video 6 Lưu ý cho SV Y1 - Học Dược Lý như thế nào cho hiệu quả - Lê Trọng Đại

Chào mừng và định hướng cho sinh viên Y mới (I1)

• Đối tượng: Livestream chủ yếu dành cho các bạn sinh viên năm nhất ($I1$) mới nhập học vào trường Y dược.

• Lời chúc mừng: Diễn giả chúc mừng các bạn đã bước vào một chương trình học "hot" và đầy thử thách.

• Hiệu suất học tập:

  • Mục tiêu quan trọng nhất là giúp sinh viên biết cách nghe giảng, đọc sách và ghi nhớ nhẹ nhàng.

  • Tối ưu hóa thời gian: Nếu các anh chị khóa trước cần $6$ tiếng mỗi ngày để học, thì sinh viên áp dụng phương pháp chỉ cần $3$ tiếng.

  • Không phải là không học, mà là tăng hiệu suất và cải thiện cách làm việc.

• Sử dụng thời gian dư thừa:

  • Thời gian tiết kiệm được cần dùng để tìm kiếm niềm đam mê, sở thích và mục tiêu cá nhân.

  • Kỹ năng bổ trợ: Học thuyết trình, đọc thêm các loại sách khác, tìm thầy cô hoặc các lớp học kỹ năng.

  • Ngoại ngữ: Cần xác lập mục tiêu rõ ràng (học nghe, nói, hay ngữ pháp) để thực hiện.

  • Cảnh báo: Tránh lãng phí thời gian vào việc xem phim hoặc buôn chuyện khi có thời gian rảnh.

Phương pháp học tốt môn Giải phẫu

• Tổng hợp phương pháp: Không có một phương pháp duy nhất nào cho môn Giải phẫu. Diễn giả hệ thống lại $9$ phương pháp ghi nhớ để áp dụng cho tất cả các dạng nội dung trong trường Y.

• Dấu hiệu nhận biết: Mỗi đoạn văn hoặc nội dung sẽ có các dấu mốc (giống như dấu hiệu của $12$ thì trong tiếng Anh). Dựa vào dấu hiệu đó để chọn một trong $9$ phương pháp cho hiệu quả nhất.

• Khái niệm Hình thái học: Giải phẫu là môn hình thái học. Mục tiêu đầu tiên là phải nhớ được tên các chi tiết.

• Các bước học Giải phẫu:

  • Bước 1: Nhớ tên chi tiết (tên cơ, vị trí bám xương, các chi tiết giải phẫu).

  • Bước 2: Học về nguyên ủy, bám tận và đường đi.

• Cách học cụ thể:

  • Sử dụng tập bản đồ giải phẫu (Atlas).

  • Kỹ thuật che ảnh: Nhìn nhanh chi tiết hình ảnh và chú thích, sau đó dùng tờ giấy $A4$ che phần chú thích lại. Nhìn vào hình và tự viết tên chi tiết ra một lần, sau đó đối chiếu kết quả.

• Cảnh báo về tư duy học một lần nhớ mãi:

  • Sinh viên $I1$ thường có tham vọng học giải phẫu năm thứ nhất để nhớ đến tận năm thứ $6$. Đây là điều hoang đường và không thuận theo tự nhiên.

  • Giải phẫu sẽ được lặp lại hàng năm với mức độ chi tiết tăng dần theo từng hệ cơ quan.

• Nguồn tài liệu: Không nên mất thời gian nghiên cứu các sách như "Tôi tài giỏi, bạn cũng thế" của Adam Khoo hay sách của Tony Buzan vì khó áp dụng trực tiếp vào chuyên ngành Y Dược.

Phương pháp học tốt môn Dược lý

• Vị trí của môn học: Trong khi các môn khác tập trung vào chẩn đoán bệnh, Dược lý đứng riêng một bên về mảng điều trị.

• Phân nhóm thuốc:

  • Nhóm điều trị nguyên nhân: Tác động vào cơ chế bệnh sinh.

  • Nhóm điều trị triệu chứng: Tác động vào cơ chế biểu hiện của triệu chứng.

• Trọng tâm khi học:

  • Cơ chế tác dụng của thuốc: Đây là điều quan trọng nhất.

  • Sự khớp nối: Phải khớp được cơ chế tác dụng của thuốc với cơ chế bệnh sinh của bệnh.

  • Ba yếu tố cốt lõi: Cơ chế tác dụng, Chỉ định và Chống chỉ định.

• Chống chỉ định: Cần lưu ý cả chống chỉ định từ cơ chế thuốc và chống chỉ định từ các chất phụ gia/tá dược trong viên thuốc.

• Vấn đề liều lượng: Bác sĩ lâm sàng thường chỉ nhớ liều của các thuốc phổ thông (ví dụ: Paracetamol $500\,mg$) hoặc các thuốc trong chuyên khoa hẹp của mình. Không cần kỳ vọng nhớ hết liều lượng của mọi loại thuốc.

• Học qua lâm sàng:

  • Nên học Dược lý vào giai đoạn muộn (thường là năm $3$, $4$ hoặc $5$) khi đã đi bệnh viện.

  • Quan sát thực tế tại khoa phòng: Xem bác sĩ đang dùng thuốc gì, tên biệt dược là gì, thuộc nhóm nào. So sánh thực tế với sách vở để thấy trọng tâm cần học (vì thực tế dùng ít thuốc hơn và cập nhật nhanh hơn sách).

Cách tiếp cận môn Hóa sinh và Ký sinh trùng

• Môn Hóa sinh:

  • Được coi là môn "khoa học viễn tưởng" vì cấu trúc phân tử không thể nhìn bằng mắt thường.

