FIL 4


FIL: NOLI ME TANGERE

Yippee

WEEK 1 : ୨୧ MGA BAKAS NI RIZAL

“To foretell the destiny of a nation, it is necessary to open the book of its past.”

“Upang malaman ang kahihinatnan ng isang bansa, kailangang buksan ang aklat ng nakaraan nito.”

✶ Paciano Rizal

  • Kuya (?) ni rizal, helped him thru everything

✶ Great-Great Grandparents

Domingo Lam-Co & Ines De La Rosa

  • Mercado

✶ Great Grandparents

Francisco Mercado & Cirila Bemacha

  • Ricial

✶ Grandparents

Juan Mercado & Cirila Alejandro

✶ Parents

Francisco Mercado Rizal & Teodora Alonso Realonda

✶ Full name

  • Jose Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda

  • Pepe, Pepito, Jose

✶ Kapanganakan

  • June 19, 1861

  • Calamba, Laguna

✶ Paaralan

  • Home-schooled ‘til 7 years old

  • 7-9 / 1872-1877: Nag-aral sa Ateneo de Municipal sa Manila

  • Mula sa pangalang Jose Rizal Mercado naging Jose Rizal na ang ginamit niya

✶ Hilig

  • Maglakad sa sakahan, sketching, sculpting, magbasa, magsulat ng tula, pagtatanghal ng puppet shows, makinig sa mga kuwento ni Inay

✶ Laro

  • “Tantes” o Higante, nilalaro nilang magtatay

✶ Alaga

  • Usman at pony alipato, regalo ng tatay

✶ Pagkain

  • Isda at mga prutas mula sa aming tanim

✶ Kuwento

  • The young moth and the old moth / “Ang gamu-gamu”

✶ Pangarap

  • Maging isang artist

✶ Naisulat

  • Through Education the Motherland Receives Light

- Naisulat na sanaysay when he was 15

“I will work, I will labor, I will exert myself to excel in all undertake, and I will do my best for my countrymen.”

  • Sinulat ni Dr. Jose Rizal sa kanyang journal when he was 13

✶ Journal ni Rizal

  • Memoriales de Un Estudiante de Manila (“Memories of a student in Manila”)

  • With the pen name P. Jacinto

✶ College Life

1877 - nag-enroll sa UST

  • Kinuhang kurso ay Philosophy and Letters, pero lumipat sa Medicine

  • Land Surveying, Agriculture & Topography - Ateneo

  • Rizal experienced great learning, literary success, romantic rs, gang fights, brutality, discrimination

୨୧ INDIO SA ABROAD

  • Lumipad pa-Spain si Rizal ng hindi nalalaman ng pamilya tanging ang kanyang kuya Paciano lamang ang may alam

✶ Madrid, Spain 一 1884Nananana

  • Dito nkakuha ng lisensya ng Medisina si Rizal

✶ Berlin, Germany 一 1887

  • Dito nailathala ang Noli Me Tangere sa tulong ni Maximo Viola

✶ Tokyo, Japan 一 1888

✶ New York City, USA 一 1889

  • Malala ang diskriminasyon sa mga Chinese at Negroes

✶ London, idk 一 1889

  • NAlaman na maraming mali tungkol a kasaysayan ng Pilipinas.

✶ Paris 一 1889

  • Isinulat ang El Fili

✶ Belgium 一 1891

  • Nailathala ang El Fili

✶ Hong Kong 一 1891

  • Naging Doctor siya ng may karamdaman sa mata

✶ Los Indios Bravos

  • Nabuong grupo ng mga Pilipino sa Paris na nasalihan ni Rizal. Sila ay mga artist, journalist, chemist, lawyer, at doctor

✶ Si Rizal bilang:

