Học phần Tổ chức và Định mức Lao động 1
Chương 1: Tổng quan về Tổ chức và Định mức lao động
Mục tiêu chương: - Hiểu khái niệm, vai trò của tổ chức và định mức lao động. - Nắm vững các nguyên tắc, nội dung chính và căn cứ của các biện pháp tổ chức lao động. - Nhận diện xu hướng của tổ chức và định mức lao động trong nền kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế.
Khái niệm về Lao động: - Là hoạt động có mục đích của con người nhằm thỏa mãn các nhu cầu đời sống. - Quy trình lao động biểu hiện qua hai mặt: - Mặt vật chất. - Mặt xã hội.
Định nghĩa Tổ chức lao động (TCLĐ): - Là việc tổ chức quá trình hoạt động của con người trong sự kết hợp với các yếu tố khác của quá trình lao động. - Bao gồm sự tác động qua lại giữa những người lao động nhằm đạt được mục đích của quá trình lao động đó.
Vai trò, Mục đích và Ý nghĩa của Tổ chức Lao động
Mối quan hệ giữa Tổ chức lao động (TCLĐ) và Tổ chức sản xuất (TCSX): - Quá trình lao động là một bộ phận cấu thành của quá trình sản xuất (QTSX). - TCSX là sự thống nhất của yếu tố cơ bản trong QTSX để tạo ra sản phẩm. - TCLĐ là hệ thống các biện pháp đảm bảo tính hiệu quả của lao động sống, thể hiện qua: - Áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật (KHKT). - Chuẩn bị và cung cấp nguyên nhiên vật liệu cho QTSX. - Tổ chức hợp lý các QTSX chính, quá trình phụ và phục vụ sản xuất. - Quản lý sản xuất một cách khoa học.
Mục đích của TCLĐ: - Đạt kết quả lao động cao nhất. - Đảm bảo sức khỏe và an toàn lao động (ATLĐ). - Phát triển toàn diện người lao động. - Xây dựng các nhóm làm việc có hiệu quả.
Ý nghĩa của TCLĐ: - Về mặt kinh tế: - Tăng năng suất lao động (NSLĐ) và hiệu quả sản xuất kinh doanh (HQSXKD). - Sử dụng nguồn vốn hợp lý. - Thúc đẩy phát triển kỹ thuật và công nghệ. - Về mặt xã hội: - Giảm nhẹ áp lực công việc và tăng cường ATLĐ. - Thúc đẩy tinh thần tự kỷ luật lao động. - Loại trừ các yếu tố môi trường có hại cho NLĐ.
Thực chất và Các Nhiệm vụ của Tổ chức Lao động Khoa học (TCLĐKH)
Khái niệm TCLĐKH: - Là tổ chức lao động dựa trên cơ sở phân tích khoa học các quá trình lao động và điều kiện thực hiện. - Áp dụng thực tiễn các biện pháp thiết kế dựa trên thành tựu KH-KT và kinh nghiệm quản lý tiên tiến. - Mục tiêu: Đạt NSLĐ cao, SXKD hiệu quả và phát triển toàn diện NLĐ.
Các nguyên tắc của TCLĐKH: - Tính khoa học. - Tính tổng hợp. - Tính đồng bộ. - Tính kế hoạch. - Tính quần chúng.
Các nhiệm vụ của TCLĐKH: - Kinh tế: Sử dụng tiết kiệm và hợp lý các nguồn đầu vào. - Tâm sinh lý: Tạo điều kiện thuận lợi nhất để bảo vệ sức khỏe và duy trì khả năng làm việc của NLĐ. - Xã hội: Tập trung vào việc phát triển con người.
Nội dung Chính và Xu hướng Phát triển
Các nội dung chính của Tổ chức lao động: - Phân công và hiệp tác lao động. - Hợp lý hóa phương pháp và thao tác lao động. - Tổ chức và phục vụ nơi làm việc. - Cải thiện điều kiện lao động. - Định mức lao động. - Tổ chức lao động quản lý trong doanh nghiệp.
Xu hướng phát triển trong tương lai: - Hướng tới phát triển cá nhân, thỏa mãn nhu cầu của cả người sử dụng lao động và NLĐ. - Tăng cường phối hợp giữa các tổ chức, bộ phận và cá nhân. - Thu hút và động viên sự tham gia của NLĐ vào hoạt động chung và quá trình quản lý. - Quan tâm và phát huy định mức lao động để sử dụng lao động tốt hơn. - Tăng cường xây dựng các tiêu chuẩn về định mức lao động.
Các Thuật ngữ Cơ bản cần Ghi nhớ
Lao động.
Sức lao động.
Người lao động.
Quá trình lao động.
Tổ chức lao động (TCLĐ).
Tổ chức sản xuất (TCSX).
Tổ chức lao động khoa học (TCLĐKH).