In-Depth Notes on Language Variation and Variety

Baryasyon at Varayti ng Wika

Pagkakaiba ng Wika at Diyalekto

  • Wika: Mas malaki at mas maraming lingguwistikong aytem kaysa sa diyalekto

  • Diyalekto: Mas maliit at nakabatay sa lokal na katangian

  • Dalawang batayan ng pag-iiba:

    • Laki: Ang wika ay naglalaman ng lahat ng diyalekto nito (hal. Filipino)

    • Prestihiyo: Ang wikang Ingles sa pormal na pagsulat ay may mas mataas na prestihiyo kaysa diyalekto Bagama't walang superior na wika sa pananaw ng lingguwistika.

Varayti ng Wika

  • Permanenteng Varayti:

    • Idyolek: Personal na gamit ng wika ng isang indibidwal

    • Diyalekto: Nakabatay sa lugar, panahon, at sosyal na katayuan

    • Halimbawa:

      • Diyalekto heograpiko

      • Diyalekto temporal

      • Diyalekto sosyal

  • Pansamantalang Varayti: Nakabatay sa aktual na sitwasyon ng pagsasalita

    • Register: Nakabatay sa mas malawak na panlipunang papel ng tagapagsalita

    • Halimbawa: siyentipikong register, relihiyosong register

    • Estilo: Kaugnayan sa relasyon ng performer at audience (pormal, kolokyal)

    • Mode: Kaugnayan sa midyum ng komunikasyon (pasalita o pasulat)

Baryasyon ng Wika ayon kina Gregory at Carroll

  • Dalawang pangunahing uri:

    • Diyalekto

    • Diatypes: Tungkol sa register at repleksyon ng lingguwistiko sa sitwasyon

Mga Pag-aaral tungkol sa Varayti ng Wika

  • Malawak ang mga paksa ng pananaliksik, iba't ibang larangan at disiplina

    • Upang makatuklas ng bagong kaalaman o mapatunyan sa siyentipikong paraan ang mga haka-haka

  • Hanggang sa kasalukuyan, maraming pag-aaral ang natapos na may iba't ibang konteksto ng wika

  • Umusbong na Varayti

    • Halimbawa:

    • Pag-aaral ni Delima (1993) sa academic Filipino variety sa Metro Baguio:

      • Nagtanghal ng ponolohikal at morpolohikal na tandaan mula sa mga instruktor

    • Naging focus ng ibang pag-aaral ang paggamit ng Taglish at mga estilo ng wika

Mga Katangian ng Makabuluhang Gamit ng Wika

  • Pag-aaral ni Bautista tungkol sa pagsulat sa Filipino sa larangan ng sikolohiya

    • Nakita ang iba’t ibang aspekto ng wika, tulad ng:

    • Verbal aspects sa mga tesis

    • Pag-aaral ng mga pandiwa mula sa malaking bahagi ng sulatin

    • Pag-aaral na nagpapakita ng pagkakaiba sa paggamit ng wika sa iba't ibang disiplina

Paradigma ng Istandardisasyon ng Wika

  • Teorya ni Haugen tungkol sa mga hakbang sa proseso ng istandardisasyon

  • Tatlong lapit sa intelektwalisasyon ng Filipino:

    • 1. Pagbuo ng Salita: Halimbawa—miksurian (micro-analysis)

    • 2. Lapit na Padesisyon: Pagpili ng teknikal na bokabularyo

    • 3. Batay sa Disiplina: Pagsasalin ng mga termino mula sa mga disiplina

Baryasyon sa Saloobin at Estilo ng Salita

  • Pag-aaral sa mga sosyal na diyalekto at slangs

  • Pangkat ng mga salita na natuklasan mula sa ibang lengguwahe (Espanyol, Ingles, at iba pa)

  • Slangs: Bunga ng kaugnayan ng mga miyembro ng partikular na grupo upang makilala ang sarili

Pagsasalita at Pagsusuri sa Languge

  • Maraming pag-aaral ang nagsusuri sa pagkakaiba ng wika sa lalaki at babae

  • Iba't ibang reaksyon sa komunikasyon batay sa kasarian

  • Halimbawa:

    • Cathartic expressions tulad ng pagmumurang ginagamitan ng pagsasalita at pag-aangkin ng sariling kakayahan

Konklusyon

  • Ang varayti ng wika ay nagbabago sa paglipas ng panahon at ayon sa pagkakataon ng mga tagapagsalita

  • Mahalaga ang karagdagang pananaliksik upang mas mapalawak ang kaalaman at kasanayan sa paggamit ng wika sa iba't ibang konteksto

  • Dapat magtuon sa aktuwal na paggamit ng wika ng mga tao.

Sanggunian

  • [List of References Included]