Quán gò đi lên
Author: Nguyễn Nhật Ánh
Tóm tắt: Quán Gò Đi Lên lấy bối cảnh là một quán ăn nhỏ, giản dị giữa Sài Gòn phồn hoa, tấp nập – quán Đo Đo. Quán chuyên phục vụ các món ăn xứ Quảng với mong muốn những người con phải xa quê cầu thực khi nhớ về quê nhà có thể đến đây để tìm chút cảm giác “về nhà”, để vừa được thưởng thức lại mùi vị đậm đà thân quen của quê hương vừa có thể tạm gác lại những bộn bề cuộc sống để lòng được nghỉ ngơi. Nhưng éo le là vừa có được chút cảm giác vui vẻ thì khách lại phải nhăn mày, cau mặt khi tìm mỏi mắt cũng không tìm được một “người Quảng thứ thiệt” nào trong quán. Ngặt nghẽo một nỗi nữa là khi hỏi đến Đo Đo thì chả có cô cậu nào trong quán biết Đo Đo là nơi đâu, sự tình ngang trái này cứ diễn ra liên tục không chỉ khiến khách chán nản mà cả chủ quán lẫn nhân viên đều đau đầu. Và sau nhiều biện pháp đối phó bất thành thì cuối cùng cô Thanh – chủ quán Đo Đo đã quyết định chiêu mộ con Cúc – một người con xứ Quảng thứ thiệt. Sự xuất hiện của Cúc đóng một vai trò “siêu cấp quan trọng”, từ nay quán đã có một người phiên dịch tiếng Việt của người Quảng ra tiếng Việt của người Nam cho tụi trong quán, giải quyết được bao nhiêu là rắc rối. Thêm một người là góp thêm một niềm vui cho quán, từ ngày con Cúc đến nhịp sống của Đo Đo trở nên náo nhiệt và tươi vui hơn hẳn.
Cúc là một cô gái quê “chính gốc”, tính tình của nó sao mà thật thà quá thể, sự ngây ngô thật thà của nó khiến cho thằng Lâm – anh chàng phục vụ đầy “học thức” của quán phải âu sầu não ruột quá. Âu sầu là bởi anh chàng đã “phải lòng” con nhỏ ngốc nghếch thật thà này, khổ một nỗi chính là sự ngốc nghếch thật thà “đáng yêu” của con Cúc này đôi lúc cũng “đáng ghét” ghê. Người ta thương nó mà nó cứ hững hờ đến đổ quạu. Và rồi Lâm chợt nhớ ra mình còn có anh bạn Cải, Cải là anh chàng phụ trách việc giữ xe của quán. Cải chính là vị cứu tinh cho cuộc tình đơn phương đang trên đà bế tắc của Lâm, Lâm thương người ta nhưng Lâm không dám nói với người ta mà người ta thì cũng quá ngốc để nhận ra tình cảm của anh nên anh đã nhờ Cải nói hộ tiếng lòng mình cho người thương biết. Cải là một quân sư có trách nhiệm vô cùng, sau khi tỏ tình giùm thằng “đệ tử” đang “say mê men tình đến nổi nếu người ta không thương lại thì cuộc đời nó coi như xong” này thất bại, anh đã dọa con gái người ta với mong muốn làm như vậy thì người ta sẽ thương lại bạn mình, sau khi thấy dọa không xong anh chuyển hẳn qua năn nỉ người ta “thương giả bộ bạn mình” để tương lai bạn mình hết tâm tối. Cái bí mật về thỏa thuận đó giữa Cúc và Cải mãi đến sau này Lâm vẫn không được biết, Lâm không biết rằng Cúc vốn chỉ xem anh như một người anh trai và chỉ thương anh như thương thằng Cải, con Lan, con Kim, con Lệ hay cô Thanh. Chẳng có sự khác biệt đặc biệt nào dành cho anh cả. Nếu biết được sự thật không biết Lâm sẽ có phản ứng thế nào, nhưng thật mong rằng anh không biết, để tình yêu đó mãi là kỉ niệm đẹp trong hồi ức mỗi khi anh nhớ về Đo Đo, nhớ về Cúc. Nhưng nếu lỡ anh có biết thì mong sự thất vọng sẽ đến với anh ở mức thấp nhất.
