gs §5.3

Ketters en Inquisitie

• De katholieke kerk en kloosters in de middeleeuwen

  • Rijkdom en macht nam toe

  • Vanaf de 11e eeuw ontstond er verzet tegen de gevestigde kerk

  • Veel mensen wilden terug naar de eenvoudige levenswijze van Jezus

• Groepen met kritiek op de kerk

  • Sommige groepen bleven binnen de kerk

  • Ontwikkelen nieuwe, strengere leefregels voor monniken en nonnen

  • Oprichting van nieuwe kloosterorden gebaseerd op deze regels

  • Regels verboden het bezitten van eigen landgoederen

  • Monniken en nonnen beloofden sober te leven

  • Inkomen uitsluitend uit liefdadigheid, sommige leden bedelden voor hun levensonderhoud

• Bedelorden

  • Nieuwe kloosterorden die sobere levenswijze benadrukten

  • Voorbeelden: Dominikanen en Franciscanen

• Afwijzing van de officiële kerk

  • Groepen zoals de katharen in Zuid-Frankrijk wezen de officiële kerk af

  • Katharen betekent letterlijk "zuivere mensen"

  • De katholieke kerk beschouwde dit als een bedreiging

  • Vervolging van de katharen via de inquisitie, een speciale rechtbank ingesteld door de paus

  • Katharen die schuld bekenden, kregen kerkelijke straffen, moesten voor de kerk werken

  • Katharen die geen schuld bekenden, werden door de vorst ter dood gebracht via de brandstapel

• Inquisitie en ketterij

  • Mensen die afweken van de officiële leer werden 'ketters' genoemd

  • Ketters beschuldigd van ketterij volgens de kerk

De Kruistochten

• Onverzoenlijke houding van de katholieke kerk tegenover niet-christenen

  • Bijzondere vijandschap tegen joden en moslims

  • Joden in Europa kregen te maken met discriminatie en geweld door christenen

  • De kerk beschouwde joden als verantwoordelijk voor de kruisiging van Christus

  • Moslims waren in Europa beperkt aanwezig (behalve Zuid-Spanje), maar werden ook als vijandig beschouwd

    • Moslims waren de heersers in Palestina (Jeruzalem en omgeving) en zouden een bedreiging zijn voor het christelijke Oost-Romeinse Rijk

    • Vervelende ervaringen voor bedevaartgangers in Palestina door moslims

• Oproep van de paus in de 11e eeuw

  • Oproep om Palestina te bevrijden van de moslims

  • Dit leidde tot de eerste kruistocht

  • Christelijke ridders trokken massaal naar het Midden-Oosten om de moslims te bestrijden

• Aantal kruistochten

  • In totaal zijn er acht kruistochten geweest

  • Hoge sterfte aan beide zijden

• Resultaten van de kruistochten

  • Europeanen slaagden er niet in Jeruzalem blijvend in bezit te houden

  • De kruistochten leidden wel tot meer kennis van de islamitische cultuur

  • Verbetering van de handel tussen Oost en West

  • Contact tussen West-Europeanen en moslims leidde tot bloei van de handel

  • Positieve gevolgen voor de Europese wetenschap

  • Europese kennis over geneeskunde en techniek (bijv. kompas, halsjuk) nam toe

  • Overname van Arabische cijfers door Europeanen, die handiger waren dan Romeinse cijfers

  • Moslims namen op hun beurt de Europese kruisboog over