  • Chiến lược đọc sách: Không nên đọc trước khi lên lớp vì sẽ gây căng thẳng. Hãy đọc trong khi nghe giảng và sau khi nghe giảng.

  • Phương pháp so sánh ngang: Khi học hóa sinh các cơ quan (như gan), hãy lật lại phần chuyển hóa Glucid, Lipid, Protid để so sánh.

  • Thứ tự ghi nhớ: Nhớ tên chất trong chu trình (như chu trình Krebs, chu trình Urê) -> Nhớ công thức chất đầu tiên -> Nhớ sự biến đổi các nhóm chức qua các bước.

• Môn Ký sinh trùng:

  • Sử dụng kỹ thuật "Cầu nối" để nhớ tên các con ký sinh trùng.

  • Ghi nhớ cơ chế bệnh sinh: Bản thân cơ chế đã là một câu chuyện logic. Hãy vạch ra $3$ đến $5$ mốc quan trọng nhất của chu trình, từ đó suy luận ra các phần còn lại.

  • Luôn đặt câu hỏi "Tại sao": Tại sao cần nhớ hình dạng, tính chất tăng trưởng của chúng? Khi có lý do đủ lớn, việc ghi nhớ sẽ có ý nghĩa hơn.

Chiến lược lập kế hoạch và tư duy học bổng

• Nguyên tắc học đều:

  • Không phân biệt môn chính, môn phụ. Để đạt học bổng, điểm tổng kết phải trên $8.0$. Một môn Giải phẫu điểm $10$ không thể kéo lại các môn khác nếu chúng chỉ đạt $5$ hay $6$ điểm.

  • Tất cả các môn (Hóa học, Lý sinh…) đều quan trọng như nhau trong việc xét học bổng.

• Cách lập kế hoạch hiệu quả:

  • Giới hạn số lượng công việc: Mỗi ngày chỉ nên thực hiện $2$ đến $3$ việc quan trọng nhất.

  • Tính kết nối: Công việc ngày phải phục vụ mục tiêu tuần, mục tiêu tuần phục vụ mục tiêu tháng, và mục tiêu tháng phục vụ mục tiêu cả năm.

• Môi trường học tập:

  • Khi môi trường ồn ào, hiệu suất chắc chắn giảm. Nên tìm đến thư viện hoặc giảng đường để học.

  • Tận dụng năng lượng đám đông: Nhìn thấy mọi người học tập chăm chỉ sẽ tạo động lực và áp lực tích cực cho bản thân.

Bài học về sự thành công và phát triển bản thân

• Công thức thành công nhanh nhất (Anthony Robbins): Tìm người đã đạt được điều mình muốn, hỏi họ cách làm và làm theo.

• Sai lầm của sự tự kiêu:

  • Diễn giả chia sẻ bài học thất bại khi trượt nội trú vì thiếu $0.5$ điểm chuyên ngành (đạt $6.5$ trong khi cần $7.0$). Nguyên nhân là do tự cho mình giỏi, tự mày mò mà không đi học hỏi kinh nghiệm từ người đi trước.

  • Tiếc một số tiền nhỏ để đi học nhưng lại mất đi cơ hội chỉ đến một lần trong đời (thi nội trú).

• Mức độ thành công: Mức độ thành công trong cuộc sống luôn thấp hơn hoặc bằng mức độ phát triển bản thân. Vì vậy, cần dành ít nhất $30$ phút mỗi ngày để đọc sách phát triển bản thân.

• Mở rộng thế giới quan:

  • Đừng chỉ có một lăng kính duy nhất từ thầy cô: "Học chăm - Bằng giỏi - Xin việc - Nghỉ hưu".

  • Nên tìm hiểu thêm các công thức khác từ những người thành công, triệu phú trên thế giới (như Bill Gates).

  • Môn Triết học: Giúp xây dựng thế giới quan, nhận ra bầu trời rộng lớn hơn thay vì tư duy "ếch ngồi đáy giếng".

• Giao thiệp và học hỏi:

  • Nên làm quen với cả người học khá, trung bình và giỏi.

  • Lưu ý: Những người được $9-10$ điểm thường nói "dễ mà", trong khi những người $7-8$ điểm thường chia sẻ nhiều bài học và lưu ý thực tế quý giá hơn vì họ đã phải trả giá cho những sai lầm.

• Sách khuyến nghị:

  • "$7$ chiến lược thịnh vượng và hạnh phúc" (Jim Rohn - giá bìa $68.000$ VNĐ).

  • Sách của First News (giá từ $20.000$ đến $40.000$ VNĐ) về các câu chuyện nghị lực.

  • Quyển sách về tư duy triệu phú để suy ngẫm mỗi sáng.

Câu hỏi & Thảo luận

• Câu hỏi về việc chuyển học phí: Diễn giả yêu cầu nộp qua ngân hàng để có biên lai, minh bạch thông tin và đảm bảo an toàn cho học viên.

• Câu hỏi về sự đồng ý của phụ huynh: Diễn giả sẵn sàng nghe điện thoại từ phụ huynh để giải đáp thắc mắc và đảm bảo sự tin tưởng trước khi nhận học viên.

• Lịch học nhóm: Tối thứ Tư hàng tuần vào lúc $21$ giờ trong nhóm học viên chuyên sâu (Lớp HUH và Level Max). Mọi người vẫn học bình thường dù là dịp Trung thu.

• Kết luận: Khi gặp khó khăn và bế tắc, đó là dấu hiệu cần phải thay đổi phương pháp học tập. Tham gia các chương trình đào tạo sớm giúp tránh được những đau đớn và sai lầm không đáng có.