Lâm thì trót đem lòng thương Cúc, còn Lan thì đã phải lòng Lâm ngay từ lần đầu tiên gặp gỡ, khi ấy tụi nó còn chưa biết cả đến sự tồn tại của con Cúc kìa. Lâm biết chứ, Lâm biết con Lan thương nó: “Thằng Lâm thực ra đâu phải đứa lòng gan dạ sắt. Sự quan tâm của con Lan làm nó cảm động lắm, chỉ có điều nó không lộ ra đó thôi. Dù sao cảm động cũng không phải là rung động, Lâm biết rõ điều đó. Hai thứ đó khác nhau xa lắc, cũng như bánh bèo khác với bánh ít vậy”. Nhưng tình yêu chính là vậy, không ai có thể nói trước được tình yêu, vì vốn dĩ không có định nghĩa cụ thể nào để nói về tình yêu. Tình yêu diễn ra một cách tự nhiên nhất và không theo bất kỳ một quy luật nào, ngay cả người đang yêu cũng không thể giải thích được lý do tại sao họ yêu mà. Tuy có chút buồn cho những chuyện tình không thành của các nhân vật nhưng có lẽ điều này mới thật sự phản ánh đúng nhất hiện thực, giống như Cải đã nói: “Nếu bị từ chối mà chết, người ta đã chết như rạ và thành phố này đã phải xây thêm mấy ngàn cái ‘nhị tì’ rồi.”
Chuyện tình yêu của “quân sư” Cải cũng chẳng được may mắn. Nó thương con Nhàn phụ bán cà phê ở quán bún kế bên nhưng ai mà có ngờ con nhỏ này là hoa đã có chủ, mà đằng này chả phải con nhỏ có người yêu hay gì mà nó đã có chồng luôn rồi, còn có cả hai đứa con nữa chứ. Thế mới thấy ai cũng có cho mình những nỗi buồn riêng, tuy nỗi buồn là khác nhau nhưng chung quy đều là vì “tình”, như nhà thơ Xuân Diệu đã từng nói: “Hãy để trẻ con nói vị ngọt của kẹo. Hãy để tuổi trẻ nói hộ tình yêu. Làm sao sống được mà không yêu, không thương, không nhớ một kẻ nào?”
Bên cạnh cặp chính là Lâm và Cúc cùng quân sư Cải thì quán Đo Đo còn có các nhân viên khác như Lan, Lệ, Kim, Hường, tính cách cùng những tâm tư của các nhân vật này cũng được tác giả chú tâm khắc họa vô cùng tinh tế. Đề tài về quán ăn thì không thể nào thiếu đi sự góp mặt của các vị “khách quý”, sự góp mặt của ông Tiger, ông Thịt Luộc Muối Tiêu và bà Fanta đã góp phần làm cho câu chuyện thêm phần sinh động và hài hước. Sự hài hước họ mang lại đến từ chính những thói quen và sở thích kì lạ của họ. Sự có mặt của họ dần dà trở thành điều tất yếu phải có ở Đo Đo, như hòa thành một phần của quán và góp phần tạo nên một Đo Đo thật đặc biệt.
Ngoài những câu chuyện tình yêu “lâm ly bi đát” của những cô cậu thanh niên kia thì tình cảm “gia đình” giữa những con người xa lạ trong quán cũng được tác giả đề cao. Họ tuy không không phải “máu mủ ruột rà” nhưng trong lòng mỗi người đã sớm xem nhau như gia đình. Điều này được tác giả khéo léo miêu tả qua việc sau khi lãnh tháng lương đầu tiên Lâm đã trích tiền ra mua một chiếc đồng hồ, Cải lại dùng tiền đó để mua bàn thờ ông Địa và ông Thần tài rồi mỗi sáng lại thành tâm thắp nhang khấn vái cho quán ăn nên làm ra, dù lúc đầu Cải có chút sai sót về tên của cô Thanh, hay chi tiết Cúc thấy lốp xe Cải đã mòn nên mua tặng thằng này một cái làm anh chàng Lâm vừa ghen vừa buồn mấy hôm. Còn cả việc cô Thanh quyết định đóng cửa quán một ngày để chúc mừng Lâm thi đỗ đại học, họ tuy không nói những lời yêu thương nhưng những việc họ làm đều là vì “yêu thương”, những hành động đã thay họ nói lên điều đó.
Về sau Lâm đậu đại học trở thành một chàng thanh niên năm nhất bảnh bao hệt như con trai thành phố thứ thiệt. Cúc thì vì thương mẹ tảo tần nên quyết định về quê phụ giúp mẹ công việc đồng án và chăm sóc cho cha nó. Vắng Cúc và Lâm quán Đo Đo trong vắng vẻ và rộng rãi hẳn ra và nỗi buồn thì hiện rõ trên khuôn mặt từng đứa. Mọi người đều có những lựa chọn và những ngã rẽ riêng cho cuộc đời của mình. Lâm thỉnh thoảng vẫn ghé quán Đo Đo, còn con Cúc thì không biết rồi có quay lại hay không. Họ vô tình gặp nhau và cùng nhau bước đi chung trên một quãng đường ngắn rồi lại phải rẽ lối. Họ lướt qua nhau và gieo cho nhau bao nỗi nhớ nhung cùng sự tiếc nuối, giá mà người có tình sẽ được ở bên nhau thì thế gian sẽ chẳng còn ai phải mang bên mình sự chấp niệm dằn vặt.
