Nota Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu

Sinopsis

• Negeri Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang kaya dengan hasil bumi terutamanya bijih timah.
• British menggunakan pelbagai strategi untuk meluaskan kuasa ke atas negeri-negeri ini.
• British mengukuhkan kuasa dengan membentuk Negeri-negeri Melayu Bersekutu.

Kekayaan Hasil Bumi

• Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang kaya dengan hasil bumi seperti bijih timah dan emas.
• Bijih timah merupakan barangan dagangan yang penting sejak Zaman Kesultanan Melayu Melaka.
• Perlombongan bijih timah diusahakan orang Melayu di lembah-lembah sungai sejak abad ke-15.
• Menjelang tahun 1860, Kuala Lumpur menjadi pusat pengeluaran bijih timah yang penting di Selangor.
  • Kuala Lumpur berkembang pesat sebagai pusat perlombongan bijih timah, menarik ramai pedagang dan pelombong dari dalam dan luar negara.
• Perlombongan emas di negeri-negeri Melayu bertumpu di kawasan jalur emas yang sebahagian besarnya terdiri daripada negeri Pahang.
  • Aktiviti perlombongan emas telah lama dijalankan oleh masyarakat tempatan, namun масштабыnya masih kecil.
• Semenanjung Tanah Melayu dikenali sebagai Suvarnabhumi yang bermaksud Bumi Emas.
  • Istilah ini mencerminkan kekayaan sumber asli yang terdapat di rantau ini sejak zaman purba.

Peluasan Kuasa British

• Perkembangan perindustrian di Eropah menyebabkan British memerlukan bahan mentah.
  • Revolusi Perindustrian di Britain meningkatkan permintaan terhadap bijih timah dan bahan mentah lain untuk memacu pertumbuhan industri.
• British menggunakan strategi manipulasi, desakan dan ugutan serta mengadakan perjanjian dengan pemerintah tempatan.
  • Taktik-taktik ini digunakan untuk melemahkan kuasa pemerintah tempatan dan membuka jalan bagi penguasaan British.
• Perang Larut dan perebutan takhta Kesultanan Perak membuka peluang kepada British untuk menguasai Perak.
  • Campur tangan British dalam Perang Larut memberi alasan untuk meluaskan pengaruh mereka di Perak.
• British memihak kepada Raja dan pembesar Melayu yang boleh membawa keuntungan dari segi ekonomi.
  • Dengan menyokong pihak-pihak yang berkepentingan ekonomi, British dapat memastikan kepentingan mereka dilindungi.
• British mendesak Sultan Selangor menerima perlindungan British apabila berlaku peristiwa yang menggugat aktiviti perdagangan British di perairan Selangor.
  • Isu lanun dan masalah keselamatan di perairan Selangor memberi alasan kepada British untuk campur tangan.
• Pada tahun 1888, British memperoleh peluang untuk mendesak dan memaksa Sultan Pahang menerima perlindungan British.
  • Keadaan politik dan ekonomi Pahang yang tidak stabil memudahkan British untuk mempengaruhi Sultan Pahang.
• Perjanjian Pangkor 1874 mengukuhkan kuasa British di Perak.
  • Perjanjian ini merupakan titik permulaan bagi penguasaan British yang lebih mendalam di negeri-negeri Melayu.

Pembentukan Negeri-negeri Melayu Bersekutu

• Negeri-negeri Melayu Bersekutu (NNMB) dibentuk melalui Perjanjian Persekutuan 1895.
• NNMB terdiri daripada Perak, Selangor, Negeri Sembilan dan Pahang.
• Residen Jeneral sebagai ketua pentadbiran kerajaan persekutuan.
• Kuala Lumpur menjadi pusat pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu.

Faktor Pembentukan NNMB

• Mengatasi kelemahan Sistem Residen.
  • Sistem Residen yang dilaksanakan sebelum ini tidak seragam dan menimbulkan masalah pentadbiran.
• Menyeragamkan pentadbiran.
  • Pentadbiran yang seragam memudahkan pelaksanaan dasar-dasar British di seluruh NNMB.
• Menjamin keselamatan.
  • British berjanji untuk melindungi NNMB daripada ancaman luar dan rusuhan dalam negeri.
• Menangani masalah kewangan negeri Pahang.
  • Pahang menghadapi masalah kewangan yang serius dan memerlukan bantuan daripada British.

Pentadbiran Negeri-negeri Melayu Bersekutu

• NNMB diketuai oleh Residen Jeneral.
• Majlis Mesyuarat Negeri digantikan oleh pegawai-pegawai British.
• Pada tahun 1909, British menandatangani perjanjian dengan Raja-raja Melayu bagi menubuhkan Majlis Mesyuarat Persekutuan.
  • Majlis ini bertujuan untuk melibatkan Raja-ra