Graad 12 – Hoofstuk 1: Wet op Beroepsveiligheid en Veiligheid
Definisies
- Ernstige Voorval: Rampspoedige gebeurtenis as gevolg van toerusting of masjinerie.
- Gesondheids- en Veiligheidstoerusting: Item vir gesondheid of veiligheid.
- Gevaar: Iets wat besering of skade kan veroorsaak.
- Ongeluk: Ongeluk wat persoonlike besering, siekte of dood veroorsaak.
- Risiko: Waarskynlikheid van besering of skade.
- Werkgewer: Persoon wat iemand in diens het of aan hom/haar werk verskaf en wat daardie persoon beloon.
- Werknemer: Persoon wat in diens is by 'n werkgewer en 'n beloning ontvang.
- Werkplek: Perseel waar 'n persoon werk verrig.
Doel van die Wet
- Gesondheid en veiligheid van persone by werk.
- Gebruik van bedryfstoerusting en masjinerie.
- Beskerming teen gevare.
Algemene Pligte
- Werkgewer teenoor Werknemers: Inligting, opleiding en toesig verskaf.
- Werkgewers teenoor Nie-Werknemers: Bedryf onderneming veilig.
- Vervaardigers: Verseker veiligheid van artikels.
Verantwoordelikheid om In te Lig
- Werknemer inlig oor bedreigings.
- Veiligheidsverteenwoordiger inlig oor voorval.
Pligte van Werknemer
- Sorg vir eie en ander se veiligheid.
- Saamwerk met werkgewer.
Funksies van Verteenwoordiger
- Werkgewer moet bystand en opleiding voorsien.
- Verteenwoordiger aanvaar nie siviele aanspreeklikheid nie.
Verbod op Viktimisasie
- Moenie werknemer ontslaan of benadeel nie.
Onveilige Handeling
- Bedreig gesondheid en veiligheid.
- Voorbeelde: Rondhardloop, goed gooi.
- Redes: Weet beter, maar moedwillig; weet nie beter nie.
- Voorbeeld in werkswinkel: Oorlaai muurprop, los geleiers oop.
Onveilige Toestande
- Kan skade of besering veroorsaak.
- Voorbeelde: Swak huishouding, ventilasie, geraas.
- Voorbeelde in werkswinkel: Oorlaaide werkbanke, vol loopgang, ongelyk vloer.
Risiko-analise
- Bepaling en analisering van gevare.
- Kwalitatiewe analise: Definieer vlakke van gevare en ontwikkel teenmaatreëls.
Menseregte in Werkplek
- Menswaardige loon.
- Redelike ure.
- Vakbondlidmaatskap.
Werksetiek
- Integriteit: Alle aspekte van werk.
- Verantwoordelikheid: Sukses en kwaliteit.
- Kwaliteit: Minimum doen.
- Dissipline: Take voltooi.
- Spanwerk: Saamwerk.
Noodgeval
- Ernstige, onverwagte gevaarlike toestand.
- Voorbeelde: Besering, brand.
Noodprosedures
- Bly kalm.
- Rapporteer.
- Aktiveer noodskakelaar.
- Stop werk.
- Skakel toestel af.
Kritiese Noodgeval
- Lewensgevaarlik.
- Voorbeelde: Ernstige besering, groot brand.
Nie-Kritieke Noodgeval
- Onverwagse gebeurtenis, maar nie kritiek.
- Voorbeelde: Ongeluk, eerstehulp.
Brand: Wat om te doen
Brandalarm
- Druk knoppie.
- Bel kantoor.
- Volg prosedure.
Blus Brand
- Blus as klein.
- Kies regte blusser.
- Moenie lees tydens brand nie.
- Wees tussen uitgang en vuur.
Beveilig Werkswinkel
- Stop.
- Skakel hoofskakelaar af.
- Maak veilig indien tyd.
- Maak toe deure en vensters.
- Kruip indien rook.
- Bly laag.
- Indien vasgekeer, trek aandag; moenie venster oopmaak nie.
- Voel deur; indien warm, gebruik ander deur.
Ontruim
- Ordelik na uitgang.
- Volg roete.
- Red indien veilig.
- Gaan na versamelpunt.
- Help gestremdes.
Versamelpunt
- 100m weg, nie in pad nie.
- Rapporteer.
- Bly tot almal gemerk is.
- Moenie teruggaan voor veilig verklaar is nie.
Elektriese Skok
Beskerm Jouself
- Moenie aan persoon raak nie; skakel krag af.
- Moenie geleiers gebruik nie.
- Isoleer jouself.
- Gebruik nie-geleier.
Eerstehulp
- Asemhaling; KPR indien nodig.
- Kalmeer persoon.
- Kry hulp.
- Hou warm.
- Kyk vir gebreekte ledemate.
- Moenie brandwonde toemaak nie.
Stop Bloeding
1. Direkte Druk
Drukking
- Druk op wond.
- Lig wond bo hart.
- Draai verband vas.
- Druk vir 5 minute.
2. Drukpunte
- Bragiale drukpunte: Binnekant bo-arm.
- Femorale drukpunte: Lies.
Tipes Brandwonde
- Eerste graad: Buitenste lae.
- Rooi, sensitief.
- Koors, hoofpyn.
- Pyn, swelling.
- Tweede graad: Tweede laag.
- Beskadig, blase.
- Rooi.
- Erger pyn, swelling.
- Derde graad: Diep beskadig.
- Swart of grys, hard.
- Geen pyn moontlik.
- Moeilik asemhaal.
- Bewe van skok.
Behandeling
- Koel af.
- Bedek.
- Pynstillers.
- **Wa