7. Wartime Cinema og Occupation Cinema
BLACK RAIN: Reflections on Hiroshima and Nuclear War in Japanese Film
Yfirlit yfir ytri heimildum og rannsóknir
Greinin um Black Rain leggur áherslu á að myndin sé ekki bara lýsing á sprengjunni sjálfri, heldur sérstaklega á langtímaáhrif hennar á fólk og samfélag. Hún færir fókusinn frá augnablikinu (sprengingunni) yfir í það hvernig líf fólks verður varanlega brenglað.
Helstu þemu í Black Rain
1. Óbeinar afleiðingar kjarnorku
Myndin sýnir að raunveruleg áhrif sprengjunnar koma fram síðar:
geislunarsjúkdómar
félagsleg útilokun
stöðug óvissa um framtíðina
Yasuko verður tákn þessa – hún virðist heilbrigð en er samt „merkt“ og útilokuð frá hjónabandi vegna gruns um geislun. Þetta sýnir hvernig sprengjan heldur áfram að hafa áhrif löngu eftir atburðinn sjálfan.
2. „Tvöföld fórnarlömb“ (hibakusha)
Eitt af sterkustu þemunum er að eftirlifendur verða fórnarlömb aftur:
fyrst lifa þeir af sprenginguna
síðan verða þeir fyrir fordómum og mismunun
Í textanum er bent á að hibakusha séu taldir veikburða og hættulegir öðrum, sem leiðir til félagslegrar einangrunar.
3. Enginn er öruggur
Myndin undirstrikar að kjarnorkuvopn hafa áhrif langt út fyrir sprengjusvæðið:
fólk sem var ekki beint í sprengingunni veikist samt
„engin örugg fjarlægð“ er til
Þetta breytir sögunni úr japanskri reynslu í alþjóðlegt viðfangsefni – ógn sem snertir allt mannkyn.
4. Rof á félagslegum tengslum
Sprengjan eyðileggur ekki bara líkama heldur líka samfélag:
fjölskyldubönd veikjast
traust milli fólks minnkar
líf verður stjórnað af ótta og orðrómi
Sérstaklega sést þetta í baráttu Yasuko milli þess að vilja gifta sig og að vera hjá fjölskyldunni sem deilir sömu örlögum.
5. „Quiet voice“ en samt siðferðileg krafa
Þótt myndin sé ekki hávær mótmælamynd, þá er hún samt:
gagnrýnin
óuppgerð
krefjandi
Hún fer út fyrir hefðbundna japanska hugmynd um mono no aware (sorg yfir hverfulleika lífsins) og krefst þess að áhorfandinn gleymi ekki og bregðist við.
Heildarboðskapur
Samkvæmt greininni er meginboðskapurinn sá að:
kjarnorkuvopn eyðileggja ekki bara líf í augnablikinu
þau halda áfram að eyðileggja samfélög og tengsl fólks
og þessi ógn á við um alla, ekki bara Japan
Þannig verður Black Rain ekki bara saga um Hiroshima, heldur viðvörun um framtíð mannkyns.