  • Ophthalmologist

  • Naturalist

  • Artist

  • Anthropologist

  • Archaeologist

୨୧ CRUSH NG BAYAN ( ´ ∀ `)ノ～ ♡

✶ Julia Minang 一 #firstcrush #puppylove

  • Pinampipitas ng bulaklak at pinaghuhuli ako ng paruparo ni Rizal

✶ Leonor Rivera 一 #cousintahan #walangforever

  • 10 kaming engaged

  • Akala ko’y kinalimutan niya na ako nang mag-ibang bansa siya

  • Tunay na pag-ibig ni Rizal

  • Basehan ni Maria Clara

  • Rizal sent her letters while abroad but her mother hid them from her to further hinder their lalab

✶ Segunda Katigpak 一 #firstlove #TOTGA

  • Nagkaroon kmi ng koneksyon ngunit kaipagkasundo na ako sa iba kaya hindi niya na ako hinabol

✶ Leonor “Orang” Valenzuela 一 #secretlovers #ghosted

  • Pinapadalhan niya ako ng liham gamit ang kakaibang tinta, tulad ng hindi nakikitang tinta, naglaho siya

✶ Consuelo Ortiga y Rey 一 #thankyounext

  • Nakilala sa Madrid

  • Sinusulatan niya ako ng tula nguit umatras siya bago pa man kami maging seryoso

✶ Gertrude Beckett 一 #Gettie&Pettie

  • Tinulungan ko ang aking Pettie sa Art ng nasa Londo siya. Minahal ko siya pero umalis siya papuntang Paris

✶ Seiko Usui 一 #LoveAtFirstSight

  • O Sei San

  • Tinulungan matuto ng Japanese si Rizal

✶ Suzanne Thill 一 #umaasa

  • Naging art assistant niya ako sa Brussels. Umiyak ako ng sobra dahil umalis siya pa-Madrid

✶ Nellie Bousted 一 #almostMrsJoseRizal

  • Bisita namin siya sa Paris, masaya naming napag-uusapan ang literatura, kasaysayan, musika, at sining. Hinamon niya si Antonio Luna ng laban para sa akin

  • Niyaya niya akong magpakasal ngunit ayaw ng aking ina, makaiba rin ang amin relihiyon. Naghiwalay kaming magkaibigan.

✶ Josephine Bracken 一 #LastLove

  • Nagkakilala kami sa Dapitan

  • Inakala ng kaniyang kapatid na isa akong spy

  • Hindi kami pinayagan magpakasal ng simbahan dahil maraming tutol kaya skami lang ang gumawa ng ritwal ng aming kasal

✶ Polyglot

  • Latin, Spanish, French, German & English

  • Tagalog, Visayan, Ilokano, Subano, & ilang diyalekto ng Moro

✶ Sagisag Panulat

  • P. Jacinto, 1879

  • Laong-laan, 1882

  • Dimasalang, 1883

  • Madude, 1890

  • Kabisa, 1892

  • Philippino, 1892

✶ Masonry 一 1883

  • Naging kasapi si Rizal ng Masonry

La Solidaridad

  • Itinatag ng mga mason

  • Kasama sina Graciano Lopen Jaena, Mariano Ponce, Marcelo H. del Pilar

✶ Dapitan

  • July 17, 1892-1896

  • Itinapon si Rizal sa Dapitan Zamboanga Del Norte

✶ Intramuros, Manila

  • Ikinulong si Rizal sa Fort Santiago, nilitis at hinatulan ng kamatayan

✶ Dec. 30, 1896

  • Araw ng kamatayan ni Rizal, siya ay binaril ng mga Espanyol sa Bagumbayan

“Hindi ako naging taksil sa aking bansa o sa bansang espanya”

✶ Consumatum est! 一 It is finished

“I have see a little light and all I desire is to show it to my countrymen”

WEEK 2 : ୨୧ ANG KASAYSAYAN NG NOLI ME TANGERE

  • Unang nobela na isinulat ni Rizal

  • 24 nung sinulat niya

✶ Layunin

  • Issinulat ang Noli upang mabuksan ang mata ng mga Pilipino tungkol sa Kanser ng Lipunan na nangyayari sa bansa

