Rizal - Key Life Milestones (Last-Minute Review)

Born: Hunyo $19,$ $1861$ , Calamba, Laguna; Died: Disyembre $30,$ $1896$ , Bagumbayan (Luneta), Manila.
Parents: Doña Teodora Alonso Realonda at Don Francisco Mercado.
Notable siblings: see list below under MGA KAPATID NI RIZAL.

Saturnina – eldest; nickname Neneng; asawa mula sa Batangas.
Paciano – pangalawa; guro at kaibigan ni Rizal; naging guro at kaibigan niya kay Padre Jose Burgos.
Narcisa – ikatlo; nickname Sisa; nagtulong-bayad sa alahas para suportahan ang pag-aaral ni Rizal sa Europa.
Olympia – ika-apat; nickname Pia.
Lucia – ikalima.
Maria – ika-anim; kinakausap ni Rizal ukol sa pag-aasawa kay Josephine Bracken.
Rizal – ikapito.
Concepcion – ikawalong; nickname Concha; namatay sa edad na 3 taon.
Josefa – ikasiyam; nickname Panggoy; mahusay sa Ingles; may epilepsy; lumahok sa Katipunan.
Trinidad – ikasampu; nickname Trining; tagapagtago/tagapamahala; lumaki sa tula ni Rizal, Mi Ultimo Adios.
Soledad – bunso; ipinanganak taong $1870$ ; guro at pinakamatalino sa magkakapatid.

Bago pormal na edukasyon: Doña Teodora ang unang guro; TEODORA ALONZO Y QUINTOS.
Mga paksang pinag-aralan: Alfabeto, Pagbabasa, Pagdarasal, Literatura, Matematik a, Wikang Espanyol.
Mga pribadong guro: Celestino; Lucas Padua; Lean Moroy.
Blán (Hunyo $1869$ ): Maestro Justiniano Aquino Cruz – guro ni Rizal sa Biñan; guro rin ni Paciano.

Aplikasyon/entrada sa Ateneo: hindi muna tinanggap dahil huli sa pamamahala at maliit ang edad; ginamit ang apelyidong Rizal.
Unang Taon (1872–1873): nag-aral ng wikang Espanyol; kumuha ng aralin sa Colegio de Santa Isabel tuwing tanghali; guro ni Rizal si Padre Jose Bech SJ.
Bakasyon 1873: lihim na pagdalaw sa ina na nakakulong; binigyang-kahulugan sa kanya ang pag-aaral.
Ikalawang Taon (1873–1874): nabasa niya ang Count of Monte Cristo (Alexandre Dumas); Universal History ni Cesar Cantu; Travels in the Philippines ni Jagor; guro pa rin si Padre Bech.
Pangatlong Taon (1875–1876): nakilala si Padre Francisco de Paula Sanchez; tinawag siyang modelo ng katuwiran at pagsisikap para sa mag-aaral.
Huling Taon (1877): nag-aral ng Pilosopiya, Physics, Chemistry, at Natural History; sumali sa Musa ngunit hindi tinanggap na huminto; nagtapos sa Ateneo noong $March 23, 1877$ habang may kasangga na limang medalya; Bachiller en Artes.

Pagkatapos sa Ateneo: kinuha ni Rizal ang Pilosopiya at Panitikan, at agham ng Pagsasaka; kasabay ang pag-aaral ng Panggagamot sa karaniwang Pamantasan (UST).
Pagtungo sa Europa: taong $1882$ , lumisan ng Pilipinas dahil sa diskriminasyon ng mga Kastila; nagtungo sa Espanya.
Universidad Central de Madrid: unang taon sa medikal; ikalawang taon natapos ang medisina; kumuha rin ng kursong Pilosopiya at Titik; sumunod na taon natamo ang titulo sa Pilosopiya at Titik.
Madrid na karanasan: tumira sa Amor de Dios; tumugon sa balita ng kolerang kumakalat; 50 piso ang dati niyang alowance, naging 35 piso lamang dahil sa pagtakas ng kanyang kuya Paciano sa kalakalan ng asukal.
Hunyo $21,$ $1884$ : natapos ang kursong medisina.
Taong $1885$ : natapos ang kursong Pilosopiya.
Heidelberg: nag-aral ng optalmolohiya; katulong ni Dr. Otto Becker; natapos ang kursong optalmolohiya.

Hunyo 18, $1892$ : bumalik sa Pilipinas; nagtayo ng La Liga Filipina para sa pagkakaisa at pag-unlad ng komersiyo, industriya, at agrikultura.
Hulyo 6, $1892$ : ikinulong sa Fort Santiago; ipinatapon sa Dapitan noong Hulyo 14; nanirahan sa Dapitan ng $4$ na taon; gumamot sa maysakit at nagturo ng paaralan.
Setyembre 3, $1896$ : habang papunta sa Cuba para magsilbi bilang siruhano, inaresto.
Nobyemple $3,$ $1896$ : ibinalik sa Pilipinas; ikinulong muli sa Fort Santiago.
Disyembre $26,$ $1896$ : nahatulan ng kamatayan dahil sa akusasyon ng rebelyon; sinulat ang Mi Ultimo Adios bago ang katapusan.
Disyembre $30,$ $1896$ : binaril sa Bagumbayan (Luneta).

Julia Celeste Smith; Segunda Katigbak; Jacinta Ibardo Laza; Leonor Valenzuela; Leonor Rivera; Consuelo Ortega Rey.
Gertrude Beckette; Nellie Bousted; Seiko Usui (O Sei San); Suzanne Jacoby; Josephine Bracken.

Ang buhay ni Rizal ay puno ng pag-aaral, pag-aalay, at paglilingkod sa bayan.
Mga pangunahing layunin: edukasyon, reporma, at makabayang pagkakakilanlan.
Ang mga kilalang gawa at hakbang: La Liga Filipina; Mi Ultimo Adios; pagkamatay sa Bagumbayan.