9. SINIF KİMYA HIZ AKADEMİ NOTLARI
9. SINIF KİMYA HIZ AKADEMİ NOTLARI
ETKİLEŞİMLER
Bileşiklerin Adlandırılması
- Öğrenme hedefi: Bileşenlerin isimlerini ve bileşikleri anlayarak ezberlemek.
Bazı Katyon Adları (Tablo 2.1)
- Formül ve Adlar:
- Li⁺ (Lityum)
- Na⁺ (Sodyum)
- K⁺ (Potasyum)
- Rb⁺ (Rubidyum)
- Cs⁺ (Sezyum)
- Mg²⁺ (Magnezyum)
- Ca²⁺ (Kalsiyum)
- Sr²⁺ (Stronsiyum)
- Ba²⁺ (Baryum)
- Al³⁺ (Alüminyum)
- Zn²⁺ (Çinko)
- Cu²⁺ (Bakır)
- Fe²⁺, Fe³⁺ (Demir)
Bazı Anyon Adları (Tablo 2.2)
- Formül ve Adlar:
- F⁻ (Florür)
- Cl⁻ (Klorür)
- Br⁻ (Bromür)
- I⁻ (İyodür)
- O²⁻ (Oksit)
- S²⁻ (Sülfür)
- N³⁻ (Nitrür)
- C⁴⁻ (Karbür)
- OH⁻ (Hidroksit)
- CN⁻ (Siyanür)
- SO₄²⁻ (Sülfat)
- NO₃⁻ (Nitrat)
- CO₃²⁻ (Karbonat)
- PO₄³⁻ (Fosfat)
- HCO₃⁻ (Bikarbonat)
- NH₄⁺ (Amonyum)
- CH₃COO⁻ (Asetat)
- Metallerin Yükseltgenme Basamakları:
- Cu: +1, +2 (Bakır)
- Pb: +2, +4 (Kurşun)
- Sn: +2, +4 (Kalay)
- Co: +2, +3 (Kobalt)
- Ag: +1, +2 (Gümüş)
İyonik Bileşiklerin Okunması
- Bileşikteki elementlerin sabit yükseltgenme basamakları kullanılır.
- Değerlikler arasında geçiş yapabilen metaller için hangi yükseltgenme basamağı olduğunu belirlemek önemlidir.
Örnek İyonik Bileşikler
- Be₃N₂ (Berilyum nitrür)
- FeCl₂ (Demir (II) klorür)
- CaO (Kalsiyum oksit)
- NH₄NO₃ (Amonyum nitrat)
- Na₃PO₄ (Sodyum fosfat)
- Na₂CO₃ (Sodyum karbonat)
- CuF₂ (Bakır (II) florür)
- Ca(OH)₂ (Kalsiyum hidroksit)
Bileşiklerin Atom Sayısı
- Atom sayısı örneği: Ca + N + O = 6 protondan oluşur.
- Bileşik adı için doğru seçenek bulunması üzerine çalışılabilir.
Demir (II) Nitrat Özellikleri
- Formülü: Fe₂(NO₃)₂
- İyonik bileşiktir. İçindeki element sayısı ve iyon sayısı belirtilmiştir.
Eşleştirmeler ve Yanlışlar
- Belirli iyonik bileşiklerin doğru eşleşmesi incelenirken dikkat edilmesi gereken noktalar vardır.
- Yanlış adlandırmaların tespit edilmesi için pratik yapılmalıdır (örneğin, H₂S hidrojen sülfat değildir).
Kovalent Bileşiklerin Sistematik Adlandırması
- Anti-sistematik cümleler: H₂O (su), NH₃ (amonyak)
- Kovalent bileşiklerde kullanılan Latince sayılar:
- 1: Mono
- 2: Di
- 3: Tri
- 4: Tetra
- 5: Penta
- 6: Hekza
- 7: Hepta
- 8: Okta
- 9: Nona
- 10: Deka
Moleküler Yapılı Bileşikler
- Bileşiklerin adlandırılmasında Latince sayıların kullanımı önemlidir.
- Örnek Bileşikler:
- N₂O₃: Diazot trioksit
- CO₂: Karbon dioksit
- Atom sayılarının eşit olup olmadığı sorulabilir.
Hatalı Eşleştirmeler
- Bileşimlerin adları kontrol edilmeli ve uygun şekilde belirlenmelidir.
Ekstra Sorular
- Öğrencilerin kavramları pekiştirmek için ekstra sorularla simülasyonlar yapmaları önerilmektedir.