Isinulat sa

  • Madrid

  • Paris

  • Berlin, Germany

✶ Maximo Viola

  • Nagpahiram ng pera kay Rizal para sa pagpapalimbag (print) ng aklat

✶ Marso 29, 1887

  • 2k (300) na sipi ang unang nailimbag (print) sa Berlin, Germany

✶ Elias at Salome

  • Ang tinanggal na kabanata sa pagtitipid

✶ Touch Me Not o Huwag mo akong Salingin

  • Mula sa Bibliya, San Juan (John) 10:13-17

✶ Ang tatlong aklat na nagbigay ng inspirasyon

  • The Wandering Jew

  • Uncle Tom’s Cabin

  • Holy Bible

୨୧ PABALAT NG NOLI ME

  • Ang pamagat ng Noli Me ay nasa gitna mismo ng Pabalat

✶ Itaas na Bahagi

  • Ang kaliwang tatsulok na makitid ang paanan, subalit lumalapad sa ulunan

  • Ang Krus

  • Dahon ng Laurel

  • Sumpang ng Kalamansi (thorns yata)

  • Ulo ng babae

  • Bahagi ng manuskripto ng paghahandog sa Noli

  • Semetrical na Sulo (Torch)

  • Bulaklak ng Sunflower

ANG KAHAPON ANG HINAHARAP NG BAYAN

✶ Ibaba na Bahagi

  • Ang kanang tatsulok na malapad ang paanan, subalit papakitid ang ulunan

  • Punong kawayan

  • Lagda ni Dr. Jose Rizal

  • Pamalo sa Penitensya

  • Latigo

  • Capacete / Sombrero ng Guardia Sibil

  • Paa ng prayle na labas ang balahibo

一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一一

୨୧ MGA TAUHAN

✶ Juan Crisostomo Ibarra y Magsalin

  • isang binatang nag-aral sa Europa; nangarap na makapagpatayo ng paaralan upang matiyak ang magandang kinabukasan ng mga kabataan ng San Diego.

✶ Don Rafael Ibarra

  • ama ni Crisostomo; nakainggitan nang labis ni Padre Damaso dahilan sa yaman kung kaya nataguriang erehe.

✶ Maria Clara Delos Santos y Alba

  • mayuming kasintahan ni Crisostomo; mutya ng San Diego na inihimatong anak ng kaniyang ina na si Doña Pia Alba kay Padre Damaso. Inaalagaan ni Kapitan Tiago at mother figure si Tiya Isabel

✶ Padre Damaso (Verdolagas)

  • Korap na kurang Pransiskano na napalipat ng ibang parokya matapos maglingkod ng matagal na panahon sa San Diego.

✶ Padre Salvi

  • Pransiskanong kura na pumalit kay Padre Damaso, nagkaroon ng lihim na pagtatangi kay Maria Clara

✶ Padre Sibyla

  • Pareng dominikano na lihim na sumusubaybay sa mga kilos ni Ibarra

✶ Kapitan Tiago

  • Mayaman at mapagpanggap. Nagdo-donate sa simbahan at bumibili ng pagkabanal yung mga indulgences ganun

✶ Elias

  • bangkero at magsasakang tumulong kay Ibarra para makilala ang kaniyang bayan at ang mga suliranin nito.

✶ Sisa

  • masintahing ina na ang tanging kasalanan ay ang pagkakaroon ng asawang pabaya at malupit.

  • Basilio at Crispin ay mga magkapatid na anak ni Sisa; sila ang sakristan at tagatugtog ng kampana sa simbahan ng San Diego.

✶ Donya Victorina de los Reyes de Espadanya

  • Babaing nagpapanggap na mestisang Kastila kung kayâ abot-abot ang kolorete sa mukha at maling pangangastila.