reactie Napo: veldtocht tegen Rusland in 1812 → hevige weerstand Russen (bevoorradingslijnen afgesloten) → Napo  trekt terug ( + doden gevechten uitputting, ontbering, weersomstandigheden, ziekten, …)

        => begin v/h einde v. Napo !!

Ballingschap

→ Europese grootmachten putten hoop uit Napoleons nederlaag → bondgenootschap

→ Alliantie: Oostenrijk, Pruisen & Rusland

    → verslaan de Franse keizer in de Volkerenslag bij Leipzig 1813

    → valt Frankrijk binnen 1814 & herstelt d emonarchie → Lodewijk XVII (broer Napo) wordt         koning → Napoleon ballingschap op Elba

→ Overwinnaars org. het Congres v. Wenen om te beraadslagen over de toekomst v. Europa

Slag bij Waterloo 1815

→ Napo ontsnapt er & rukt met leger nr Parijs (+steun van Fransen)

→ Lodewijk XVII vlucht nr Gent 

→ Napo blijft vr 100 dagen aan de macht v/d veldtocht tegen vijanden

→ Napo vs geallieerde legers v. Pruisen, de Nederlanden & G.B.

→ Napo wordt verslagen & gevangengezet op Sint-Helena

→ sterft in 1821

Monument

= herdenkingsmoment vr de nederlaag v. Napo in 1815
→ leeuw kijkt richting Frankrijk, waarschuwing + symbool v. macht

4 - Napoleon moderniseert Frankrijk & Europa

moderniseringen

→ / plaats vr de meeste democratische ideeën v/d verlichting

→ wel andere principes & vernieuwingen overgenomen & verder uitgewerkt

    vb(5):

        → bestuursindeling: / heerlijjkheden/vorstendommen meer, wel Franse indeling van             departementen (provincies), arrondissementen, kantons & gemeenten

        → standenmaatschappij: juridische gelijkheid = ied. gelijk vr de wet

        → strafrechtelijk & burgelijk wetboek: Code Civil

        → Burgerlijke stand (/ meer prochieregisters) = efficiënter maken dienstplicht, innen v.             belastingen (scheiding kerk & staat)

       →  Nationale bank (eenheidsmunt)m kadaster & rekenhof

        → Meteriek stelsel, decimaal stelsel