Welten auseinander

Lebensgeschichten

levensverhalen

die Urgrossmutter, der Urgrossvater, die Urgrosseltern

overgrootmoeder, overgrootvader, overgrootouders

der Stein kommt ins Rollen

dat brengt de bal aan het rollen

eine Auszeichnung erhalten

een prijs winnen, een onderscheiding krijgen

Professor der Chemie

professor chemie

der Forschungsdirektor

het onderzoekshoofd

die Macht ergreifen

de macht grijpen

eine Diktatur errichten

een dictatuur oprichten, vestigen

Gesetze annehmen

wetten goedkeuren

ins Exil gehen

in ballingschap gaan

an Altersschwäche sterben

van ouderdom sterven

in ein Ghetto deportiert werden

naar een getto gedeporteerd worden

der Deportation entgehen/entkommen

aan de deportatie ontsnappen

klickende Nachbarn

verklikkende buren

einen Streifschuss am Kopf erleiden

een schampschot aan het hoofd krijgen/incasseren

ihr wird in den Oberkörper geschossen

ze werd beschoten in haar bovenlichaam, ze kreeg een schot in haar bovenlichaam

der Rubin, -e

robijn

das Elfenbein

ivoor

der Goldschmuck

gouden sieraad, sieraden

Nachkriegsdeutschland wird von den Siegermächten verwaltet

Duitsland werd na de oorlog door de overwinnaars bestuurd

das Gründungskomitee

een comité

das Nachkriegsleben

het leven na de oorlog

wohlhabend

welgesteld

ein Netzwerk an Freunden aufrechterhalten

een netwerk aan vrienden in stand houden, overeind houden: in contact blijven met vrienden

Dienstmädchen

dienstmeisjes, dienstmeiden

Kinder und Kindeskinder

het nageslacht (kinderen en kleinkinderen)

klösterlicher Hügel

kloosterachtige heuvels

die sowjetische Armee

het Russische leger, Sovjetleger

Gesinnungsgenossen, -freunde

gelijkgestemden, gelijkgezinden

der Überwachungs- und Repressionsapparat

controle- en onderdrukkingsapparaat

Bespitzelung der BRD, die BRD bespitzeln

de BRD bespieden, bespioneren

Informantin und Botin der Stasi

informante en bode van de Stasi

unter einem Decknamen/Pseudonym arbeiten

onder een schuilnaam/pseudoniem werken

Mutterseelenallein

moederziel alleen

die Mauer riegelt die Grenze ab

de muur sluit de grens af

sein Glück anderswo suchen

zijn geluk elder beproeven

eine Massenabwanderung

een exodus, volksverhuizing, uittocht, hier: massale emigratie

eine Auswanderungsbewegung

emigratiestroom

eine Familienzusammenführung

gezinshereniging

Übersiedler

migranten (DDR -> BRD), mensen die de oversteek maakten

Nadelöhr zur Freiheit

door het oog van de naald naar de vrijheid

das Notaufnahmelager, Flüchtlingslager

vluchtelingenkamp, opvangcentrum

Verwahrung von Menschenleben

het bewaren/de bewaring van mensenlevens

die Enge

gebrek aan ruimte, weinig ruimte

im Transit

op doorreis, onderweg (mensen), in transit (goederen)

schmatzen

smakken

keifen

schelden

ächzen

kreunen

seufzen

zuchten

stöhnen

kreunen, jammeren, klagen

(Nase)popeln, in die Nase bohren

in de neus peuteren, pulken

räuspern

kuchen

das Knarren der Matratze

het kraken van de matras

die Erinnerungsstätte

gedenkplaats (formeel)

eine Filmgesellschaft

filmproductiehuis, filmmaatschappij

Spielfilme

speelfilms

Animationsfilme

animatiefilms

Dokumentarfilme

documentaires

Kurzfilme

kortfilms

das Drehbuch

scenario, script

das Zentralkomitee

centraal comité

die Arbeitsvermittlung

arbeidsbureau, arbeidsbemiddeling

ein Ensemblemitglied

lid, deel van ensemble

eine Umschulung

omscholing

über die Runden kommen

de eindjes aan elkaar knopen

einen Ausreiseantrag stellen

een aanvraag indienen om het land te verlaten

Kinder aushorchen

kinderen uithoren, uitvragen

eine Ausreisegenehmigung erhalten

een toelating krijgen om het land te verlaten

das Los entscheidet

het lot beslist (letterlijk: stuk papier)

die antroposophische Menschenkunde von Rudolf Steiner

de antroposofische levensleer/antroposofie van Rudolf Steiner

die Abschlussnoten

eindcijfers (school)

die Grosseltern väterlicherseits/mütterlicherseits

grootouders van vaderskant/moederskant

die Aquarellfarbe, Wasserfarbe

waterverf, aquarelverf

der Dachshaarpinsel

kwast van dassenhaar

eine Nähmaschine

naaimachine

eine Enteignung

onteigening

eine Verstaatlichung

nationalisering

eine Gesamtschule

school met alle studierichtingen (gewone school, gemeenschappelijke school)

Pflegeeltern

pleegouders

kichern

giechelen, grinniken

feixen

grijnzen, grinniken

eine Wohngemeinschaft

het samenwonen met

das Drogen- und Rotlichviertel

drugsbuurt en rosse buurt

von klein auf Sachen mit der Muttermilch einsaugen (saugt ein, eingesogen)

van jongs af (aan) zaken met de paplepel ingegoten/ingegeven krijgen, dat is hem in zijn vroegste jeugd al ingeprent

allgegenwärtig

alomtegenwoordig

nicht mehr zu bändigen

niet meer in te tomen, te temmen, te houden, te bedwingen

misstrauisch, argwöhnisch

wantrouwig, achterdochtig, argwanend

Besserwisser

betweter, wijsneus

rechthaberisch

betweterig, eigenzinnig

die FKK (Freikörperkultur)

nudisme

der Gegenpol

tegenpool (figuurlijk)

einen angesehenen Beruf ausüben

een gerespecteerd beroep uitoefenen

Stephans und Julias Hintergründe und Lebenserfahrungen liegen „Welten auseinander”

er ligt een wereld van verschil tussen Stephan en Julia (enz.)

der Wunschtraum

droombeeld

Die historischen und kulturellen Entwicklungen beleuchten

De historische en culturele ontwikkelingen belichten

Der Schiller-Gedächtnispreis

De Schiller-Herdenkingsprijs

Die SPD

De SPD (de sociaaldemocratische partij van Duitsland)

Der Deutsche mit reinrassigen Vorfahren

De Duitser met “raszuivere” voorouders

Die Deutsche mit jüdischen Vorfahren

De Duitse met joodse voorouders

Jemanden auffordern

Iemand bevelen, aanmanen