Điều mình ấn tượng về sách:
Cốt truyện sáng tạo, plot twist nhiều khúc, bất ngờ nối tiếp bất ngờ.
Giá trị nhân văn sâu sắc về tình cảm thiếu niên đôi lứa thời trước khi internet ra đời. Thể hiện được sự trân thành trong tình cảm của lớp trẻ xưa.
Vẫn giữ được sự độc đáo mới mẻ mà thiếu niên ngày nay có thể hiểu và đồng cảm
Trích dẫn hay từ sách:
Bài học rút ra từ sách:
Quán Gò Đi Lên đã để lại trong mình biết bao sự tiếc nuối, tuy sự tiếc nuối cho lời hứa không thành giữa Lâm và Cúc là rất lớn, tiếc nuối cho những mộng tưởng chỉ đến từ phía Lâm, cùng với đó là nỗi buồn cho chuyện tình của ông Tiger và Kim hay sự éo le đáng thương trong tình yêu của Cải, nhưng không hiểu sao điều làm lòng mình đau đáu nhất lại là tình cảm đơn phương chân thành Lan dành cho Lâm. Hay người ta thường sẽ dành nhiều sự đồng cảm cho người có cùng nỗi buồn với mình chăng? Mình buồn cho Lan lắm, mình buồn cho Lan những lúc nhỏ lo lắng đoán mò không biết tại sao mặt Lâm cứ đầy tâm sự mà nhỏ đâu hề biết rằng người mình yêu đang tương tư đến người tình trong mộng của ảnh nên ảnh mới âu sầu như vậy. Mình buồn cái lúc mà nhỏ chợt phát hiện ánh mắt kì lạ mà Lâm dành cho Cúc, và cả sự ngượng ngập trong cách cư xử của Lâm nữa: “Câu hỏi của con Cúc bình thường thôi, có gì thằng Lâm phải ngượng ngập đến vậy. Chắc thằng Lâm có tình ý chi đây. Con Lan nghĩ vậy và suốt bữa ăn nó kín đáo đưa mắt dò xét”. Tuy đã ngờ ngờ ra sự tình nhưng Lan vẫn ôm cho mình chút hy vọng khi thấy Cúc cỏ vẻ vô tư và hững hờ trước tình cảm Lâm dành cho nó. Lan đâu biết rằng, dù cho Cúc có yêu lại Lâm hay không thì hình bóng của Cúc đã chiếm trọn trái tim của Lâm rồi, nó hằng sâu trong tim thằng này, sự ngoại lệ đặc biệt mà Lan không bao giờ có được.
Tiếng cười pha lẫn với nỗi buồn cùng sự tiếc nuối đã góp phần tạo nên quyển sách này. Mình đặc biệt rất thích cái tên Quán Gò Đi Lên của nó, một cái tên mang đậm phong cách của Nguyễn Nhật Ánh. Khi gấp lại những trang sách lòng mình có chút bồi hồi và vương vấn, mình vương vấn những mối tình dang dở, vương vấn những cảm xúc mình đã có khi đọc sách. Tự dưng mình ước có một quán Đo Đo nho nhỏ như vậy ở Sài Gòn, được vậy chắc mình sẽ ra quán ngồi hàng ngày theo một khung giờ cố định và gọi cùng một món hệt như ông Tiger, ông Thịt Luộc Muối Tiêu và bà Fanta vậy đó. ( Copy trên mạng, không phải cảm nghĩ cá nhân của ĐTD)
Đằng nào cũng muốn kết hôn (như chị Kim) thì thay vì nghe lời bà mối rồi kén cá chọn canh thì hãy cho những người thật sự thích mình 1 cơ hội. 1 phần là để bản thận có thể tìm hiểu đối phương, 1 phần là để không bỏ lỡ mối tốt (như chị Kim bỏ lỡ ông Tiger)
“ Ông Tiger” đã thất tình, nếu muốn tán crush thành công thì đừng như “ông Tiger”. Thay vì ngồi uống bia không thôi rồi bám rễ ở quán chơi giải ô chữ hãy đầu tư ngoại hình không thì tìm cách “tán gái” để bắt chuyện với chị Kim và flex đôi chút về bản thân.
Điều mình không thích ở sách: