Wykład T.2 mikro_dzienne

Mechanizm funkcjonowania rynku

  • Rynek jako instytucja do transakcji kupna-sprzedaży

  • Rodzaje rynków:

    • Przestrzeń:

      • lokalny

      • regionalny

      • krajowy

      • międzynarodowy

      • światowy

    • Ogniwo kanału rynku:

      • skupu

      • zbytu

      • hurtowy

      • detaliczny

    • Przedmiot obrotu:

      • dobra i usługi konsumpcyjne

      • dobra i usługi inwestycyjne

      • rynek pracy

      • rynek kapitałowo-pieniężny

      • rynek ziemi, dóbr naturalnych i informacji

    • Sytuacja rynkowa:

      • sprzedawcy

      • nabywcy

    • Stopień jednorodności:

      • homogeniczny

      • heterogeniczny

    • Stopień legalności:

      • legalny (czysty)

      • półlegalny (szary)

      • nielegalny (czarny)

    • Poziom i intensywność konkurencji:

      • konkurencja doskonała

      • monopol pełny

      • konkurencja niedoskonała (monopolistyczny i oligopolistyczny)

Czynniki decydujące o sprawności rynku

  • Dominacja własności prywatnej

  • Rozwój instytucji obsługujących rynek (giełdy, banki)

  • Ogólny poziom rozwoju gospodarczego

  • Doświadczenie kadry menedżerskiej

  • Stosunek ludzi do pracy

  • Spójność rynku

  • Konkurencja

Funkcje rynku

  • Rynek jako instrument i miejsce wyceny różnych dóbr i usług

  • Źródło informacji o procesach gospodarczych

  • Warunek racjonalnego wykorzystania zasobów

  • Mechanizm osiągania równowagi gospodarczej

  • Weryfikacja decyzji gospodarczych i przydatności społecznej produkcji

Popyt

  • Definicja: ilość dobra lub usługi, którą nabywcy chcą i mogą nabyć w określonym czasie przy różnych poziomach ceny (ceteris paribus).

  • Wielkość popytu: ilość nabywana w określonym czasie

Rodzaje popytu:

  • Popyt potencjalny: wyrażona potrzeba, nie poparta możliwościami finansowymi

  • Popyt efektywny: rzeczywisty zakup przy danych cenach i dochodach

Ujęcie popytu:

  • Mikroekonomiczne: popyt indywidualny, popyt rynkowy

  • Makroekonomiczne: popyt zagregowany

Efekty zmiany cen:

  • Efekt substytucyjny

  • Efekt dochodowy

Prawo popytu

  • Zasada: wzrost ceny prowadzi do spadku ilości nabywanej i odwrotnie (ceteris paribus).


  • Graficzna ilustracja: krzywa popytu(Tabela 1 i Rysunek 1)

Funkcje popytu

  • Równanie popytu przedstawia zależność między ilością a ceną

  • Odwrócona funkcja popytu (funkcja Marshalla): wyznacza najwyższą cenę akceptowaną przez nabywców dla danej ilości dobra.

  • Przykład równania popytu:

    • QD = a + bP (b < 0)

    • QD = 40 - 2P

Determinanty pozacenowe popytu

  • Ceny dóbr substytucyjnych i komplementarnych

  • Poziom dochodów

  • Moda i gusty

  • Przewidywana zmiana ceny

  • Liczba kupujących

  • Sprzedaż ratalna

Graficzna przedstawienie funkcji popytu

  • Q = f(P, P_subst, M, G, P_comp, N, S, ...) (gdzie P_subst: ceny dóbr substytucyjnych)

Wnioski o popycie

  • Czynnik cenowy powoduje ruch wzdłuż krzywej popytu

  • Czynniki pozacenowe powodują przesunięcie krzywej popytu

Podaż

  • Definicja: ilości dobra, które sprzedawcy są skłonni wytworzyć i dostarczyć po różnych cenach (ceteris paribus).

  • Prawo podaży: wzrost ceny zwiększa ilość oferowaną na sprzedaż

Rodzaje podaży:

  • Graficzna ilustracja: krzywa podaży (Tabela 2 i Rysunek 3)

Funkcja podaży

  • Równanie podaży:

    • Qs = c + dP (gdzie c, d > 0)

Odwrócona funkcja podaży


  • Wskazuje najwyższą cenę akceptowaną przez producentów dla danej ilości dobra(Rysunek 4)

Determinanty pozacenowe podaży

  • Ceny czynników wytwórczych

  • Technologie produkcji

  • Organizacja produkcji

  • Podatki i subsydia

  • Warunki klimatyczne

  • Liczba przedsiębiorstw w branży

Wnioski o podaży

  • Czynnik cenowy powoduje ruch wzdłuż krzywej podaży

  • Czynniki pozacenowe powodują przesunięcie całej krzywej podaży

Równowaga rynkowa

  • Stan równowagi rynkowej: brak tendencji do zmiany ceny i ilości

Cena równowagi rynkowej

  • Cena, przy której ilości nabywane są równe ilościom oferowanym na sprzedaż

  • Punkt przecięcia krzywej popytu i krzywej podaży

Przykład rynku piór kulkowych

  • Funkcje popytu i podaży, obliczenie ceny i ilości równowagi

Nierównowaga rynkowa

  • Stan, w którym siły działające na rynku nie równoważą się

Rodzaje nierównowagi:

  • Niedobór rynkowy

  • Nadwyżka rynkowa

Rynkowe skutki zmiany popytu i podaży

  • Wpływ zmian na krzywe i zmiany cen:

  • Wzrost i spadek popytu oraz podaży (Rysunki 5-12)

Równowaga długookresowa

  • Zmiany podaży i popytu w długim okresie (Rysunki 13-15)

  • Równanie funkcji w długim okresie.